De bewoners van de wijk Testaccio zijn boos op het Romeinse stadsbestuur omdat er nog steeds geen duidelijkheid is over wat er in de toekomst met Piazza Testaccio gaat gebeuren. Op dit plein kan je dagelijks, behalve op zondag, van de vroege ochtend tot 's middags terecht voor een uitgebreide en nog vrij authentieke Romeinse markt. Maar wat verderop verrijst een gloednieuwe markthal. Die moet normaal in april volgend jaar klaar zijn, waarna de huidige marktkramen moeten worden overgebracht naar de nieuwe locatie. Alleen al om iedere marktkramer tevreden te stellen en een gunstig plaatsje te geven (sommigen hebben specifieke wensen, zoals bv. de vishandelaars die vlakbij hun kraam stromend water eisen), wordt dit een enorme organisatorische en logistieke operatie. Feit is dat in de loop van volgend jaar Piazza Testaccio er stil en verlaten zal bij liggen en dat er nog steeds geen officieel herinrichtingsplan is voorgesteld. Nochtans was dat zo overeengekomen met het stadsbestuur. Ondertussen zijn de bewoners zelf in gang geschoten en willen ze een eigen ontwerp voor het plein indienen.
De nieuwe markthal van Testaccio, een enorme structuur in staal en glas, met grote ramen en een zeer opvallende verlichting, zal een oppervlakte innemen van ongeveer 1 hectare en situeert zich aan de Via Galvani en de Via Beniamino Franklin. Aan de binnenzijde wordt er plaats gemaakt voor ondermeer 112 marktkraampjes, een parking, een winkelcentrum en een studentenverblijf. De nieuwe markt werd bovendien gebouwd bovenop een uitgestrekte archeologische site. Studenten van de universiteit Roma Tre en de Università del Salento in Lecce, hebben hier van april 2005 tot 2009 onder toezicht van de stadsarcheologen de ondergrond in kaart gebracht. Het was het grootste opgravingsproject in Rome sinds jaren.
De inwoners van Testaccio kregen, ondanks herhaalde verzoeken aan het stadsbestuur, nog altijd geen woord uitleg over de toekomst van het meest bekende plein in hun wijk. Daarom zijn ze nu zelf begonnen met concrete voorstellen te verzamelen. "Het lijkt erop dat de stad tot nog toe geen initiatief neemt. We willen niet dat het plein er na de verhuizing jarenlang verwaarloosd zal blijven bijliggen. We verspreiden nu een vragenlijst, een mini-referendum zeg maar. Daaruit moet binnen enkele maanden een eigen ontwerp groeien. Het stadsbestuur kan dan in de lente van volgend jaar direct aan de slag op het plein. Zelfs wanneer het stadsbestuur zou argumenteren dat er voorlopig niet voldoende geld beschikbaar is, beschikken we over een alternatief in de vorm van privé-sponsors, zodat we het project eventueel zelf kunnen bekostigen" aldus een woordvoerder van de buurtbewoners.
De keuze om de nieuwe markthal van Testaccio precies op deze plaats te bouwen is niet toevallig. Op deze plek bevond zich in de oudheid immers ook al een overdekte markt, de grootste van Rome nog wel. Bezoekers van het nieuwe marktgebouw zullen deze oude Romeinse ruïnes van bovenaf kunnen bekijken. Binnenin de markthal opent bovendien een museum dat de vondsten uit deze omgeving zal tentoon stellen en de geschiedenis van Testaccio in beeld brengt. Het project schrijft andermaal een nieuw hoofdstuk in het boekje 'experimentele archeologie'. De bezoeker maakt als het ware een soort tijdreis doorheen 2000 jaar Romeinse marktgeschiedenis.
De wijk Testaccio heeft al sinds de oudheid iets gehad met markten. Ook vandaag nog is de dagelijkse markt in Testaccio één van de meest schilderachtige en authentieke die je in Rome kan ontdekken. Een groot contrast met bijvoorbeeld Campo de' Fiori, waar de markt weliswaar een grote toeristische aantrekkingskracht uitoefent en zonder twijfel één van de meest gefotografeerde ter wereld is, maar alles bij elkaar slechts een heel doodgewone markt is. Geef ons dan liever de kleurrijke omgeving van de markt in Testaccio, waar zich op een oppervlakte van nog geen vierkante kilometer een bijzonder interessant stukje Romeins leven afspeelt. Daar komt nog bij dat je in de koffiehuisjes en restaurantjes in de omgeving uitstekend kan eten en drinken en dat voor een prijs die een aanzienlijk stuk lager ligt dan in het stadscentrum.
De voorbije jaren werd de volledige ondergrond van de Nuovo Mercato di Testaccio zorgvuldig in kaart gebracht, te beginnen met de keizertijd en vervolgens via de Middeleeuwen doorheen de bomen en wijngaarden die zich hier tijdens de Renaissance bevonden. Die werden later gekapt om plaats te maken voor arbeidershuisjes. De belangrijkste artefacten en overblijfselen die op de site werden gevonden dateren uit de oudheid. Het catalogeren ervan zal nog wel enige tijd in beslag nemen, het gaat om ongeveer duizend dozen met vondsten. Van heel wat dozen moet de inhoud nog gesorteerd en gewassen worden.
Volgens de archeologen bevond zich in de oudheid op deze plek eveneens een soort marktgebouw met een heleboel grote winkels. Dit was alleszins een belangrijke plek, waar de goederen werden verhandeld die per schip werden aangevoerd vanuit het Oosten of overgeladen waren in de haven van Ostia. Vanuit die laatste haven ging men met kleinere schuitjes stroomopwaarts de Tiber op, naar Rome dus. Een gedeelte van het achtergelegen complex heeft waarschijnlijk gediend als opslagplaats waar de grotere amfora met wijn en olijfolie werden overgeladen in kleinere recipiënten. De grote kruiken werden stukgeslagen en zo ontstond, vlak achter de toekomstige markthal de Monte Testaccio of Schervenberg. Veel vondsten zijn dan ook (delen van) Spaanse en Afrikaanse olie-amforen en wijnamforen van Gallische oorsprong en het oosten van Kreta.
De meeste winkels uit de oudheid situeren zich vooral in het noorden van de opgraving. In één van de gebouwen is een oven teruggevonden voor het bakken van keramische producten, wat in die omgeving door de nabijheid van de rivier (die water en klei leverde) geen probleem zal geweest zijn. Wellicht bevond zich hier een winkeltje waar bezoekers kleine kruikjes of vaatwerk konden kopen. Er zijn ook enkele tientallen bronzen en zilveren munten gevonden, afkomstig uit de eerste twee eeuwen na Christus.
Oorspronkelijk gepubliceerd door de stichter van S.P.Q.R. op romenieuws.wordpress.com, op 14 september 2010. Bekijk het origineel.