Het stadsbestuur van Rome wil tegen volgende zomer aan de oever van de Tiber een compleet strand uitbouwen, met alle voorzieningen die je bij een dergelijke infrastructuur zou verwachten, zelfs inclusief sportvelden. De strandzone zou worden uitgebouwd bij Ponte Guglielmo Marconi, een heel eindje buiten het historische centrum dus, ruwweg ter hoogte van de basiliek San Paolo fuori le Mura (Sint-Paulus buiten de Muren). De bouw van het strand past in het herontwikkelingsproject van de Tiber. Er is ook een financieringsaanvraag ingediend om het bestaande fietspad langs de Tiberoevers te verlengen tot aan de kust.
De Romeinse burgemeester Virginia Raggi stelt dat de Tiber zich door heel Rome beweegt, maar dat in tegenstelling tot vele andere Europese steden, het ‘actieve’ en ‘levende’ deel van de rivier eerder beperkt blijft tot een gedeelte van het historische centrum. Daarin heeft ze natuurlijk gelijk. Stroomafwaarts, in de buurt van Ponte Marconi, is echter reeds een gebied van ongeveer 10.000 m² teruggewonnen. Daar wordt nu het strandproject ingericht. In de betrokken zone bevond zich brandgevaarlijk afval en verborgen in het groen bevonden zich zelfs een aantal illegale woningen. Dat is allemaal opgeruimd.
Het is vooral de bedoeling meer leven te brengen in de onmiddellijke omgeving van de Tiberoevers. Vooral in het zuidelijke, dicht bebouwde stedelijke gedeelte van het rivierengebied ziet de omgeving er meestal niet zo fraai uit. Er ligt vaak afval, zowel langs de oevers als in het water (wrakken, gewoon afval, afgeknakte bomen, soms zelfs dode dieren, …) er zijn krakers actief, er worden zowel woningen gebouwd als afgebroken zonder enige vergunning, … Die quasi-wetteloosheid wil Rome aanpakken met een herontwikkelingsproject voor de hele Tiberzone.
Het grootste probleem langs de Tiber zijn de illegale of gekraakte huisjes langs het riviergebied. Niet alleen de bewoners zelf leven onveilig (bij overstromingen of plots veranderende weersomstandigheden dreigt zelfs levensgevaar) maar het stadsbestuur is er zich van bewust dat dergelijke marginaliteit soms snel kan ontaarden in kleine criminaliteit. Ook dat wil men voorkomen met het herontwikkelingsproject.
Tussen het stadsbestuur van Rome en de regio Lazio is een ontwerp-memorandum in de maak voor het veiligheidsbeheer van de Tiber en de bewaking van de rivier, vooral met de bedoeling illegale zaken en gedrag op te sporen en die problemen ook meteen aan te pakken. Dat kan gebeuren door uitzettingen, het voorkomen dat illegaal afval wordt gedumpt en dit indien nodig zo snel mogelijk verwijderen, en degelijk groenonderhoud. Voor dit alles werd recent een speciale dienst opgericht, de ‘Gruppo di monitoraggio dell’Ufficio Speciale Tevere’.
Deze zal ook gebruik maken van een nieuwe app, speciaal voor het monitoren van alle kritieke aspecten langs de Tiber en waarop alle meldingen meteen kunnen worden verwerkt. Daardoor zullen alle betrokken diensten in de toekomst voor de eerste keer kunnen beschikken over een voortdurend bijgewerkte kaart annex logboek, waarvan de gegevens ook beschikbaar zijn voor de instanties die desgewenst meteen kunnen ingrijpen wanneer er problemen van welke aard dan ook worden vastgesteld.
Er is ook een financieringsaanvraag ingediend voor de aanleg van 12,5 km fietspad dat de verbinding moet maken tussen de nu al bestaande fietsroutes langs de Tiber en de kust van Fiumicino. Als dat fietspad er komt, zal het mogelijk zijn om vanuit Rome per fiets langs de Tiber tot aan de zee te rijden. Er start tevens een grote campagne om de meer dan 70 km fietspaden die er nu al langs de Tiber zijn proper te maken en ze in de toekomst beter te onderhouden.
