Het heeft ruim zes jaar geduurd vooraleer de knoop werd doorgehakt maar nu is de definitieve beslissing dan toch gevallen: Rome bouwt een gloednieuw Holocaustmuseum. Het complex zal zich uitstrekken over 5.000 m² en één van de structuren, een gigantische zwarte doos, zal de namen van alle Italiaanse slachtoffers van de holocaust bevatten. Het nieuwe museum, dat ook plaats zal bieden aan archieven, een bibliotheek, een conferentiezaal, een boekwinkel en een cafetaria, wordt gebouwd op het uitgestrekte terrein van Villa Torlonia aan de Via Nomentana. Villa Torlonia is de voormalige residentie van de Italiaanse dictator Benito Mussolini. Het Museo della Shoah, zoals de officiële naam zal luiden, moet eind 2013 de deuren openen.
Het stadsbestuur nam in oktober vorig jaar al de principiële beslissing om het museum te bouwen maar het duurde tot nu vooraleer het definitieve ontwerp van de architecten Luca Zevi en Giorgio Tamburini werd goedgekeurd. Van hen komen ook de simulatiebeelden die je in deze Nieuwsbrief ziet. Het project zal minstens 21 miljoen euro kosten en wordt binnenkort aanbesteed. Het uitgestrekte domein van Villa Torlonia krijgt er met dit nieuwe museum een attractie bij. Riccardo Pacifici, de voorzitter van de Joodse gemeenschap in Rome, reageert verheugd op het nieuws. Burgemeester Alemanno beklemtoont dat het museum geen geschenk is voor de Joodse gemeenschap, maar wordt opgedragen aan heel de stad Rome en bij uitbreiding aan de rest van het land. Het wordt volgens de burgemeester immers een museum van nationaal belang met een grote educatieve en culturele uitstraling. Het idee om in Rome een museum rond de holocaust te bouwen leeft al langer en dateert nog uit de tijd van Walter Veltroni, die van 2001 tot 2008 burgemeester van Rome was.
De fraaie Villa Torlonia, het domein waarin het museum wordt gebouwd, dateert uit de periode 1830-1835 en is in Rome vooral bekend van het landhuis waar de Italiaanse dictator Benito Mussolini van 1925 tot 1943 heeft gewoond. Het domein dat nu Villa Torlonia herbergt was destijds een wijngaard die eigendom was van de machtige familie Colonna. Markies Giovanni Torlonia kocht het landgoed in 1797 en nam Giuseppe Valadier in dienst die in de periode 1802-1806 eerst de bestaande woning verbouwde. Vanaf 1830 werd het oude pand grotendeels afgebroken en werd de huidige villa gebouwd voor de familie Torlonia.
Mussolini huurde vanaf 1925 het statige landgoed van de familie Torlonia voor het symbolische bedrag van 1 lire per jaar en woonde er bijna tot het einde van zijn leven. De laatste nazaten van de familie Torlonia trokken zich terug in de vlakbij gelegen Casina della Civette, vandaag een museum. Mussolini gaf in Villa Torlonia regelmatig feesten voor gasten, maar liet er in het diepste geheim ook twee ondergrondse bunkers aanleggen die hem zouden kunnen beschermen tegen luchtaanvallen en giftige gassen. Nadat de dictator in 1943 de villa had verlaten, raakte die in verval. Het landgoed werd tegen het einde van de oorlog opgeëist door de Brits-Amerikaanse troepen die het gebruikten van 1944 tot 1947. Uit die periode dateren tevens een hele reeks beschadigingen.
In 1978 kocht de stad Rome het park met de inmiddels erg vervallen panden. Het park werd als wandelgebied opengesteld voor het publiek. Maar drugsverslaafden en vandalen verschaften zich toegang tot de villa waardoor het verval versnelde. In de jaren negentig ging het park dicht en werd begonnen met de restauratie van de gebouwen. Villa Torlonia is sinds 2007 volledig in haar vroegere praal hersteld. De woning herbergt tal van fresco’s en is zeer fraai ingericht. De zalen zijn versierd met stucwerk, marmer, beelden en mozaïekvloeren. De renovatie heeft 5,5 miljoen euro gekost. Tijdens de renovatiewerken werd nog een vreemde ontdekking gedaan, met name een (vals) Etruskisch graf, dat omstreeks 1840 zou gebouwd zijn, vermoedelijk met de bedoeling er geheime bijeenkomsten te organiseren. Het zogenaamde graf wordt nog steeds onderzocht en is niet toegankelijk voor bezoekers.
In de grote zalen van de Villa Torlonia is een gedeelte van de particuliere collectie antieke beelden en sculpturen van de familie Torlonia te zien en die alleen al is meer dan de moeite waard. De waarde ervan wordt op 125 miljoen euro geschat. In twee vertrekken zonder versiering op het gelijkvloers zijn een boekenwinkeltje en een permanente fototentoonstelling ondergebracht. Behalve het voormelde Museo Casina delle Civette, bevinden zich in het grote domein ook nog het Casino dei Principi, een tempeltje gewijd aan Saturnus (nog te restaureren), een serre, een Moors complex (de zogenaamde Torre Moresca), een kunstmatige grot (nog te restaureren), een fontein, nagemaakte Romeinse ruïnes uit de 18de eeuw, enz.
In de tuin staan ook twee obelisken. In 1842 wilde Alessandro Torlonia in zijn nieuwe landgoed ook twee obelisken oprichten, één ter herinnering aan zijn vader Giovanni Torlonia en één voor zijn moeder. Alle destijds bekende obelisken van Rome waren afkomstig uit de oudheid en door verschillende pausen opnieuw opgericht. Omdat er geen antiek exemplaar meer beschikbaar was werd besloten twee nieuwe te laten maken. In de bergen van Baveno (bij Lago Maggiore) liet Torlonia twee grote roze granieten blokken uitkappen en in Milaan bewerken. In 47 dagen tijd werden de obelisken per schip, via Venetixeb, de Adriatische Zee, door de straat van Messina, langs Fiumicino de Tiber op en een stukje over de Aniene tot op 3 km afstand van het park gebracht. In Rome heeft Torlonia er vervolgens door een Egyptoloog hiëroglyfen in laten beitelen.
Oorspronkelijk gepubliceerd door de stichter van S.P.Q.R. op romenieuws.wordpress.com, op 13 maart 2012. Bekijk het origineel.