Rome is niet klaar voor jubeljaar

Lichte, scherpe silhouet van de Lupa Capitolina, gebruikt als vervangfoto

De stad Rome is niet voorbereid op de komst van miljoenen pelgrims tijdens het aangekondigde Jubeljaar dat op 8 december 2015 begint en duurt tot 20 november 2016. Dat verklaart Ignazio Marino, de burgemeester van Rome. Paus Franciscus kondigde het Jubeljaar in maart volkomen onverwacht aan. Vlak nadien zijn alle betrokkenen van de stad en het Vaticaan begonnen met de voorbereidingen, maar nu lijkt het erop dat men daarin op de vier maanden die nog resten allesbehalve zal slagen. Erger: bij sommige stadsdiensten is men nauwelijks begonnen met een planning voor de komende, zeer drukke maanden. Een Jubeljaar brengt steevast een enorme toeloop teweeg in Rome. De aanvankelijke prognose van 30 miljoen toeristen werd op basis van de actuele boekingen en verwachtingen inmiddels al bijgesteld tot 33 miljoen. Tijdens het Jubeljaar in 2000 kwamen 25 miljoen toeristen naar Rome, in die tijd was dat een verdubbeling van het gewone aantal jaarlijkse bezoekers.

Antonio Paoloucci, de directeur van de Vaticaanse Musea, gaf recent felle kritiek op het stadsbestuur van Rome. Het Vaticaan heeft de indruk dat er momenteel nauwelijks voorbereidingen zijn getroffen voor de toeloop van de vele miljoenen extra pelgrims en toeristen tijdens het Jubeljaar.

Paolucci zegt hierover erg ongerust te zijn en vreest in het bijzonder een totale chaos bij het openbaar vervoer tijdens de belangrijkste momenten van het Jubeljaar. De man heeft misschien geen ongelijk, gezien de schaarse communicatie over het evenement en de eerdere commentaar van de burgemeester zelf, in principe toch een onverdachte bron als het om informatie gaat.

Censis, het Italiaanse Centrum voor Sociale Investeringen, raamt dat 33 miljoen pelgrims en toeristen naar Rome reizen ter gelegenheid van het Jubeljaar. Daarvan is ruim 70% afkomstig uit het buitenland. Dat betekent ook een forse aangroei van het aantal passagiers op de luchthaven Leonardo da Vinci in Fiumicino, die eveneens wordt geplaagd door chaotische toestanden.

Volgens Censis steeg het aantal bezoekers van Rome de voorbije 15 jaar met 46,5%, ruim 13,2 % meer dan het nationale gemiddelde. Koploper zijn de Amerikaanse bezoekers (1,6 miljoen in 2014), gevolgd door de Britten (643.000), de Duitsers (634.000), de Spanjaarden (494.000), de Fransen (485.000) en de Japanners (477.000).

Burgemeester Marino kampt bovendien met allerlei problemen. De stadskas is vrijwel leeg, het stadsbestuur leeft op voet van oorlog met de openbare vervoersmaatschappij Atac en de vuilnisverwerkingsdienst Ama en wordt geplaagd door talrijke actiecomités die klagen over de algemene dienstverlening. Daarbij komen nog eens de terrasproblematiek (de populaire terrassen in Rome, die jarenlang veel te veel ruimte hadden ingenomen, werden recent fameus beknot in hun activiteiten) en de verkeersvrije ingrepen die de burgemeester doorvoerde.

Bovendien staat Rome voor de uitdaging om een massamanifestatie zoals een Jubeljaar te organiseren in een tijdperk waar terreur nooit ver weg is. Het is het eerste jubeljaar dat plaatsheeft sinds de terreuraanslagen van 9/11. In de Italiaanse pers verklaarde burgemeester Marino dat de Amerikaanse inlichtingendiensten een concrete bedreiging zien voor Rome en Italië in het algemeen. De burgemeester benadrukte in de krant ‘Corriere della Sera’ dat hij zich ernstig zorgen maakt over een mogelijke terreuraanslag.

