Dit najaar opent in het Gallo-Romeins Museum in Tongeren een nieuwe tijdelijke tentoonstelling met als thema en uitgangspunt dat Griekse en Romeinse beelden destijds niet wit waren. Een officiële titel voor de nieuwe expo is er nog niet, de werktitel is Kleur.
Iedereen kent ze wel: de witte, marmeren beelden uit de oudheid. Standbeelden van keizers, goden en mythologische figuren. Ze staan in talrijke musea, overal ter wereld.
Mensen uit de oudheid zouden echter vreemd opkijken wanneer ze die beelden vandaag zouden terugzien. In hun tijd waren ze immers beschilderd in bonte kleuren.
Het idee van witte antieke standbeelden dateert uit de renaissance. Films, stripverhalen en andere vormen van populaire beeldcultuur houden dit denkbeeld in leven.
Met deze nieuwe tentoonstelling brengt het Gallo-Romeins Museum hier verandering in. Dit najaar toont het museum tientallen gekleurde reconstructies van Griekse en Romeinse beelden.
Tot midden maart zijn deze reconstructies te zien in het Metropolitan Museum of Art in New York (Verenigde Staten). Daarna komen ze naar Tongeren.
Reconstructie in beschilderde kunststof
van een standbeeld in marmer.
(De Boogschutter, Egina, Griekenland, 5de eeuw v. Chr.).
Foto: © Liebieghaus Skulpturensammlung
De expo komt tot stand in samenwerking met de Liebieghaus Skulpturensammlung in Frankfurt (Duitsland). Dat museum ontwikkelde de tentoonstelling ‘Goden in Kleur’, die sinds 2003 de wereld rondreist.
De bezieler is dr. Vinzenz Brinkman, conservator van de afdeling klassieke oudheid van de Liebieghaus Skulpturensammlung.
De tentoonstelling belooft een ware openbaring te worden. Bezoekers ontdekken een groot aantal reconstructies van marmeren beelden uit de klassieke oudheid, beschilderd zoals ze er ooit uitzagen.
De reconstructies kwamen tot stand op basis van de meest recente wetenschappelijke inzichten. We beschikken vandaag over diepgaande kennis over hoe en met welke kleuren standbeelden in de oudheid werden beschilderd.
Het Gallo-Romeins Museum toont bovendien ook originele Griekse en Romeinse beelden waarop nog zichtbare sporen van de oorspronkelijke kleuren te zien zijn.
Het doel van deze expo is het stereotypisch idee van heel wat mensen bijstellen dat standbeelden in de oudheid wit waren. Dat is dus fout. Ze waren integendeel bontgekleurd en naar onze hedendaagse normen vermoedelijk nogal kitscherig bijgeschilderd.
De witmarmeren torso’s stroken echter met onze opvatting over de klassieke oudheid omdat we het slachtoffer zijn van onze ‘kijkgewoontes’. Sedert de ophemeling van de klassieke oudheid in de renaissance werd de polychromie van de Grieks-Romeinse beelden verdonkeremaand, of gewoonweg verwijderd.
Michelangelo en later Antonio Canova beitelden onbevlekt witte schoonheden. Ook het modernisme verketterde elke vorm van bonte beschildering. Intussen werd wetenschappelijk aangetoond dat de beelden maar ook de gebouwen in de oudheid kleurrijk waren beschilderd.
Oorspronkelijk gepubliceerd door de stichter van S.P.Q.R. op romenieuws.wordpress.com, op 4 januari 2023. Bekijk het origineel.