Zopas verscheen, na vele maanden uitstel en vertraging, de Nederlandse vertaling van Romanzo Criminale, een beklemmend boek van meer dan 600 bladzijden over de geruchtmakende Bende van Magliana, een criminele en geheimzinnige organisatie die Rome gedurende tien jaar in een ijzeren greep hield.
Het boek was in Italië een onverbiddelijke bestseller en werd oorspronkelijk uitgegeven bij Einaudi. In ons taalgebied waagt uitgeverij Vassallucci de stap. Het is een bangelijk geloofwaardig boek, vooral als je weet dat het werd geschreven door iemand die het allemaal zelf heeft meegemaakt en persoonlijk heel wat leden van de bizarre bende achter de tralies heeft gezet.
Waar gaat het om? Tussen 1975 en het begin van de jaren negentig hield een geheimzinnige bende heel Rome in een onzichtbare maar ijzeren greep. De zogenaamde Bende van Magliana ontstond op een cruciaal moment in de Italiaanse geschiedenis: de Rode Brigades kidnapten in 1978 de politicus Aldo Moro, de Russen vielen Afghanistan binnen in 1979 en een neo-fascistische groepering pleegde in 1980 een bloedige bomaanslag in Bologna, waarbij 85 doden vielen.
Alleen al de suggestie dat al deze gebeurtenissen mee werden bepaald en veroorzaakt door een bepaalde groepering, moet bij veel Italianen nog steeds overkomen als een ware nachtmerrie.
De Bende van Magliana kende tientallen leden, en onderhield banden met de maffia, neo-fascistische terroristen, deviante afdelingen van de geheime dienst Sismi en diverse andere mysterieuze organisaties. De leden handelden in drugs en wapens, voerde desgewenst liquidaties uit en verwierf door al die activiteiten een grote rijkdom.
Ook onderhield ze heel wat contacten op regeringsniveau. Zo werd de bende op een bepaald moment tegen betaling gevraagd om uit te zoeken wat de verblijfplaats van de ontvoerde premier Aldo Moro was maar werd de – overigens volledig correcte – informatie door bepaalde politici om duistere redenen volkomen genegeerd.
De eerste minister werd uiteindelijk op 9 mei 1978 vermoord teruggevonden in de kofferbak van een Renault 4, die geparkeerd stond in de Via Michelangelo Caetani, in het hart van de stad. Een gedenkplaat ter hoogte van huis nr. 8 en 9 herinnert vandaag nog steeds aan die gebeurtenis. De moord op Aldo Moro is nooit opgehelderd. De Bende van Magliana kreeg op een bepaald ogenblik wel de vraag om een journalist te liquideren die een dossier over Moro’s detentie had samengesteld.
Auteur Giancarlo de Cataldo toont in dit grondig gedocumenteerde en razend spannend geschreven boek de vele dwarsverbanden in de Italiaanse gerechtelijke kringen. Hij was indertijd zelf een van de rechters die talloze leden van de Bende de gevangenis in stuurde.
Het is een onthullend portret van de Italiaanse politieke onderwereld, een bizarre organisatie die als een geheime maffia binnen de echte maffia opereerde, geschreven als fictie maar verteld vanuit het perspectief van criminelen en slecht betaalde agenten door iemand die goed geplaatst is om veel onbekende details van de zaak eindelijk aan de buitenwereld te vertellen.
De Bende van Magliana heeft twee doelen en raakt beide in de roos: het eerste is het verhaal van Rome en haar malavita te vertellen zoals het nooit eerder is gedaan, en het tweede het hart van de lezers te treffen. Geïnspireerd op historische feiten leest De Bende van Magliana soepel als een Hollywoodfilm.
Het boek brak in Rome en de rest van Italië alle bestseller-records. De auteur is Giancarlo de Cataldo. Hij woont in Rome en is nog steeds werkzaam als politierechter aan het Hof van Assisen. Hij publiceerde reeds zes boeken. De bende van Magliana is zijn (inter)nationale doorbraak.
Wu Ming, het journalistieke pseudoniem van een groep Italiaanse auteurs, schrijft in de krant La Repubblica:
Dit boek geeft ons een opwindend gevoel, het is een heldendicht, een streetwise deel van de Italiaanse geschiedenis, een drukbevolkt fresco, gezien vanuit het perspectief van de mindere goden, van criminelen en agenten die hun eigen spelletje spelen, en daarmee met het hele land speelden.
Iemand moest zijn handen steken in de gorigheid en hoeveelheid bloed die de criminele geschiedenis van Italië kenmerken, iemand moest het hele verhaal deconstrueren, reconstrueren en opnieuw vertellen, zodat hij het een nieuwe vorm en betekenis kon geven. Die iemand is Giancarlo de Cataldo.
De Bende van Magliana
(uitgegeven door Vassallucci)
Vertaald uit het Italiaans
door Karoline Sabattino & Patrizia Zanin
Oorspronkelijke titel: Romanzo Criminale
Oorspronkelijke uitgever: Einaudi
605 blz., formaat: 230 x 151 x 46 mm
Prijs: 29,50 euro
ISBN 90 5000 496 2
Dit artikel verscheen oorspronkelijk op 7 september 2005 op het Romenieuws-archief.