Dit is de laatste van vier bijdragen over de Santa Sabinabasiliek op de Aventijnse heuvel. Helemaal achteraan het rechterschip van de Santa Sabina, ter hoogte van het hoogaltaar en tegen de buitenmuur, bevindt zich de kapel van de Spaanse kardinaal Auxia di Poggio die in 1484 stierf. Hiernaast kan je afdalen naar het vierde-eeuwse huis van Sabina, waar zich de titulus Sabinae bevond maar de toegang is in principe gesloten. Het is echter mogelijk deze site, samen met nog andere voor het publiek gesloten delen van de Santa Sabina te bezoeken.
Het monumentale complex van Santa Sabina is één van de meest suggestieve van Rome en verbergt een kostbare artistieke route dat het verhaal van de stad door de eeuwen heen vertelt, vanaf de oprichting tot heden.
Archeologische opgravingen uit de Romeinse periode, met de Servische Muren van de zesde eeuw voor Christus en de baden van de tweede eeuw, de vroeg-christelijke basiliek, het middeleeuwse klooster, de cel van San Domenico Bernini met een fresco toegeschreven aan Ludovico Gimignani, het nieuwe museum en de Dominicaanse kloostertuin met een adembenemend uitzicht op Rome, zijn slechts enkele bezienswaardigheden die de bezoeker van deze fascinerende site een onvergetelijke ervaring bieden.
In de zijkapel in het rechterschip bevinden zich fresco’s van de hand van Federico Zuccaro, de broer van Taddeo. Rechts van deze kapel is het bovenste stuk van een antieke zuil zichtbaar die voor driekwart onder de vloer verdwijnt en die tijdens opgravingen werd vrijgemaakt onder de kerk. Hij behoorde tot een niet geïdentificeerde tempel.
Sommigen beweren, maar dat is volgens verschillende bronnen twijfelachtig, dat hij afkomstig zou zijn van de tempel van Diana die tussen de Santa Sabina en de Santa Prisca stond. Waarom die zuil precies hier staat of hoe hij hier terechtkwam is onduidelijk.
Rechts van deze zuil zie je op twee steunen de grafplaat waarop Dominicus (1170-1221) de gewoonte had te bidden ‘het hele lichaam in de lengte uitgestrekt’ zoals de tekst rechts in het Latijn aangeeft. Dagelijks bad hij tot na middernacht op het martelaarsgraf van de heilige Sabina.
De duivel was daar niet mee gediend en slingerde Dominicus een steen naar het hoofd, die zijn doel miste. Deze grote ronde zwarte kei uit de hel bleef echter bewaard. Hij bevindt zich op een voetstuk, links tegen de gevelmuur, naast het kapelletje dat gewijd is aan de heilige Dominicus. Dergelijke keien zijn ook te zien in de narthex van het baptisterium van Lateranen en in de crypte van de San Lorenzo fuori le Mura in Rome.
Het klooster naast de kerk kan door het publiek worden bezocht tussen 9 en 11 u. en tussen 15 en 18 u. vanuit de porticus. ’s Zaterdags is er tussen 15 en 18 u. een begeleid bezoek mogelijk aan de kerk, het klooster en de opgravingen. Het museum is gevestigd in de middeleeuwse slaapzaal van het klooster van Santa Sabina.
Tijdens het bezoek aan het klooster zijn de vertrekken te bezichtigen waar Dominicus leefde, maar ook deze van de heilige paus Pius V (1566-1572) die begraven werd in de Cappella Sistina van de Santa Maria Maggiore. In dit klooster onderwees de Italiaanse kerkleraar en dominicaan Thomas van Aquino (1225-1274).
Hij was een der hoofdfiguren van de scholastiek en bouwde in zijn ‘Summa theologica’ de katholieke dogmatiek en moraal uit tot een groot systematisch geheel. Merkwaardig was zijn wijsgerige wending naar het aristotelisme. De kloosterhof, een plek waar je zelden bezoekers, laat staan toeristen aantreft en die geurt naar jasmijn en geraniums, dateert uit 1216-1225 en heeft 103 zuiltjes.
Een beeldengroep die de Romeinse beeldhouwer Valerio Gismondi en zijn vader Tommaso vervaardigde tussen 1974 en 1976 stelt het Laatste Avondmaal voor en wordt ook wel het Altaar van Steen genoemd. Het is een modern maar intens en krachtig kunstwerk, nog versterkt door het fraaie uitzicht over Rome in de achtergrond.
Wie alle (meestal voor het publiek gesloten) onderdelen van de Santa Sabina grondig wil bezoeken, boekt best een begeleid bezoek bij Circuito Aperto, een culturele vereniging die gespecialiseerd is in de Santa Sabina.
Er zijn verschillende formules voor groepen en individuele bezoekers. De rondleidingen zijn in het Italiaans en Engels. Vooraf reserveren is nodig en kan via deze website.
Alle verdere informatie omtrent de Santa Sabina (openingsuren, eucharistievieringen, speciale evenementen,…) vind je hier.
Oorspronkelijk gepubliceerd door de stichter van S.P.Q.R. op romenieuws.wordpress.com, op 8 december 2015. Bekijk het origineel.