Ignazio Marino stelt dat Rome onvoldoende gewapend is om ook nog eens die extra uitdaging aan te gaan. Daarom is steun nodig van de Italiaanse regering. De kosten voor de organisatie van het Jubeljaar 2016 worden door Censis geschat op 8 miljard euro. Daarvan wordt weliswaar een aanzienlijk deel gerecupereerd door het verblijf en de uitgaven van de bezoekers. Toch staan de inwoners van Rome niet afkerig tegenover de stroom toeristen. Ze verschaffen immers werk (61,7%), brengen zo geld in het laatje en maken vaak de stad extra bekend in de wereld (27,6%).

De stad is reeds gestart met een programma waarbij een aantal gevels en gebouwen in versneld tempo een opknapbeurt krijgen. Er komt ook extra geld voor het asbestvrij maken van gebouwen en het nemen van energiebesparende maatregelen. Alles samen zou een gemiddelde burger die hierin investeert kunnen rekenen op een maximale subsidie van 4.000 tot 5.000 euro. Rome wil ook iets doen aan de wildgroei van televisie-antennes en stimuleert de installatie van systemen voor gecentraliseerde televisieontvangst. De skyline van Rome wordt nog steeds visueel verontreinigd door honderdduizenden televisieantennes.

Ook het Vaticaan is inmiddels volop gestart met de voorbereiding van het Jubeljaar. In de ministaat wordt benadrukt dat bij die voorbereiding nauw wordt samenwerkt met het stadsbestuur van Rome, dat echter nog steeds geen officiële verantwoordelijke voor het evenement heeft aangesteld. Aartsbisschop Rino Fisichella, die door de paus werd gevraagd om het Heilig Jaar te organiseren, zegt in een interview met Vatican Insider dat er nog enorm veel werk te doen is.

Rome zal op korte termijn ook een aantal voorzieningen in de stad verbeteren, zodat Rome de verwachte extra grote toestroom bezoekers kan opvangen. Het transportnetwerk zou speciaal voor het Heilig Jaar moeten worden uitgebreid, maar Ignazio Marino ligt zoals verteld in de clinch met Atac. Talrijke stakingen hebben de situatie er de voorbije weken niet beter op gemaakt. Er zullen tevens meer openbare toiletten worden geopend en toeristische bussen zullen blijvend uit het centrum worden geweerd om meer ruimte te maken voor voetgangers en fietsers.

Positief is dat zowel het stadsbestuur als het Vaticaan heel wat expertise opbouwden, gezien de ervaringen die beide instanties opdeden tijdens de enorme massa die kwam opdagen na de dood van paus Johannes Paulus II en de latere heiligverklaring van dezelfde paus op 27 april 2014. Rome is ook kandidaat om in 2024 de Olympische Spelen te organiseren. Zover is het nog niet, maar het Jubeljaar is dan alvast een goede oefening.

In de marge raakte ook bekend dat zondag 4 september 2016 één van de drukste dagen van het Jubeljaar zal worden. Moeder Teresa, die wereldwijd bekend raakte dankzij haar inzet voor de armen in de sloppenwijken van Calcutta, wordt die dag door paus Franciscus heilig verklaard. De heiligverklaring van de Albanese is een van de blikvangers van het Jubeljaar.

Moeder Teresa werd in oktober 2003 zalig verklaard. Toen namen 300.000 mensen deel aan de plechtigheid op het Sint-Pietersplein. De heiligverklaring is mogelijk dankzij de onverklaarbare genezing van een Braziliaanse man, die in het eindstadium genas van een kwaadaardige hersentumor.

Oorspronkelijk gepubliceerd door de stichter van S.P.Q.R. op romenieuws.wordpress.com, op 18 augustus 2015. Bekijk het origineel.