Misschien is het je tijdens een verblijf in Rome nog nooit opgevallen, maar elke dag, om 12 uur ‘s middags, wordt er vanaf de Janiculum-heuvel (Gianicolo) een kanonschot afgevuurd. De enorme knal is in zowat de hele binnenstad hoorbaar en Romeinen noemen het kanon omwille van het lawaai dat het produceert weleens gekscherend Il Mostro, het monster.
Als je op donderdag 17 maart in de buurt van de Gianicolo bent, stop je best maar watjes in je oren. Ter gelegenheid van de 150ste verjaardag van de eenwording van Italië, zal het kanon 150 keer worden afgevuurd.
De traditie om dagelijks een kanonschot af te vuren is ingevoerd door paus Pius IX om de inwoners te verwittigen dat het middaguur was aangebroken en om de kerkdienaars toe te laten hun klokken gelijk te zetten.
Het eerste schot werd gelost op 1 december 1847. Oorspronkelijk stond het kanon op Castel Sant’Angelo, de Engelenburcht, daarna verhuisde het naar de Monte Mario-heuvel om tenslotte in 1904 een definitieve plaats te krijgen op de Gianicolo.
Tijdens de tweede wereldoorlog werd de traditie tijdelijk stopgezet. Sinds 21 april 1959 tot op heden kan je het kanon echter weer elke middag horen knallen. Wie oud genoeg is herinnert zich wellicht nog de televisiecampagne van Mario Riva in Musichiere, om de Romeinen ervan te verwittigen dat het monster weldra weer luidruchtig zou toeslaan.
Er wordt uiteraard een losse flodder afgevuurd, maar het resultaat is toch spectaculair. De enorme steekvlam en de rookontwikkeling die met het schot gepaard gaan, lokken dagelijks heel wat toeristen naar de Gianicolo. Voor wie onwetend in de buurt rondloopt is het wel even schrikken.
Het eerste kanon, een 75 mm, behoorde tot het geschut dat nog werd gebruikt om een bres te slaan in de stadsmuur bij Porta Pia. Sinds 1991 is er een nieuw kanon in gebruik, een houwitser afkomtig uit het arsenaal in Napels. Het laden van het kanon en de korte ceremonie die ermee gepaard gaat wordt uitgevoerd door drie soldaten van de gruppi Artiglieria da Campagna en de Scuola del Genio di Roma.
Vanaf de Gianicolo-heuvel heb je een prachtig uitzicht over Rome. Bij helder weer zie je zelfs de Albaanse heuvels die zich meer dan 30 km ver bevinden. Nochtans is de Gianicolo met zijn 82 meter niet de hoogste top van Rome. Dat is de Monte Mario, die met 139 meter nog een heel stuk hoger is.
Geen van beide heuvels behoren tot de zogenaamde zeven heuvels waarop volgens de overlevering Rome zou gezicht zijn. Het antieke Rome strekte zich inderdaad over zeven hellingen uit, maar naarmate de stad uitbreidde werden steeds meer heuvels ingenomen. Het Rome van tegenwoordig strekt zich uit over zo’n vijftien heuveltoppen.
Oorspronkelijk gepubliceerd door de stichter van S.P.Q.R. op romenieuws.wordpress.com, op 16 maart 2011. Bekijk het origineel.