De Belgische krant De Tijd publiceert in een analyse vijf mogelijke alternatieven voor Alitalia, nadat de gedelegeerd bestuurder van Air France-KLM, Jean-Cyril Spinetta, woensdagavond woedend de onderhandelingstafel met de vakbonden van Alitalia heeft verlaten. Er resten weinig opties. De vertrekkende Alitalia-baas Maurizio Prato zag woensdagnacht nog maar één mogelijkheid. ‘Alitalia is vervloekt. Alleen een exorcist kan het bedrijf nog redden’, klonk het. Vijf alternatieven voor Prato’s duiveluitdrijver.
Een charmeoffensief naar Air France-KLM
De meest voor de hand liggende optie voor de Italiaanse regering en de directie van het luchtvaartconcern is proberen Spinetta weer aan de onderhandelingstafel te krijgen. De gedelegeerd bestuurder van Air France-KLM liet de deur woensdagavond in ieder geval nadrukkelijk op een kier staan. ‘Dit is een project waarin ik diep geloofde en waarin in nog steeds geloof omdat het Alitalia verzekerde van een snel herstel naar winstgevende groei’, schreef Spinetta woensdagavond in zijn afscheidsbrief. Maar voor de terugkeer van Spinetta is wel een knieval van de vakbonden noodzakelijk. Die zullen hun eigen reddingsplan moeten inslikken of het in ieder geval fors moeten aanpassen om Air France-KLM weer aan de onderhandelingstafel te krijgen. Beleggers zien dat in ieder geval niet zitten. Opgelucht over het mislukken van de onderhandelingen, stuurden ze het aandeel Air France-KLM gisteren 2,1 procent hoger tot 19,28 euro. De terugkeer van Spinetta naar Rome vóór de Italiaanse parlementsverkiezingen op 13 en 14 lijkt in ieder geval uitgesloten.
Snel een andere luchtvaartmaatschappij vinden die Alitalia wil redden
Air France-KLM is niet de enige luchtvaartmaatschappij op aarde die Alitalia kan redden. Of ze dat ook willen is een andere vraag. De afgelopen jaren hebben het Duitse Lufthansa en het Russische Aeroflot af en toe een overname van Alitalia bestudeerd. Ze schrokken steeds terug voor de financiële puinhoop die ze in Italië aantroffen. Een woordvoerder van Lufthansa herhaalde gisteren nog maar eens dat Alitalia voor de Duitse maatschappij een gepasseerd station is. Zeker met het eisenpakket van de vakbonden lijkt de kans op een alternatieve witte ridder klein.
Uitstel, nog meer uitstel
Rome kan het probleem nog even voor zich uitschuiven. Dat heeft ze de afgelopen 15 maanden ook gedaan. Zowel de vakbonden als de Italiaanse regering lijken een nieuwe beslissing in ieder geval over de parlementsverkiezingen heen te tillen. Want een nieuwe regering kan de beslissingen van de huidige met groot gemak ongedaan maken. Eventjes kan Alitalia nog wel vooruit. Volgens de Italiaanse krant La Republica heeft het concern nog net genoeg geld om het tot juni uit te zingen. Daarna zou de ademruimte nog wat kunnen worden opgerekt door de verkoop van een aantal bedrijfsgebouwen.
Een regeringscommissaris stelt orde op zaken
Sinds het spectaculaire faillissement van Parmalat in 2003 heeft de Italiaanse overheid de mogelijkheid bij noodlijdende grote concerns een zogenaamde Amministrazione Stradinaria aan te stellen. Die ‘speciale bestuurder’ functioneert als een soort curator en moet in ijltempo een reddings- en een herstructureringplan opstellen. Dat reddingsplan moet vervolgens worden goedgekeurd door de minister van Economische Zaken. Die optie klinkt aantrekkelijk, maar de huidige minister van Economische Zaken, Tommaso Padoa-Schioppa, heeft er de vakbonden bij Alitalia al herhaaldelijk voor gewaarschuwd dat de sanering door een regeringscommissaris aanzienlijk zwaarder zal zijn dan de herstructureringsplannen die Air France-KLM presenteerde.
Een faillissement
Dat is de onherroepelijke uitkomst als de komende maanden geen oplossing gevonden wordt. De Europese Commissie verbiedt een nieuwe kapitaalinjectie van de Italiaanse staat en met een dagelijks verlies van meer dan 1 miljoen euro, raakt de kas snel leeg. Dan blijft niets anders over dan het ‘Sabena-scenario’ waarbij de nationale luchtvaartmaatschappij ophoudt te bestaan en de activa aan de hoogste bieder worden verkocht. Vooral de landingsrechten van Alitalia op grote luchthavens als het Londense Heathrow zullen genoeg kopers lokken. Air France-KLM bijvoorbeeld.
Dit artikel verscheen oorspronkelijk op 5 april 2008 op het Romenieuws-archief.