Eén van de meest verwaarloosde fonteinen van Rome, de Fontana dell’Acqua Acetosa, is eindelijk gerestaureerd. Burgemeester Gianni Alemanno huldigde het monument vorige week in. Aan het herstel van de fontein, die zich situeert ten westen van het Parco di Villa Glori, in de Parioli-wijk, werd 18 maanden gewerkt. De restauratie kostte ongeveer een miljoen euro, geld dat voornamelijk werd bijeengebracht door de multisportvereniging Circolo Canottieri Aniene, drie particuliere sponsors en de watermaatschappij ACEA. De fontein werd gebouwd tussen 1661 en 1662, in opdracht van paus Alexander VII. De naam van de fontein komt van de bron met ijzerhoudend water die zich hier al eeuwenlang bevond en waarvan het gezonde water door de bevolking erg op prijs werd gesteld. Ook Goethe maakte tijdens zijn verblijf in Rome regelmatig een wandeling naar de fontein om zich te laven aan de heerlijke bron.
Eerder al, in 1613, werd hier dichtbij, maar aan de andere zijde van de Tiber, in de buurt van Tor di Quinto, in opdracht van paus Paulus V (Camillo Borghese), ook al een eenvoudige fontein gebouwd. De bron met mineraal ijzerhoudend water werd beschouwd als gezond voor de nieren, maag, lever, milt en vele andere ziekten. Het was echter paus Alexander VII, Fabio Chigi, die de zaken wat groter zag en aan de overzijde van de rivier een prachtige fontein liet bouwen. De plannen voor dit project, destijds gesitueerd in een prive-park, werden lange tijd verkeerdelijk toegeschreven aan Bernini, maar de fontein was echter het werk van de schilder Andrea Sacchi, die je ongetwijfeld kent van zijn meesterwerk Allegorie van de Goddelijke Wijsheid, een plafondfresco dat je kan bewonderen in Palazzo Barberini. Hij ontwierp de fontein in samenwerking met de Italiaanse architect en militair ingenieur Marcantonio de Rossi. Die had zijn sporen in Rome al langer verdiend, ondermeer met de fortificatie van de Gianicolo en het ontwerp van de Porta di San Pancrazio en de Porta Portese.
De realisatie van de Fontana dell’Acqua Acetosa was dus in goede handen en het resultaat van het samenwerkingsverband tussen het duo mocht er dan ook zijn. In 1712 werd de fontein een eerste keer gerestaureerd. Er waren klachten over het lage debiet van de fontein, waardoor lange wachtrijen ontstonden. Bovendien zou de kwaliteit van het water alsmaar verslechteren. Paus Clemens XI nam de zaak ernstig en stelde een speciale commissie samen, waarin ondermeer de pauselijke arts Giovanni Maria Lancisi en architect Egidio Maria Bordoni zetelden. De commissie werd voorgezeten door kardinaal Spinola. Het probleem werd onderzocht en raakte al gauw opgelost. De bevolking kon weer opgelucht genieten van het heerlijke bronwater. Het water werd door de Romeinen zodanig gesmaakt dat je nog tot in het begin van de 20ste eeuw in Rome de zogenaamde acquacetosari kon ontmoeten, straatverkopers die flesjes verkochten met het bronwater van de Fontana dell’Acqua Acetosa. De eerste vermelding van deze acquacetosari dateert uit 1663.
In 1959 raakte het bronwater van de fontein echter opnieuw vervuild. Nadat een probleem met het grondwater werd vastgesteld, besliste het stadsbestuur om het water met een ondergrondse leiding rechtstreeks van de oorspronkelijke bron af te tappen, zodat het niet meer in aanraking kwam met het vervuilde grondwater. De reddingsactie slaagde en de fontein werd in ere hersteld. Maar de voorbije jaren viel de bron om onverklaarbare redenen opnieuw voortdurend droog. Het monument raakte volledig vervuild en overwoekerd met onkruid en mos. Het herstel van de oude fontein was geen prioriteit en bovendien ontbraken de financiële middelen.
Tijdens een referendum van het Italiaanse Milieu Fonds in 2003, kon het publiek een stem uitbrengen voor een aantal verwaarloosde monumenten die in heel Italië geselecteerd waren en die men graag gerestaureerd zou zien. De Fontana dell’Acqua Acetosa kreeg de meeste stemmen. Voor enkele particulieren en de multisportvereniging Circolo Canottieri Aniene voldoende reden om een reddingsplan voor de fontein te lanceren, waarbij de jongste jaren, via het organiseren van allerlei steunacties, flink wat geld werd binnengebracht. Vandaag, zowat zes jaar later, is hun doel bereikt en werd de fontein – hopelijk voorgoed – weer in ere hersteld.
Oorspronkelijk gepubliceerd door de stichter van S.P.Q.R. op romenieuws.wordpress.com, op 21 december 2009. Bekijk het origineel.