Na de televisiereeksen Rome en I, Claudius is er nu Pompei. Ooit was Pompeji een bloeiende stad in het Romeinse Keizerrijk, tot een catastrofale uitbarsting van de Vesuvius in 79 na Chr. de stad vernietigde en begroef onder een metersdikke laag van as en puimsteen. Bewaard voor de eeuwigheid. De ruïnes van de stad, die pas in de 18de eeuw werden ontdekt, hebben een uniek inzicht gegeven in het leven tijdens Romeinse tijden. Inzichten die aan de basis hebben gelegen van deze miniserie, die herinneringen oproept aan andere voortreffelijke series over het Romeinse rijk. De reeks brengt een – uiteraard geromantiseerd – maar meeslepend verhaal over liefde en verraad, in een stad waarvan de inwoners nog niet weten dat hun laatste uur geslagen heeft… Deze DVD-reeks (3 disks) bevat tevens de documentaire “The History of Pompei”.
Slavenhandelaar Alpio (Tony Musante) brengt zijn nieuwste aankoop, Dario, (Victor Alfieri) onder in zijn gladiatorenkamp in Pompeii. De opstandige Thraciër kan maar één ding doen om te overleven: zijn tegenstanders zonder medelijden uitschakelen. Ondertussen bezoekt de corrupte en wrede consul Lucius (Nickolai Stoilov) de stad. De ondraaglijke hitte en een reeks aardbevingen verontrusten hem en de inwoners. Een aantal onverklaarbare natuurfenomenen blijven zich opstapelen en Lucius gaat op zoek naar zondebokken…
In 79 na Christus waren er nog geen vulkanologen die konden voorspellen wanneer een vulkaan zou uitbarsten. De inwoners van Pompeji kregen dan ook de verrassing van hun leven toen de Vesuvius plots boven hun hoofden uit elkaar begon te barsten. Er kon letterlijk worden gesproken van een dodelijke ver(r)assing! Een regen van vele meters asse en brokstukken bedekte de stad en de omgeving.
Waren er dan geen tekens die de ramp aankondigden? Toch wel. Vervuild water, naar zwavel geurende bronnen, heet water in de rivier,… Aan aardbevingen waren de bewoners van het gebied al langer gewend. In 62 of 63 na Christus was de stad zelfs grotendeels verwoest door een zware beving. De oorzaken werden gezocht in de toorn van de goden. Én bij bij de eerste Christenen. Want die spanden zogezegd toch samen in een complot tegen het Romeinse Rijk. De catastrofe in Pompeji was paradoxaal genoeg een zegen voor archeologen. Geen enkele Romeinse stad werd zó goed bewaard. In 1594, bij de aanleg van het Sarnokanaal, ontdekte men de eerste resten van Pompeji. In 1860 vonden de eerste serieuze opgravingen plaats. Archeoloog Guiseppe Fiorelli introduceerde toen ook het procédé van de gipsafgietsels van de slachtoffers.
Niet alleen Pompeji werd getroffen door de uitbarsting van de Vesuvius, de hele omgeving werd verwoest. In Herculaneum bijvoorbeeld, een stadje gelegen aan de zee, zochten enkele honderden inwoners een veilig heenkomen in een twaalftal botenhuizen die aan het strand waren gebouwd. Op zichzelf was dat geen slecht idee, want daardoor vonden ze beschutting tegen het puin en de rotsblokken die de uitbarstende vulkaan achteloos om zich heen strooide. Maar de vulkaan wist hen indirect toch te treffen. Uitgebreid onderzoek van de skeletresten die in de huizen werden aangetroffen, heeft uitgewezen dat de slachtoffers, onder wie veel kinderen, in elk geval niet lang geleden hebben. Sterker nog, ze waren dood voordat ze er erg in hadden. De onderzoekers ontdekten dat de gevluchte inwoners werden gedood, letterlijk op slag, toen de ‘pyroklastische’ wolk die de vulkaan bij het begin van de eruptie uitbraakte op het strand neerdaalde.
Pyroklastische wolken behoren tot de gevaarlijkste en dodelijkste nevenverschijnselen van een vulkaanuitbarsting. Ze bestaan uit een mengeling van stof en as met zeer hete gassen uit het binnenste van de vuurspuwende berg. Een pyroklastische wolk stormt als een vloedgolf van stof en as met hoge snelheid langs de vulkaanhelling naar beneden en doodt alle leven op zijn weg. In Herculaneum moet de fatale wolk een temperatuur hebben gehad van om en nabij 5.000 graden, hebben de wetenschappers uitgerekend. Bij een dergelijke temperatuur worden de hersenen letterlijk gekookt. De slachtoffers overlijden zo snel dat ze niet eens tijd hebben om te schrikken. Dat verklaart, aldus de onderzoekers, de ‘levensechte’ pose van veel van de skeletten die ze in de botenhuizen hebben aangetroffen. “Er zijn geen aanwijzingen dat ze hebben geprobeerd zichzelf te beschermen. Evenmin zijn de lichamen verwrongen in een doodsstrijd. Dat geeft aan dat hun vitale organen het hebben begeven in een kortere tijdsspanne dan de normale menselijke reactietijd”, redeneren zij.
Doordat de zachte delen van het lichaam in een fractie van een seconde door de hitte werden verteerd, zo concluderen de wetenschappers verder, trad een plotselinge en sterke temperatuurdaling op in de vulkanische as in de pyroklastische wolk – de hitte om de lichamen te verteren, werd immers onttrokken aan de wolk. Daardoor kon de as rond de lichamen neerslaan en hen voor het nageslacht bewaren, zodat geleerden bijna 20 eeuwen later konden vaststellen hoe ze precies gestorven waren.
Pompei – 3 disc DVD (Miniserie)
Regie: Paollo Poetti
Hoofdrollen: Thomas Arana (Pearl Harbor, Gladiator), Linda Batista (The Lark Farm, The Borgia)
Totale speelduur: 191 minuten
Inclusief de documentaire ‘The History of Pompei’ (speelduur 45 minuten)
Engels gesproken, Nederlands ondertiteld
Distributie: Dutch FilmWorks
Artikelnummer: 35050DDS01
Prijs: 34,99 euro
Oorspronkelijk gepubliceerd door de stichter van S.P.Q.R. op romenieuws.wordpress.com, op 2 juli 2008. Bekijk het origineel.