We hebben er een hele tijd op moeten wachten maar sinds vorige week zijn de 'geheime kamers' van de Villa dei Quintili eindelijk toegankelijk voor het publiek. De op zich al zeer indrukwekkende archeologische site in het parco dell' Appia Antica is een prachtig voorbeeld van hoe de Romeinse ondergrond steeds nieuwe geheimen blijft prijsgeven. Van 2007 tot 2009 werden hier schitterende, tot dusver verborgen, kamers blootgelegd. Daarna duurde het nog eens een jaar om de veiligheid van de bezoekers te verzekeren. In en rond de Villa dei Quintili, te dateren omstreeks 151 na Chr., werden in het verleden ook al mooie vondsten gedaan, zoals de beelden van Artemis en Apollo met zijn lier, vandaag beiden te bewonderen in het Museo Nazionale Romano (Palazzo Massimo). Toch heeft het nog een hele tijd geduurd vooraleer er toestemming werd gegeven om op deze plek verdere archeologische graafwerken te verrichten.
De kamers die vorige week werden opengesteld zijn historisch van bijzonder groot belang. Het gaat om archeologische overblijfselen uit het Oude Rome die nog nooit eerder werden gezien. De vondsten blijken bovendien in verrassend goede staat. Het lijkt wel alsof de vloermozaïeken pas werden gelegd en alsof het pleisterwerk op de muren recent werd aangebracht. Een nieuwe en speciaal aangelegde route met loopbrugjes leidt de bezoekers doorheen deze delicate en kwetsbare zone. Om die reden is het aantal dagelijkse bezoekers beperkt en moet je reserveren om dit gedeelte te mogen bekijken.
De archeologische zone rond de Villa dei Quintili, die in totaal meer dan 24 ha omvat, bevindt zich tussen de Via Appia Antica en de Via Appia Nuova. Het complex werd gebouwd door de rijke en gecultiveerde broers Sextus Quintilius Maximus en Sextus Quintilus Condianus. Zelfs de ruïnes zijn zo indrukwekkend en omvangrijk dat de site tijdens de opgravingen destijds door de plaatselijke bevolking werd omschreven als Roma Vecchia (het Oude Rome). De kern van de villa werd gebouwd in de tijd van keizer Hadrianus. Het complex beschikte zelfs over een uitgebreid thermencomplex dat water verkreeg via een eigen aquaduct. Keizer Commodus was naar verluidt zo jaloers op het luxueuze complex dat hij in 182 de eigenaars liet doden om het in zijn bezit te krijgen.
De kamers die nu te bezoeken zijn werden ontdekt tijdens de meest recente opgravingscampagne. Het gaat om twee vermoedelijke banketzalen, eentje in een achthoekige vorm en die speciaal was ingericht voor de wintermaanden, de andere helemaal rond en bestemd voor het zomerseizoen. Voorts is er een monumentale ontvangsthal (atrium) blootgelegd, een tuinkamer of exedra, gestructureerd als een soort veranda bij het huis en een plein, dat vermoedelijk werd gebruikt om shows en optredens te laten plaatsvinden. Daarnaast werden nog een reeks kleinere kamers ontdekt, die alleen al omwille van de leistenen en marmeren decoraties en de turquoise mozaïeken minstens even waardevol zijn.
Gavin Hamilton, een kunstschilder en handelaar in Romeinse antiquiteiten, liet in 1776 een gedeelte van de Villa dei Quintili opgraven en ontdekte daar talrijke keizerlijke gebruiksvoorwerpen en beelden. Veel van die vondsten zijn terechtgekomen in het British Museum en bij (Britse) particuliere verzamelaars. Vandaag herbergt de archeologische site een museum waar je ondermeer de marmeren friezen en een aantal beelden kan bewonderen die ooit de villa sierden. Ook het thermencomplex kan gedeeltelijk worden bezocht. Het monumentale complex biedt via een terras een mooi uitzicht op het Romeinse platteland, een schitterend panorama dat de voorbije eeuwen heel wat kunstenaars heeft geïnspireerd.
Wie een ticketje koopt voor de Thermen van Caracalla beschikt meteen over een biljet dat gedurende 7 dagen ook geldig is voor een bezoek aan de Villa dei Quintili. Het complex is alle dagen open van 9 u. 's morgens tot een uur voor zonsondergang. Maandag gesloten. Om de pas opengestelde 'geheime' kamers met de unieke mozaïeken te zien moet je vooraf reserveren: tel. 06 39 967 700 of 06 712 91 21 (maandag tot vrijdag van 9 tot 18 u.). Op zaterdag van 9 tot 14 u.).
Oorspronkelijk gepubliceerd door de stichter van S.P.Q.R. op romenieuws.wordpress.com, op 6 december 2010. Bekijk het origineel.