We wisten al langer dat de Romeinen reeds in de oudheid visionair en bijzonder vindingrijk waren, maar ze blijven verbazen. Franse wetenschappers zijn er van overtuigd dat het gebruik van cosmetica die in de oudheid niet alleen esthetische redenen had maar, in tegenstelling tot wat lang werd aangenomen, ook medisch functioneel was. Behalve er mooi willen uitzien gebruikten vrouwen hun make-up vrijwel zeker ook voor medische en gezondheidsredenen.
Het was al langer geweten dat de Romeinen beseften dat de make-up die ze gebruikten ook medische neveneffecten had, al dacht men tot nog toe dat dit vaak schadelijk was, aldus hoofdonderzoeker Philippe Walter. Het onderzoeksteam wilde dat nagaan. Er werden ondermeer proeven uitgevoerd met loodsulfaat, waarvan bekend is dat het vroeger veel in cosmetica werd gebruikt. Om te zien of het oplosbare zout effectief het vermogen heeft bijvoorbeeld oogziekten tegen te gaan, werden tests gedaan op celniveau.
De wetenschappers stelden vast dat het lood, mits in lage dosering in het zout aanwezig, geen schadelijk effecten heeft en cellen niet vernietigt, zoals lange tijd werd gedacht. Integendeel, eenmaal aangebracht op de huid wordt op moleculair niveau een oxide geproduceerd dat een bijzonder stimulerende werking heeft op het immuunsysteem. Op die manier maakten bijvoorbeeld bacteriën, die ooginfecties veroorzaken, bij de Romeinen weinig kans om toe te slaan. Het mineraal galeniet, een loodsulfide, door de Romeinen galena of loodglas geheten, werd ook als oogpotlood gebruikt. Deze variant heeft eveneens een bacteriedodende werking maar beschermt ook de ogen tegen de zon en houdt vliegen en insecten op afstand.
De onderzoekers vermoeden dat er diverse soorten make-up bestonden die, afhankelijk van de periode van het jaar, het klimaat en de omstandigheden, werden gebruikt. Het samenstellen van de verschillende soorten en het experimenteren met de ingrediënten moet veel tijd hebben gekost. Toen de wetenschap veel later evolueerde bleek het aanbrengen van poedertjes en stoffen op het gelaat niet meer nodig maar bleef wel de esthetische functie behouden. Wie straks een vrouw met wat discreet aangebrachte make-up in de ogen kijkt, moet beseffen dat deze gewoonte reeds werd geïntroduceerd in de oudheid maar toen dus vermoedelijk nog andere redenen had.
Phillipe Walter had de leiding van het onderzoek dat in samenwerking met het Louvre en het French National Center for Scientific Research is uitgevoerd. De onderzoeksresultaten gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Analytical Chemistry.
CNRS “NanoBioChem”
Ecole Normale Supérieure
Département de Chimie
Université Pierre et Marie Curie
24 Rue Lhomond, 75231 Paris Cedex 05, France
philippe.walter@culture.gouv.fr
http://pubs.acs.org/doi/abs/10.1021/ac902348g
Een interessante thesis over dit onderwerp is “Vervlogen schoonheid. Schmink en parfum in de Romeinse periode” van Annika Devroe die je hier kan lezen.
Oorspronkelijk gepubliceerd door de stichter van S.P.Q.R. op romenieuws.wordpress.com, op 12 januari 2010. Bekijk het origineel.