Er lijkt de jongste weken geen einde te komen aan de spectaculaire ontdekkingen, nieuwe musea en onverwachte openingen. Francesco Rutelli, de Italiaanse minister van Cultuur, maakte gisteren bekend dat op 2 maart 2008 voor de eerste keer één van de vier fraaie kamers in het voormalige huis van keizer Augustus worden opengesteld voor het publiek. De overige ruimtes volgen daarna geleidelijk en zullen aanvankelijk slechts in groepjes van tien personen mogen worden bezocht. Deze kamers bevinden zich in de oostelijke vleugel van Augustus’ verblijf op de Palatijnse heuvel en zijn versierd met fantastische, zeer goed bewaarde fresco’s. Ze zijn nog nooit toegankelijk geweest voor het publiek. Zelden was de oudheid zo tastbaar, nooit eerder, ook niet in Nero’s Gouden Huis, was de geest van een Romeinse keizer zo nabij. De overige kamers bevinden zich een verdieping lager en behoorden – zo vermoeden de archeologen – tot de meer bescheiden woning waar Augustus verbleef voordat hij keizer werd. Minister Rutelli benadrukt de uitzonderlijke waarde van deze opening die het resultaat is van tientallen jaren werk. De eerste opgravingen en de restauratie van ‘la Casa di Augusto’ begonnen immers al in de jaren ’70.
Augustus bleef tot zijn dood wonen in dit eerder eenvoudige huis op de Palatino. Een gedeelte van de woning werd, na een verwoestende blikseminslag, omgebouwd tot tempel voor Apollo. De kamers zijn bedekt met fresco’s waarvan grote delen na al die eeuwen intact zijn gebleven. De waarheidsgetrouwe friezen en portretten zijn hoofdzakelijk vervaardigd in de kleuren vermiljoen, oker en smaragdgroen. Het restaureren van de fresco’s en de met zuilengangen omgeven tuin heeft tot nog toe zo’n 12 miljoen euro gekost. De werkzaamheden aan het Domus Augustana zijn overigens nog niet afgelopen. En de Palatijnse heuvel vormt een ware archeologische schatkamer. Toekomstige ontdekkingen en verrassingen zijn allerminst uitgesloten en zelfs heel waarschijnlijk.
Gaius Julius Caesar Octavianus in het Latijn gespeld als GAIVS IVLIVS CAESAR OCTAVIANVS, bekend geworden als keizer Augustus (Rome, 23 september 63 v. Chr. – Nola, 19 augustus 14 n. Chr.), was de eerste princeps van 27 v. Chr. tot 14 n. Chr. Zijn moeder was een nicht van Gaius Julius Caesar. Na het overlijden van Octavianus’ vader hield Caesar zich bezig met de opvoeding van het kind. Julius Caesar adopteerde Octavianus bij testament als zoon en maakte hem tot hoofderfgenaam. De oorspronkelijke naam Gaius Octavius Thurinus werd na zijn adoptie Gaius Julius Caesar (Octavianus).
Na de moord op Julius Caesar door Brutus en Cassius in 44 v. Chr., ontbrandde in Rome een hevige machtsstrijd tussen Marcus Antonius (magister equitum – rechterhand – van Caesar), legeraanvoerder Marcus Aemilius Lepidus en de toen 18-jarige Gaius Julius Caesar Octavianus. Zij besloten Rome vijf jaar lang gezamenlijk te leiden als het zogenaamde Tweede Triumviraat. Hierdoor zetten ze in feite de senaat buiten spel.
Augustus wilde oorlog en onrust in het Romeinse Rijk vermijden. Hij deed dit ondermeer door wegen aan te leggen waardoor het Romeinse leger snel kon oprukken om opstanden de kop in te drukken. De handelsvloot werd beschermd tegen piraten door Augustus’ vloot. Deze vredige periode, die 300 jaar zou duren, werd de Pax Augusta genoemd, naar analogie met de Pax Romana die naar absolute vrede streefde. Augustus vond dat er alleen maar vrede kon heersen in een behoorlijk begrensd rijk dat ten dienste moest staan van een schitterende economische en culturele ontwikkeling. De handel, de industrie en de landbouw namen in deze periode een bijzonder hoge vlucht rond de Middellandse Zee.
Keizer Augustus stierf in 14 n. Chr. tijdens een reis naar Campanië. Hij was 76 jaar oud en had 45 jaar geregeerd. Een zelfgeschreven overzicht van zijn daden (Res Gestae divi Augusti) werd als inscriptie voor zijn mausoleum en op andere plaatsen in het Romeinse Rijk aangebracht. Onze maand augustus werd naar deze keizer genoemd. Ook het woord ‘oogst’ is afgeleid van augustus. Voordat de maand naar keizer Augustus genoemd werd, droeg ze de naam Sextilis, de “zesde maand”.
Dit artikel verscheen oorspronkelijk op 11 december 2007 op het Romenieuws-archief.