De dag van Ennio Morricone en Johannes Paulus II

Lichte, scherpe silhouet van de Lupa Capitolina, gebruikt als vervangfoto

Wat hebben de beroemde componist Ennio Morricone en de overleden paus Johannes Paulus II met elkaar gemeen? Beiden zullen er de komende 1 mei verantwoordelijk voor zijn dat de stad Rome uit haar voegen dreigt te barsten. Wie in deze periode een rustig weekendje Rome heeft gepland mag het vergeten.

Eerst zijn er de vele duizenden liefhebbers van pop en rockmuziek. Die reppen zich ieder jaar op 1 mei naar Piazza di Porta San Giovanni, waar je die dag helemaal gratis een aantal optredens van nationale en internationale artiesten kan meemaken. Het rijtje vedetten dat hier de voorbije jaren al passeerde is indrukwekkend. Ter gelegenheid van 150 jaar Italië is er nu alvast een zeer onverwachte eregast opgedoken: Ennio Morricone. Het gebeurt niet dikwijls dat je deze beroemde Romein gratis aan het werk kan zien en dan ook nog in zijn eigen stad voor een – zacht uitgedrukt – publiek dat niet echt het zijne is. Dit wordt iets zeer speciaal, wat ook wordt bevestigd door Morricone zelf. Dat is echter niet alles. Op 1 mei wordt ook de vorige paus, Johannes Paulus II, zalig verklaard in Vaticaanstad. Voor die gelegenheid worden er 2,5 tot 3 miljoen bezoekers in Rome verwacht. Niemand zal zich op 1 mei alleen voelen…

Het Concerto di Primo Maggio wordt al sinds 1989 jaarlijks georganiseerd op de Dag van de Arbeid. De organisatoren zijn de drie grote Italiaanse vakbonden, CGIL, CISL en UIL. In de schaduw van de indrukwekkende gevel van de basiliek van Sint-Jan-in-Lateranen brengt iedere groep, zanger of zangeres drie tot vier nummers en maakt dan snel plaats voor de volgende artiest.

Het concert begint al van in de vroege namiddag en duurt tot 's avonds laat. Niet alle namen worden vooraf bekend gemaakt, er zitten steevast enkele – en soms grote – verrassingen tussen. Er komen vele tienduizenden mensen naartoe. Omwille van de 150ste verjaardag van de eenmaking van Italië kozen de organisatoren dit jaar voor een gemengd programma, wat minder rockgebonden dan gewoonlijk, waar ditmaal ook plaats is voor een portie klassieke en feestelijke muziek.

De beroemde filmcomponist en Oscarwinnaar Ennio Morricone is uitstekend geplaatst om dat laatste onderdeel te verzorgen. De man zal op het podium een zestigtal muzikanten en zangers aanvoeren en een feestelijk concert ten gehore brengen met fragmenten uit diverse films en opera's om te eindigen met enkele speciale versies van Il Canto degli Italiani, het Italiaanse nationale volkslied. Onder de Italianen is het beter bekend als de Inno di Mameli (Mameli's Hymne) of de Fratelli d'Italia (Broeders van Italië).

Morricone zelf kijkt naar verluidt erg uit naar de confrontatie met de pop- en rockliefhebbers. "Dit is nog nooit gedaan. Alleen Pavarotti heeft eens een dergelijk experiment uitgevoerd in Modena maar dat was toen klassiek waaraan nog steeds een rocksausje kleefde. Ik wil na een dosis stevige rock het plein eerst muisstil krijgen. Dan laten we de klassieke instrumenten los op datzelfde publiek. Het worden kippenvelmomenten om niet snel te vergeten, zoveel kan ik wel beloven" aldus de 83-jarige componist.

Ennio Morricone, een rasechte Romein die ook steeds in zijn stad bleef wonen, is op dit moment zonder twijfel de meest bekende en gelauwerde Italiaanse componist. Meer dan 500 films en televisieseries dragen zijn muziek, met titels als The Good, The Bad and the Ugly, The Untouchables, Malena, Once Upon A Time In The West en The Mission om er slechts enkele te noemen. Op tienjarige leeftijd ging Morricone al naar het conservatorium in Rome om er trompet en later ook koormuziek en orkestdirectie te gaan studeren. In 1943 merkte zijn harmonieleraar Roberto Caggiano het compositietalent van Morricone op. Morricone wou zich aanvankelijk toeleggen op moderne klassieke muziek, maar raakte toen toch ook geïnteresseerd in het schrijven van arrangementen voor populaire muziek.

