In Palazzo Braschi (Museo di Roma), gelegen tussen Piazza Navona en de Corso Vittorio Emanuele II, is de tentoonstelling ‘Canaletto 1697-1768’ begonnen. Rome herdenkt de 250ste verjaardag van het overlijden van deze Venetiaanse schilder en tekenaar met de grootste retrospectieve die ooit rond Giovanni Antonio Canal alias Canaletto in de stad werd getoond. Het grootste gedeelte van de getoonde werken was zelfs nooit eerder in Italië te zien. De expo omvat 42 schilderijen, waaronder enkele beroemde meesterwerken, 9 tekeningen, 16 boeken en verschillende archiefdocumenten. De tentoonstelling is nog te bezoeken tot 19 augustus 2018. Een must voor elke kunst- en Italiëliefhebber.
Canaletto is één van de bekendste Europese achttiende-eeuwse kunstenaars. Zijn leven doorheen de kunstwereld fascineert en vertrekt van zijn jeugd in Venetië om te evolueren als een onstuimige en enthousiaste schilder van Romeinse ruïnes uit de oudheid. Na zijn terugkeer uit Rome arriveerde hij in Venetië als gevierde kunstenaar. De ruïnes werden in zijn thuisstad vervangen door Venetiaanse uitzichten. Hij scoorde er uitstekend mee, ook internationaal, vooral dankzij buitenlandse ambassadeurs, die na afloop van hun diplomatieke missie graag een Canaletto als souvenir meenamen.
De tentoongestelde werken zijn afkomstig van enkele van de belangrijkste musea ter wereld, waaronder het Pushkin Museum in Moskou, het Jacquemart-André in Parijs, Het Museum voor Schone Kunsten in Boedapest, de National Gallery in London en het Kunsthistorisches Museum in Wenen. Enkele werken komen uit nooit eerder ontsloten Britse collecties en nog andere werden uitgeleend door Amerikaanse musea in Boston, Kansas City en Cincinnati.
Ook Italiaanse musea werkten mee aan de overzichtstentoonstelling, waaronder het Castello Sforzesco in Milaan, de Musei Reali in Turijn, de Fondazione Giorgio Cini. Istituto per il Teatro e il Melodramma e le Gallerie dell’Accademia di Venezia, de Galleria Borghese en de Gallerie Nazionali d’arte Antica Palazzo Barberini di Roma.
Canaletto trad op jonge leeftijd als leerling in dienst van zijn vader Bernardo Canal, die hij theaterdecors hielp schilderen. In 1719 trok hij naar Rome en begon daar naar de natuur te werken. In 1720 keerde hij terug naar Venetië, waar hij uitpakte met tal van ‘vedute’ (stadsgezichten), onder andere van het Canal Grande, het Rialto en van vele kerken, die vooral bij John Smith, de Brits consul in Venetië, gretig aftrek vonden.
Voor hem vervaardigde Canaletto zelfs een speciale serie van 36 vedute en later 13 geïdealiseerde landschappen, zoals hij die in Rome vanaf 1742 ging schilderen. Canaletto reisde drie keer naar Engeland (1746-1750, 1751-1753 en in 1754), waar hij een rijk arbeidsterrein vond en op zijn schilderijen het Canal Grande inruilde voor de Theems.
Zijn vroege werken vertonen vrij zware licht-donkere contrasten; later klaarde zijn palet op. Het licht doorstraalt weidse ruimten onder ijle luchten. Zijn laatste werken vertonen academische trekken. Canaletto liet vele, snel geschetste, haast ‘impressionistische’ tekeningen na. De interessantste bevinden zich in zijn schetsboek (Accademia, Venetië). Ook is een groot aantal etsen bewaard gebleven waarin hij het licht met grafische middelen trachtte te vangen en op penseelstreken gelijkende dunne golflijnen aanbracht.
Zijn manier van schilderen vond veel navolgers, maar nog meer vervalsers, die echter geen van allen zijn helderheid en intensiteit bereikten. Hernieuwde belangstelling voor zijn werk (dat zich voor een groot deel in Engeland bevindt, onder meer in de Wallace Collection, Londen) rijpte in de negentiende eeuw bij schilders als Richard Parkes Bonington, John Constable en Jean-Baptiste Camille Corot. Zijn neef Bernardo Bellotto wordt eveneens Canaletto genoemd.
Canaletto 1697-1768
Palazzo Braschi – Museo di Roma
Tot 19 augustus 2018
Oorspronkelijk gepubliceerd door de stichter van S.P.Q.R. op romenieuws.wordpress.com, op 17 mei 2018. Bekijk het origineel.