In Rome is zopas The Circo Maximo Experience geopend voor het publiek. Het gaat om een innovatieve wandeling in het Circus Maximus waarbij bezoekers met behulp van de allernieuwste multimediatechnologie gedurende 40 minuten kunnen kennismaken met de wagenrenbaan zoals die er in de oudheid uitzag. De combinatie van virtuele realiteit (VR) en ‘augmented reality’ (AR) toont beelden van de werkelijke omgeving maar voegt daar allerlei extra elementen aan toe waardoor je rondwandelt in een nieuwe digitale wereld die er bijzonder realistisch uitziet.


Wie zou het nog niet hebben gezien in Rome: het immense terrein in het hartje van de stad, afhankelijk van de seizoenen soms gelijkend op een grasvlakte of een zanderig stukje steppe, de plek waar in de Romeinse oudheid de wagenrennen werden gehouden, kortom, het Circus Maximus of het Circo Massimo in het Italiaans. Tegenwoordig wordt het terrein nu en dan gebruikt als trefpunt voor popconcerten en grote evenementen, iets waarmee niet iedereen gelukkig is.

Het stadsbestuur nam zich enkele jaren geleden echter voor de oude structuren aan de zuidelijke zijde opnieuw zichtbaar en indien mogelijk ook toegankelijk te maken, zodat mensen zich een betere voorstelling van de originele grandeur zouden kunnen maken.
Het Circus Maximus was het grootste gebouw van de oudheid en ook één van de grootste aller tijden. De nieuwe virtuele ervaring die je nu in Rome kan meemaken past interactieve displaytechnologieën toe die nog nooit eerder voor een dergelijk groot gebied in open lucht zijn gebruikt.
De deelnemers aan de virtuele tour dragen een speciale bril en worden meegenomen doorheen acht historische fasen van het Circus Maximus, van de eenvoudige en bescheiden eerste houten constructie tot de gloriedagen in het keizerlijke tijdperk. Er wordt gebruik gemaakt van Zeiss VR One Plus-viewers in combinatie met iPhones en stereo-oortelefoons.


Vervolgens wordt ook getoond wat er in de middeleeuwen zoal met deze plek gebeurde. De tijdreis eindigt in de eerste decennia na 1900. Tijdens de tocht kan je indien gewenst een bepaalde fase niet opnieuw beleven, ze volgen elkaar allemaal op, zonder onderbreking. Je kan het traject dus niet even ‘stilzetten’.
Het digitale project kreeg alle steun van de stad Rome en wordt uitgevoerd door GS NET Italia en Inglobe Technologies, de winnaar van de aanbesteding die voor de realisatie van het project werd uitgeschreven. Het geheel is ook op wetenschappelijk verantwoordelijke wijze uitgebouwd. Archeologen en historici hielden toezicht op het project, de virtuele wandelervaring is dus niet zomaar een show, men probeert de werkelijkheid van destijds zoveel mogelijk te benaderen.
De 40 minuten durende bezoekersroute is voorlopig beschikbaar in het Italiaans, Engels, Frans, Duits, Spaans en Russisch. Bij de Italiaanse vertelling hoor je de stemmen van de acteurs Claudio Santamaria en Iaia Forte. Om de visuele inhoud te ondersteunen werden acht originele soundtracks gemaakt.

Dankzij de nieuwe technologie zal de bezoeker zich volledig kunnen onderdompelen in de geschiedenis van het Circus Maximus. Die wordt vooral duidelijk gemaakt door de architecturale en landschappelijke constructies en de vele wijzigingen te tonen die deze plek doorheen de eeuwen meemaakte.

Zo zie je de oorspronkelijke vallei waar oorspronkelijk slechts enkele gebouwen stonden, je maakt een wandeling in het Circus tussen de winkels uit die tijd en natuurlijk maak je ook een echte, spannende race mee, compleet met een schreeuwend publiek dat de wagenrenners ophitst. Ook de oorspronkelijke en indrukwekkende Boog van Titus, ongeveer 20 m hoog, krijg je dankzij de AR-technologie op ware schaal voor je ogen te zien.