In 1962 begon hij filmmuziek te schrijven. Kort daarna kwam hij in contact met Sergio Leone, waarna hij voor enkele ‘spaghetti westerns’ zoals A Fistful of Dollars en My Name is Nobody de filmmuziek schreef. Het zou zijn leven veranderen. Morricone heeft uiteindelijk alle Sergio Leone films van muziek voorzien. Voor televisie heeft hij onder andere de muziek geschreven voor de Italiaanse serie La Piovra. Eind jaren zestig en begin jaren zeventig schreef Morricone voor meer dan 20 films per jaar de muziek. Alle muziek bij de films is ook door Morricone zelf gedirigeerd.

We hebben het hier dus over een van de meest beroemde inwoners van Rome, die door de Romeinen bovendien op handen wordt gedragen. Behalve het jonge volkje zouden er dit jaar in de latere uren weleens bijzonder veel andere geïnteresseerden kunnen afzakken naar Piazza San Giovanni in Laterano. Veel liefhebbers van de onafhankelijke muziekscène komen speciaal uit het buitenland om die dag het gratis popfestival mee te pikken. 

De sfeer moet in niets onderdoen voor een gewoon openluchtconcert. Ook de eet- en drankkraampjes en de tentjes met t-shirts en andere merchandising ontbreken niet. Het concert wordt bovendien uitgezonden door radio en televisie. Het evenement is de voorbije jaren uitgegroeid tot één van de belangrijkste manifestaties op de Romeinse culturele muziekagenda. Daar ook nog eens Morricone aan toevoegen is vragen om nog meer volk. Hou in ieder geval rekening met het festival als je die dag toevallig van plan was bijvoorbeeld de basiliek San Giovanni in Laterano of de Scala Santa te bezoeken.

Al het voorgaande verbleekt echter bij wat er die dag aan de andere kant van de stad, in de omgeving van het Vaticaan, gaat gebeuren. Daar zal het nog veel drukker zijn. Er worden eind april, begin mei immers 2,5 tot 3 miljoen gelovigen verwacht voor de zaligverklaring van paus Johannes Paulus II. Die heeft plaats op 1 mei op en rond het Sint-Pietersplein in Vaticaanstad.

Dat plein is uiteraard veel te klein voor al dat volk, dat genoegen zal moeten nemen met videoschermen die vermoedelijk tot in de omliggende straten worden opgesteld. Het wordt een van de drukst bijgewoonde religieuze plechtigheden ooit in Rome. De begrafenis van de Poolse paus, op 8 april 2005, werd destijds door naar schatting 3 miljoen gelovigen bijgewoond. Dat is nog steeds een record in de Vaticaanse annalen maar de geschiedenis dreigt zich met de komende plechtigheid te herhalen.

Want hoewel de meeste Romeinse accommodaties voor overnachting inmiddels vrijwel allemaal zijn volgeboekt, vaak tegen hogere prijzen dan normaal, en alle vliegtuigen naar Rome in die periode helemaal vol zitten, blijven er meldingen binnenkomen van busladingen toeristen die omstreeks 1 mei naar de eeuwige stad zullen reizen. Honderden touroperators uit de hele wereld bieden nog steeds reizen naar Rome aan.

Waar er tot half februari nog voldoende kamers waren is het aantal beschikbare bedden nu tot een absoluut minimum herleid. Sinds de aankondiging van de zaligverklaring is het aantal boekingen inderdaad geëxplodeerd, verklaart Giuseppe Roscioli, de voorzitter van Federalberghi, een organisatie die ongeveer vijfhonderd hotels in Rome vertegenwoordigt. De bij zijn vereniging aangesloten hotels zijn goed voor 90.000 van de ongeveer 150.000 beschikbare hotelbedden. Daarnaast kunnen reizigers nog terecht in appartementen, B&B's, op campings en, als de massa blijft aangroeien, net als in 2005 in noodtentjes of op straat.

Ook de kamerprijzen zijn omhoog gegaan. Sommige tweesterrenhotels vragen prijzen tot 330 euro per nacht en viersterrenhotels tot 1.760 euro. Volgens Roscioli riskeren de hotels die hun prijzen enorm hebben verhoogd een strafmaatregel, omdat dit tegen de afspraken is die eerder binnen de sector werden gemaakt. Volgens Roscioli valt het moment van de zaligverklaring zeker niet bewust samen met de vakantieperiode in grote delen van Europa en een piek in het toeristisch seizoen in Italië. ''De kalender
van het Vaticaan houdt geen rekening met het dagelijks leven'', aldus Roscioli.

Het Vaticaan lanceerde inmiddels ook een oproep om geen geld te geven voor toegangskaarten die je het recht geven om de zaligverklaring van Johannes Paulus II bij te wonen. Oplichters en gladde jongens probeerden de voorbije dagen en weken immers reeds valse toegangskaarten te verkopen. Die heb je absoluut niet nodig want iedereen kan gratis aan de plechtigheid deelnemen. Vorige week nog heeft de Italiaanse politie in Campagnano, niet ver van Rome, een Amerikaan gearresteerd die online toegangskaartjes verkocht voor de zaligverklaring. Hij vroeg 160 tot 180 euro voor een toegangsbewijs.

