Wie de voorbije weken in Rome was heeft het wellicht gezien: alle reliëfs die zich op de Zuil van Trajanus bevinden, zijn haarscherp gefotografeerd en vervolgens over een lengte van ongeveer 80 meter uitgerold over de Via Alessandrina, vlak naast het Forum van Trajanus. De beelden zijn netjes naast elkaar bevestigd op een stevige pvc-plaat. De foto’s zijn ongeveer een meter groot. Het project is gerealiseerd door de universiteit van Firenze in samenwerking met de stad Rome en kostte 43.000 euro. Het kunstwerk is in Rome te zien tot eind september.
De reliëfs op de Zuil van Trajanus vertellen als het ware in stripverhaalvorm de hoogtepunten van de oorlogen die door de keizer werden gevoerd in Dacië, het huidige Roemenië. In de oudheid waren de tekeningen gekleurd. Een jaar geleden werd al een soortgelijk project gerealiseerd, HyperColumna. Dat werd toen gesponsord door een Amerikaanse universiteit.
De zuil van Trajanus heeft nog dienst gedaan als klokkentoren voor de kerk San Niccolò de Columna. Deze kerk werd omstreeks 1540 afgebroken. Later werd de zuil een uitkijktoren. In 1487 liet paus Sixtus V een bronzen beeld van de apostel Petrus op de zuil plaatsen. Dat staat er vandaag nog altijd. Het oorspronkelijke bronzen beeld van keizer Trajanus verdween al in 363.
De zuil van Trajanus werd gebouwd tussen 107 en 112 na Chr. en werd door keizer Trajanus zelf ingewijd in 113 n. Chr. De triomfzuil vertelt het verhaal van de overwinning van Trajanus op het opstandige Dacië (het huidige Roemenië) tijdens de Dacische Oorlogen (101-102 en 105-106 n.-a Chr.). Om plaats te maken voor de zuil werd een volledige heuvel afgegraven.
De bas-reliëfs zijn van een uitzonderlijke kwaliteit en detaillering en daardoor meesterwerken van de beeldhouwkunst. De kunstenaar is onbekend maar het kan Apollodorus van Damascus geweest zijn, die ook het Forum van Trajanus en de Markten van Trajanus heeft ontworpen. De diepte van het reliëf is 5 cm.
Er worden ongeveer 2.500 mensen afgebeeld. De afbeeldingen moeten niet als een realistische weergave van de oorlogshandelingen worden gezien, maar als een epische verwerking ervan. De keizer zelf is zowat zestig keer afgebeeld, maar nooit tijdens een gevechtshandeling. De reliëfs vormen een belangrijke bron voor onze kennis van het Romeinse leger.
De 29,78 meter hoge zuil bestaat uit 18 blokken marmer met een doorsnede van 3,70 m. Binnenin bevindt zich een wenteltrap van 185 treden, die naar het platform boven op de zuil leidt. Er zijn 43 nauwe gleuven aangebracht voor de lichtinval. De zuil is omwille van veiligheidsredenen slechts zeer uitzonderlijk voor het publiek toegankelijk.
De zuil staat op een voetstuk van 5,4 m hoog en 5,5 m in het vierkant. Het heeft een deur naar grafkamer van Trajanus. Hierin werd de gouden urne van Trajanus (in augustus 117) geplaatst, evenals deze van zijn vrouw Pompeia Plotina, enkele jaren later.
Oorspronkelijk gepubliceerd door de stichter van S.P.Q.R. op romenieuws.wordpress.com, op 18 augustus 2014. Bekijk het origineel.