De Belgische grensgemeente Riemst heeft zopas het Via Belgica-convenant ondertekend. Daarmee wil Riemst samen met acht Nederlands-Limburgse gemeenten en het Nederlands-Limburgse provinciebestuur het gemeenschappelijke Romeinse verleden langs de vroegere heirbaan zichtbaar maken en ontsluiten.
Via Belgica is de naam die verwijst naar de 400 km lange oude Romeinse heirbaan die dwars door onze streken liep en de Franse kust verbond met het Duitse Rijnland. De weg was een belangrijk militair en economisch onderdeel van een complex netwerk van wegen dat zich uitstrekte tot in de verste uithoeken van het Romeinse imperium.
Tot vandaag behoren de Romeinse wegen op veel plekken tot de markante lineaire elementen van ons cultuurhistorische landschap. Maar wie tegenwoordig de Via Belgica wil beleven, heeft letterlijk zijn verbeelding nodig.
“De weg zelf is immers niet meer zichtbaar, al werkt zijn betekenis door tot vandaag”, vertelt Tim Vanderbeken, archeoloog van de Intergemeentelijke Onroerend Erfgoeddienst Oost in de krant Het Belang van Limburg. Verbeken kon Riemst twee jaar geleden overtuigen om als eerste Belgische gemeente in het project te stappen.
De Via Belgica bewaart een bijzondere getuigenis van ons verleden. Waar mogelijk moet de oude weg als een intergemeentelijk, provinciaal of euregionaal project in zijn landschappelijke en cultuurhistorische waarde opnieuw vorm gegeven en gepresenteerd worden als een uniek stuk beleveniseconomie.
Net als eeuwen geleden moet de Via Belgica weer ontsluiten, samenbrengen en verbinden en dat niet alleen met de focus op de weg, maar op het Romeinse verleden van heel het aangrenzende gebied. Onder de noemer ‘Vind jouw weg’ worden bezoekers uitgenodigd om het gebied opnieuw via moderne middelen te ontdekken.
Door het ondertekenen van het convenant engageert Riemst zich als voorlopig enige Belgische gemeente om de komende drie jaar samen met de overige partners een euregionale visie te realiseren. “Dat gebeurt onder meer door de oude heirbaan te traceren, veilig te stellen en te behouden in haar huidige landschappelijke omgeving.
Ook wil men de weg dit jaar nog ontsluiten en promoten via gemarkeerde wandelroutes waarbij de lokale ondernemers worden betrokken zodat het Romeinse verleden beter zichtbaar en beleefbaar gemaakt wordt vanuit archeologisch, toeristisch en recreatief oogpunt.
Op die manier wordt het project ook een instrument om toeristen en lokale ondernemers met elkaar in contact te brengen. Verder gaan de partners hun kennis niet alleen delen en bundelen maar gaan ze ook scholen actief aanmoedigen om in te stappen in het verhaal.
Riemst wil dus haar Romeins verleden nadrukkelijk laten herleven. Dat gebeurt ook door de reeds gekende informatie over de Romeinen in Nederlands Limburg aan te vullen met de kennis die in de eigen gemeente aanwezig is.
Dat kan in eerste instantie door een uitbreiding van de bestaande Via-Belgica-apps waarin op een unieke wijze uitleg gegeven wordt bij plekken en vondsten die een link hebben met het Romeins verleden. Zo komen zelfs verdwenen gebouwen en gebruiken weer tot leven op je smartphone.
Oorspronkelijk gepubliceerd door de stichter van S.P.Q.R. op romenieuws.wordpress.com, op 21 juni 2020. Bekijk het origineel.