De man verhandelde de kaartjes via de website vaticancitytours.com, die in de Verenigde Staten is geregistreerd. De politie trof in de woning van de man onder meer gratis toegangsbewijzen aan voor de wekelijkse algemene audiëntie van de paus, elf USB-sticks, een aantal harde schijven en vijftien computers aan. In zijn kluis had de man bovendien 21 pistolen liggen. De Amerikaan is een bekende van de politie. Hij werd eerder al eens opgepakt omdat hij zich uitgaf als stadsgids in Rome, hoewel hij hiervoor geen vergunning had.

Het bisdom Rome organiseert op de vooravond van de zaligverklaring, op zaterdag 30 april van 20.30 tot 22.30 uur, ook nog een gebedswake in het Circus Maximus. Daar worden eveneens honderdduizenden mensen verwacht.

De zaligverklaring zelf start op zondag 1 mei om 10 uur, al doen de pelgrims er goed aan minstens twee tot drie uur vooraf aanwezig te zijn. Na de zaligverklaring krijgen de aanwezigen bovendien nog uitvoerig de kans de doodskist met de Poolse paus te groeten. Die kist wordt voor de komende plechtigheid uit het graf in de crypte onder de Sint-Pietersbasiliek gehaald en centraal in de basiliek geplaatst. Het Vaticaan verzekert dat iedereen de kans zal krijgen aan de kist te passeren, eender hoe lang dit zal duren.

Na de zaligverklaring krijgt de Poolse paus een nieuwe laatste rustplaats, niet meer in de crypte maar in de basiliek zelf, namelijk in de kapel van Sint-Sebastiaan. Dat is de tweede kapel als je rechts achteraan de basiliek binnenstapt, naast de kapel met de Pietà van Michelangelo.

Volgens de religieuze reisorganisatie Raptim komen de meeste reisverzoeken richting Rome uit Afrika, Brazilië en Polen, het geboorteland van Karol Wojtyla, waar hij nog altijd buitengewoon populair is. Veel belangstellenden staan op de wachtlijst en er komen nog steeds veel reisverzoeken binnen, aldus de organisatie.

Paus Benedictus XVI tekende begin dit jaar een decreet voor de zaligverklaring van zijn in 2005 overleden voorganger. De Congregatie voor de Zalig- en Heiligverklaringen had vastgesteld dat op voorspraak van Johannes Paulus een wonder is gebeurd. De Franse kloosterzuster Marie Simon-Pierre zou op wonderbaarlijke wijze van de ziekte van Parkinson zijn genezen, nadat zij de Poolse paus om hulp had gevraagd. Johannes Paulus leed zelf ook aan die ziekte.

Volgens aartsbisschop Angelo Amato, de prefect van de Congregatie voor Heiligverklaringen, zou overleden paus weldra ook al heilig verklaard kunnen worden. Meldingen over wonderen door tussenkomst van paus Johannes Paulus II blijven uit de hele wereld binnenstromen. Na een onderzoek en de erkenning van een van die wonderen staat niets nog zijn heiligverklaring in de weg, stelt Amato. De curiekardinaal onderstreept dat specialisten, artsen en wetenschappers zich eerst over het onverklaarbare karakter van de genezing moeten uitspreken voordat die in aanmerking komt als wonder. Hij erkent dat het proces van de Poolse paus bijzonder snel gaat. Toch wordt volgens hem vermeden haastig te werk te gaan en wordt gestreefd naar zorgvuldigheid en een grote professionaliteit bij het doorlopen van de procedure.

Het bisdom Rome lanceerde ook een website naar aanleiding van de zaligverklaring van paus Johannes Paulus II. De website is beschikbaar in zeven talen. Naast informatie over de zaligverklaring op 1 mei 2011 bevat www.karol-wojtyla.org ook korte nieuwsberichten, achtergrond over het leven van de Poolse paus en het proces voor zijn zaligverklaring, evenals livebeelden van een webcam bij zijn graf in de crypte van de Sint-Pietersbasiliek. Er is tevens een gebed voor de zaligverklaring beschikbaar in 31 verschillende talen.

Over het Concerto di Primo Maggio
lees je binnenkort meer op: www.mocambo.tv

Alles over de zaligverklaring van
Johannes Paulus II: www.karol-wojtyla.org

Het Johannes Paulus II-kanaal
op YouTube: www.youtube.com/giovannipaoloii

Oorspronkelijk gepubliceerd door de stichter van S.P.Q.R. op romenieuws.wordpress.com, op 21 maart 2011. Bekijk het origineel.