In Rome zijn drie personen, waaronder een priester, gearresteerd op verdenking van fraude en corruptie. De arrestaties kaderen in een breder onderzoek naar wanpraktijken bij de Bank van het Vaticaan. Behalve monseigneur Nunzio Scarano, lid van de administratie die het patrimonium van de Heilige Stoel beheert, had de Italiaanse Justitie het ook gemunt op Giovanni Zito, een lid van de Italiaanse geheime dienst en Giovanni Carinzo, een tussenpersoon. Scarano (61) werd recent geschorst als accountant bij het Vaticaan. Dat was wegens een ander onderzoek naar het vermeende witwassen van geld. Solgens de Italiaanse media regelde de man van de geheime dienst in opdracht van Scarano een transport van 20 miljoen euro in contanten met een privévliegtuig naar Zwitserland, een karweitje dat hem 400.000 euro opleverde. De arrestaties volgden een dag nadat paus Franciscus een groot onderzoek had aangekondigd naar schandalen binnen het Instituut voor Religieuze Werken (IOR), zoals de bank van het Vaticaan officieel heet. Nunzio Scarano was eerder werkzaam bij de Bank of America en een Italiaanse bank. De priester wordt ervan verdacht een bedrag van 560 miljoen euro te hebben witgewassen.
De bank is de voorbije tientallen jaren vaak in verband gebracht met duistere praktijken. Door de geheimzinnigheid die om de IOR hangt, zou die zich lenen voor bijvoorbeeld witwassen van zwart geld. Scarano had binnen het Vaticaan de bijnaam ‘Monsignore 500’, omdat hij altijd een groot pak briefjes van 500 euro op zak had. Sinds 2010 gaan de Italiaanse speurders de handel en wandel na van de toenmalige voorzitter van de Bank, Ettore Gotti Tedeschi, en de directeur-generaal, Paolo Cipriani. Het is lang niet de eerste keer dat er berichten opduiken van onfrisse praktijken bij financiële afdeling van het Vaticaan. Zo wordt de bank in verband gebracht met de ondergang van de Banco Ambrosiano in 1982 en ook de Italiaanse onderwereld zou de weg via het Vaticaan goed kennen. Er zou ongeveer 7 miljard euro op de rekeningen van de Vaticaanse bank staan. De nieuwe topman, Ernest Von Freyberg heeft het Amerikaanse consultancybureau Promontory opdracht gegeven de rekeningen één voor één na te pluizen.
Het Instituut voor Religieuze Werken (Istituto per le Opere di Religione, IOR) werd in 1942 opgericht voor het beheer van religieuze en liefdadigheidswerken, met het oog op de financiële verrichtingen van bisdommen en kloosterordes en religieuze congregaties. In 1982 kwam de bank van het Vaticaan een eerste keer in opspraak toen ze werd meegesleurd in het bankroet van de Banco Ambrosiano en het witwassen van maffiageld. Kort na het uitbreken van het schandaal werd Roberto Calvi (alias ‘de bankier van God’), de voorzitter van de bank, wellicht vermoord teruggevonden aan de Blackfriars Bridge in Londen. In 2010 kwam de bank opnieuw in opspraak toen een bedrag van 23 miljoen euro tijdelijk werd geblokkeerd, in het raam van een onderzoek naar het witwassen van geld. Het geblokkeerde geld werd in 2011, na het onderzoek, opnieuw vrijgegeven. Pas recent werd het IOR opnieuw opgenomen op de witte lijst van de Raad van Europa, nadat de bankinstelling daarvan eerder was geschrapt omdat onvoldoende maatregelen waren genomen tegen het witwassen van geld en mogelijke financiering van terreur.
Oorspronkelijk gepubliceerd door de stichter van S.P.Q.R. op romenieuws.wordpress.com, op 28 juni 2013. Bekijk het origineel.