Er wordt nu door sommigen ook wel langs de Tiber gefietst, maar dat kan niet altijd gebeuren in ideale omstandigheden. Dat moet in de toekomst beter kunnen, al zullen Romeinen nooit echte fietsers worden en blijft dat gebruik vaak het exclusieve en zelf gewenste domein van buitenlandse toeristen. Vooral het verwijderen van onkruid en begroeiing langs de Tiberoevers heeft prioriteit, wat minder eenvoudig is dan het lijkt, want de stad wil hiervoor uitsluitend biologische methodes gebruiken die zo weinig mogelijk impact hebben op het ecosysteem van de rivier.
Een ander initiatief dat op komst is, zijn ‘ciclopattuglie’, nieuwe fietspatrouilles, uitgevoerd door de Polizia Municipale, de stedelijke politie, die zich speciaal zullen toeleggen op de controle van de Tiberoevers. In het stadhuis wordt momenteel ook gesproken over het inzetten van drones voor de bewaking van de meest gevoelige zones en de moeilijker bereikbare gebieden langs de rivier.
Met dit initiatief probeert Rome eindelijk iets te doen aan de totale versnippering van bevoegdheden en instanties die te maken hebben met de Tiber. Het is een groot probleem dat hij het beheer en het onderhoud van de Tiber tientallen diensten betrokken zijn. Virgina Raggi beseft dat, maar iedereen op één lijn krijgen, lijkt moeilijker dan een werk van Hercules succesvol af te ronden.
De overstromingsgebieden van de Tiber zijn eigendom van de staat en toevertrouwd aan het beheer van de regio Lazio. Alleen de bruggen over de rivier, de borstweringen, de trappen vanaf de bruggen naar de Tiberoever, het fietspadonderhoud, het skatepark Ponte della Musica en het gebied rond Ponte Marconi zijn toevertrouwd aan het stadsbestuur van Rome.
Alle andere verantwoordelijkheden zijn in handen van meer dan een dozijn andere instellingen of verenigingen. Zo is het algemene beheer van de rivierbedding (het schoonmaken en het baggeren) een exclusieve regionale bevoegdheid.
Bij de Tiber zijn onder meer betrokken: de overheid (de stad Rome, de regio Lazio, de gemeente Fiumicino), de havenbesturen (Capitaneria di Porto, Autorità di Bacino, …), verschillende agentschappen en toezichthouders (de Protezione civile, het Dipartimento Tutela Ambientale, het Dipartimento Sviluppo infrastrutture e manutenzione urbana (Simu), het Dipartimento Urbanis tica, de stedelijke politie of de Polizia Municipale, de Sovrintendenza Capitolina, …) maar ook verenigingen zoals Legambiente Lazio, Retake Roma, Italia Nostra, de Associazione italiana Architettura del Paesaggio Lazio, de Associazione Due ruote d’Italia, Cittadinanzattiva Lazio, de Associazione Tevereterno e Circolo magistrati Corte dei Conti, …).
We vergeten ongetwijfeld nog een paar instanties, dit lijstje is zeker niet volledig. Het is echter andermaal een voorbeeld van hoe de versnippering van talrijke administratieve diensten en andere belanghebbende partijen elke fatsoenlijke vooruitgang in Rome (en bij uitbreiding in heel Italië) al dan niet gewild (kunnen) afremmen. Er is in dit verband nog zeer veel werk nodig. Met in het achterhoofd de wetenschap dat Italië dit voorjaar alweer naar de stembus trekt is dat niet echt een geruststellende gedachte.
Oorspronkelijk gepubliceerd door de stichter van S.P.Q.R. op romenieuws.wordpress.com, op 26 januari 2018. Bekijk het origineel.