Bij archeologische opgravingen op het voormalige militaire vliegveld Valkenburg in Katwijk (Nederland) zijn de resten gevonden van een Romeins verdedigingsbolwerk uit de vroege eerste eeuw na Christus. De archeologen hadden een dergelijke vondst op deze plek niet verwacht.
Luchtfoto
Dat meldt de provincie Zuid-Holland die spreekt van een opmerkelijke ontdekking. Volgens de provincie gaat het om spectaculaire vondsten die uniek zijn voor Nederland.
Op het terrein van het vroegere vliegveld wordt een woonwijk gebouwd en vond een voorafgaandelijk archeologisch onderzoek plaats door Archol/ADC Archeoprojecten.
Er zijn onder meer een Romeinse spitsgracht, een verdedigingswal en verschillende houten funderingen van vermoedelijke wachttorens of een poortgebouw ontdekt. De spitsgracht is tot dusver over een lengte van 380 m teruggevonden.
Het geheel is wellicht een onderdeel van een groot Romeins legerkamp of misschien zelfs een fort. De precieze grootte en de inrichting van het kamp is nog niet volledig vastgesteld, maar de site wordt zeer groot geschat. Archeologen durven voorzichtig speculeren dat het gaat om een fort van grote omvang, mogelijk de vestigingsplaats van een volledig legioen.
Als de wal zich overal langs de spitsgracht heeft bevonden, is er sprake van een zeer groot kamp, van minstens 8 ha, waar duizenden soldaten gehuisvest konden worden. Dit moet nog onderzocht worden, zeggen de archeologen van Archol/ADC Archeoprojecten.
Het Romeinse fort Praetorium Agrippinae waarvan de resten onder de huidige kerk van Valkenburg liggen, was destijds het hoofdkwartier van het Romeinse leger in het westelijke deel van het gebied dat nu Nederland is. Deze ontdekkingen tonen in ieder geval aan dat zich in de directe omgeving van dit fort kampen bevonden waar Romeinse troepen bivakkeerden.
Foto: Omroep West
We weten dat er een heel groot Romeins kamp is bij Nijmegen en dat er langs de Rijn kleinere kampen zijn, maar hier, zover in het westen, hadden we dit nooit verwacht, verklaart archeoloog Wouter Bos aan Omroep West. De reportage van Omroep West kan je hier bekijken.
Het Romeinse legerkamp moet volgens de archeologen ongeveer zestien voetbalvelden groot zijn geweest. Het kamp of het fort bevindt zich al op een meter diepte, precies onder het voormalige vliegveld.
Het was zeker geen heel tijdelijk kamp, het heeft vermoedelijk een viertal jaren bestaan. Op basis van aardewerkvondsten en houtonderzoek dateren de onderzoekers het kamp erg vroeg in de Romeinse geschiedenis van Nederland, omstreeks 30 tot 40 na Chr.
Foto: Omroep West
In die periode is er sprake van meerdere troepenbewegingen langs de Rijn, van keizer Caligula zelf, van generaal Corbulo of keizer Claudius, die mogelijk vanuit Valkenburg de Noordzee is overgestoken om Britannia te veroveren. Na een eerdere afgeblazen poging onder Caligula liet keizer Claudius in 43 na Chr. een leger verzamelen met als doel een invasie in Brittannië uit te voeren.
De archeologen denken dat het grote kamp wellicht diende om militairen te verzamelen, die daarna als één groep op veroveringstocht naar Engeland trokken. Er verbleven naar schatting 5.000 tot 6.000 legionairs die in het jaar 43 allemaal zijn vertrokken.
De rest van het gebied wordt de komende maanden verder onderzocht. De archeologen zullen de bijzondere resten zo snel mogelijk blootleggen en veilig stellen. Daarna worden ze naar laboratoria gebracht voor verder wetenschappelijk onderzoek en conservering. De opgravingen duren zeker nog tot en met mei 2021 zodat er een grondig onderzoek kan plaatsvinden.
De vondst maakt ook deel uit van de Romeinse Limes, de voormalige noordelijke rijksgrens van het Romeinse Rijk. In Zuid-Holland loopt de Limes langs de Oude Rijn van Katwijk tot voorbij Bodegraven. Langs de voormalige loop van de Oude Rijn liggen veel vindplaatsen uit de Romeinse tijd, waar onder meer al forten, wachttorens en schepen werden ontdekt.
Veel archeologische resten in dit gebied zijn, mede door de samenstelling van de bodem, goed bewaard gebleven en geven een zeldzame kijk op hoe het leven er 2000 jaar geleden langs de grens van het Romeinse Rijk moet hebben uitgezien.
De provincie werkt samen met vele partners aan het beschermen, benutten en beleven van de Limes in Zuid-Holland. Vanwege de grote archeologische betekenis is het Neder-Germaanse deel van de Limes voorgedragen voor de Unesco Werelderfgoedlijst.
Oorspronkelijk gepubliceerd door de stichter van S.P.Q.R. op romenieuws.wordpress.com, op 2 november 2020. Bekijk het origineel.