De digitale ervaring is bruikbaar op verschillende tijdstippen van de dag en dat is eerder uitzonderlijk. De technologie is tot dusver eigenlijk alleen maar binnenshuis gebruikt. De nieuwe toepassing waarmee in het Circus Maximus wordt gewerkt is echter ontworpen om onafhankelijk van de dagelijkse lichtvariaties te functioneren.

De wetenschappelijke reconstructies van de site zijn op de juiste manier gekalibreerd om permanent en nauwkeurig in realtime te blijven werken. Enkel bij regenweer kan de technologie niet gebruikt worden. De technologie laat toe om de 3D-virtuele omgeving onmiddellijk bij te sturen of aan te passen aan de echte omgeving, zodat je tijdens het wandelen geen rare lichteffecten of variaties in de beeldkwaliteit ziet.
Het project is in feite een uitloper van Viaggio nei Fori, de multimediaspektakels die in 2014 begonnen op het Forum van Augustus en een jaar later werden uitgebreid met een soortgelijke ervaring voor het Forum van Caesar en die ook dit jaar tot 3 november opnieuw te bekijken zijn. In 2016 volgde het Ara com’era-project in het Ara Pacis Museum en nu is er dus de Circo Maximo Expericience.
De verschillende routes van het wandeltraject omvatten de vroegere vallei en de oorsprong van het Circus, het Circus in de periode van Julius Caesar tot Trajanus, het Circus in het latere keizerlijke tijdperk, de Cavea, de Boog van Titus, de winkels of tabernae, het Circus in de middeleeuwen en het industriële tijdperk tot de moderne tijd. Ten slotte maak je ook een dagje in het Circus mee.

Om de verschillende tijdperken en historische fasen van de meer dan tweeduizendjarige geschiedenis van het Circus Maximus te reconstrueren, moesten meer dan 250.000 regels code worden geschreven voor het programma dat de verschillende aspecten van de wandelervaring beheert en de meer dan 1.800 soms erg gedetailleerde 3D-beelden aanstuurt.
De technologie die wordt gebruikt om de bestaande referenties in het gebied in kaart te brengen, bereikt een nauwkeurigheid van 5 tot 10 cm. Dat precisieniveau biedt de mogelijkheid om een vrijwel perfecte virtuele schil te leggen over de huidige omgeving, waardoor interessante gegevens en kenmerken over de oorspronkelijke structuren van het Circus tevoorschijn worden gebracht.
Circo Maximo Experience
Ingang aan de Viale Aventino, Rome
Duur: ongeveer 40 minuten
Open van dinsdag tot zondag
Van 09.30 uur tot 16.30 uur (winterperiode)
Van 09.30 uur tot 19 uur (zomerperiode)
Tussen 24 en 31 december: van 9.30 tot 14 uur.
Laatste toegang: één uur voor sluitingstijd
Gesloten op 25 december, 1 januari en 1 mei.
Tickets: 12 euro
Groepen van meer dan 10 bezoekers en wie geniet van kortingen: 10 euro
Kaarten kunnen ter plaatse worden gekocht, ofwel online via de website of in de toeristische infopunten in de stad.
Bij regenweer is niet mogelijk om de multimedia-ervaring te gebruiken.
Voor wie jonger is dan 13 en de toepassing wil gebruiken, moeten ouders een schriftelijke toestemming tekenen.
De ervaring kan ook worden gebruikt door mensen met een lichamelijke handicap.
Ticket voor een bezoek aan het archeologische gedeelte van het Circus Maximus (zonder de multimedia-ervaring): 5 euro
Hier kan je de zestalige brochure in PDF-formaat downloaden
Oorspronkelijk gepubliceerd door de stichter van S.P.Q.R. op romenieuws.wordpress.com, op 15 juni 2019. Bekijk het origineel.
