De Italiaanse premier Romano Prodi heeft gisteravond het ontslag van zijn regering aangeboden. Aanleiding is de afkeuring door de Senaat van het buitenlands beleid van de regering, waaronder ook de missie in Afghanistan. Aanhangers van de partij van Berlusconi dragen anti-Prodi posters rond in Rome. De Italiaanse president Napolitano heeft het ontslag in overweging genomen en zal vandaag met alle partijen spreken over de nu te nemen stappen. De oppositie dringt aan op nieuwe verkiezingen, maar de linkse regeringspartijen beweren dat ze voort willen regeren.
Het hing al maanden in de lucht, maar uiteindelijk zijn de zware spanningen binnen de uiterst fragiele centrum-linkse Italiaanse meerderheid de regering-Prodi gisteravond fataal geworden. Bij de stemming in de Senaat over het beleid van minister van Buitenlandse Zaken Massimo D’Alema onthielden twee radicaal linkse dissidente senatoren hun steun. Ze zijn tegen de aanwezigheid van Italiaanse troepen in Afghanistan en tegen de uitbreiding van de Amerikaanse legerbasis in de Noord-Italiaanse stad Vicenza. Het kabinet bleef hierdoor steken op 158 stemmen, terwijl er 160 nodig zijn om een meerderheid in de Senaat te behalen.
Een meerderheid van de centrum-rechtse oppositie, die eerder nog een motie indiende om het beleid van Prodi te steunen, stemde uiteindelijk tegen met blijkbaar als enige doel de regering ten val te brengen. D’Alema had namelijk een dag eerder aangekondigd dat de regering zou opstappen als de Senaat hem niet zou steunen. Toen dat dan ook niet gebeurde, had premier Prodi nog maar weinig keus.
Meteen na het bekend maken van de voor D’Alema en Prodi negatieve uitslag barstte de oppositie in gejuich uit. “Aftreden, aftreden, aftreden”, klonk het in spreekkoren. Oppositieleider Silvio Berlusconi voegde zich later in de middag bij deze oproep. Hij sprak van een “internationale vernedering” en zei dat “het land zich onmiddellijk aan deze ramp moet ontworstelen door het terugtreden van de regering. Ik vraag Prodi onmiddellijk zijn ontslag in te dienen”. Na een speciale ministerraad, moest Prodi dit advies gisteravond noodgedwongen opvolgen. Binnen de coalitie is met woede gereageerd op de ontrouw van de twee dissidenten. Zij verdedigden zich gisteren al meteen tegen de kritiek. Franco Turrigliato van de Communistische Heroprichting zegt: “Ik kan niet telkens tegen mijn overtuiging stemmen. Dus neem ik ontslag”. Het radicaal-linkse verzet werd de broze coalitie dus fataal.
Italië heeft 1.800 militairen in Afghanistan, die daar door de toenmalige premier Silvio Berlusconi naartoe werden gestuurd. De huidige regering heeft besloten de troepen voorlopig te laten blijven, maar de communisten, die deel uitmaken van de coalitie, verzetten zich daartegen. De regering van Prodi, een samenraapsel van uiteenlopende partijen van christen-democraten tot communisten, lijdt sinds haar aantreden in mei onder haar onderlinge verdeeldheid. De coalitie had een flinterdunne meerderheid in de Senaat, wat de stabiliteit van de regering niet ten goede komt.
De Italiaanse president Giorgio Napolitano is inmiddels begonnen met de consultaties van de politieke leiders van het land over een nieuwe regeringsvorming. Na deze gesprekken kan Napolitano beslissen in beide Kamers een vertrouwensstemming te vragen over de regering, Prodi vragen om een andere regeringsploeg samen te stellen ofwel het parlement effectief te ontbinden en dus nieuwe verkiezingen uit te schrijven. Hij kan er ook voor kiezen om een andere regeringsleider of de installatie van een zakenkabinet. De Italiaanse president ontmoet ook voormalige presidenten van Italië en de leiders van de parlementsgroepen om een standpunt te vormen over de huidige politieke situatie. De gesprekken zullen vrijdag zeker nog voortgezet worden. In Rome rekenen ze daarom pas ten vroegste woensdag op een nieuwe regering. Verschillende partijleiders van de centrumlinkse meerderheid, onder wie de leider van de partij Rifondazione Comunista, hebben reeds aangekondigd voor de huidige meerderheid te stemmen indien het tot een vertrouwensstemming zou komen.
Dit artikel verscheen oorspronkelijk op 22 februari 2007 op het Romenieuws-archief.