In Rome opende alweer een nieuw museum, ditmaal eentje dat de Romeinse oudheid op spectaculaire wijze tot leven brengt. Vlakbij het Colosseum kan je vanaf nu terecht in het Museo Virtuale della Roma Antica, waar je een boeiende belevingsreis kan maken doorheen de Romeinse oudheid. Je wandelt door het antieke Rome en maakt kennis met de monumenten waarvan vandaag op het Forum Romanum slechts restanten overblijven. Tijdens de virtuele ervaring wordt heel wat aandacht gegeven aan het Colosseum en de gevechten die er plaatsvonden, wat vooral kinderen enorm boeit, hoewel ook volwassenen hier met pretoogjes rondlopen. De duur van je bezoek doorheen de geschiedenis van Rome hangt louter af van je nieuwsgierigheid en belangstelling. De ontwerpers gaan er prat op dat bij alles wat wordt getoond, de grootste wetenschappelijke nauwkeurigheid werd nagestreefd.
Het personeel van het gloednieuwe museum speelt het spel netjes mee. Ze dragen toga's en kledij uit het oude Rome. Wat volgt is iets moderner. Eerst maak je (schematisch) kennis met het Forum Romanum en de belangrijke gebouwen die daar stonden. Er wordt ook een audiogids ter beschikking gesteld, verkrijgbaar in zeven talen maar – zoals meestal het geval is – niet in het Nederlands. De audiocommentaar verduidelijkt wat je ziet maar het kan ook zonder dit apparaatje, al mis je dan toch wel wat achtergrond, vooral over de historische plek waar je nu rondwandelt. Het nieuwe museum is gebouwd op de plaats waar zich vroeger de Ludus Matutinus bevond, één van de vier trainingskazernes van de gladiatoren. Opgravingen tijdens de bouwwerken brachten ondermeer een marmeren blok aan de oppervlakte waarin lang geleden door een gladiator een gebed of wens werd gegrift.
De vier ludi of gladiatorenscholen werden ergens tussen 80 en 90 na Chr. gebouwd in opdracht van keizer Domitianus, louter met de bedoeling er gladiatoren te trainen en op te leiden voor het nabijgelegen Colosseum. Uit de naam van deze school (matutinus = van de ochtend) blijkt dat hier de gladiatoren werden opgeleid die optraden tijdens de venationes. Dit waren de ochtendvoorstellingen waarbij door de zogenaamde bestiarii, speciaal voor dit doel getrainde gladiatoren, jacht werd gemaakt op verschillende soorten dieren, afkomstig uit alle delen van het Romeinse rijk. Zo werd er gevochten tegen leeuwen, panters, beren, tijgers, stieren, nijlpaarden en krokodillen. Vooral de Afrikaanse neushoorn was – precies omwille van die vervaarlijke hoorn – enorm populair in de arena en werd in grote aantallen gevangen en naar Rome gevoerd. In die mate zelfs dat het dier zowat een eeuw later dreigde uit te sterven.
De Ludus Matutinus is bekend uit de Notitia en het Curiosum, twee beschrijvingen uit de 4de eeuw van de districten van Rome. Hieruit blijkt dat het gebouw in het tweede district van de stad stond, vlakbij de veel beter bekende Ludus Magnus die je ook vandaag nog kan zien. Op de beschreven locatie werden in 1938 inderdaad de restanten van een gebouw aangetroffen dat ongeveer hetzelfde grondplan als de Ludus Magnus had, maar dan op kleinere schaal. Vandaag wordt op deze plek het oude Rome opnieuw tot leven gebracht.
Na de eerste kennismaking kom je terecht in een (nagebouwde) archeologische site. De audiogids vertelt wat meer over de historische achtergrond van de plek waar je nu rondloopt en heeft het even over wat er op deze site zoal gevonden werd. Best wel boeiend. Maar opeens, zonder enige waarschuwing, doven alle lichten. In de verte hoor je een menigte schreeuwen, een luik gaat open en fel zonlicht dringt de ruimte binnen. Al erg dichtbij rent een vervaarlijke tijger met grote sprongen recht op je af… Wat dan nog allemaal volgt behoort tot de geheimen van het museum en mag niet worden verklapt. Je moet het gewoon zelf ervaren.
In het museum kan je ook een animatiefilm in 3D bekijken, met het onvermijdelijke speciale brilletje op de neus. Gedurende twintig minuten wandel je door de straten van het oude Rome, maak je kennis met het Colosseum, zie je de gladiatoren vechten, maak je een Senaatsvergadering mee, treed je binnen in de tempel van Jupiter en loer je even stiekem mee tijdens een geheime plechtigheid die wordt uitgevoerd door de Vestaalse maagden. De personages ogen nogal grotesk en lijken zo weggelopen uit een Shrek-film. Ze zijn het minst levensecht maar dat wordt meer dan goed gemaakt door de reconstructies en het decor die vaak schitterend zijn uitgevoerd. In die zin zelfs dat je de film gerust twee keer na elkaar kan bekijken. Er is aandacht besteed aan de kleinste details, zelfs het kinderspeelgoed is goed bestudeerd en ook de graffiti op de muren ontbreekt niet.
De ontwerpers gaan er prat op dat alles wat in het museum en de film wordt getoond wetenschappelijk en archeologisch verantwoord is. Het ontwerp van het nieuwe museum is een project van twee prestigieuze Amerikaanse universiteiten, de University of California, Los Angeles (UCLA) en de University of Virginia. Samen met een internationale groep van archeologen, architecten, kunsthistorici en historici hebben ze meer dan tien jaar aan dit project gewerkt.
Het museum was dan ook al lang aangekondigd maar de openingsdatum werd meermaals uitgesteld omdat bepaalde details moesten worden uitgezocht of doordat een visualisatie technisch net niet goed genoeg werd bevonden om duidelijk te maken wat de wetenschappers wilden tonen. Het is niet de eerste keer dat men een (stukje) Rome digitaal herbouwt, maar dit project is zeker geslaagd. En ongetwijfeld worden de visualisaties in de toekomst nog verder uitgebouwd en bijgestuurd, al zal dat ook afhangen van het succes (lees: inkomsten) van het museum.
Er worden in het museum slechts 70 mensen tegelijk toegelaten, maar zelfs wanneer het erg druk zou zijn mogen er elke 15 minuten opnieuw mensen binnen. Je zal dus nooit heel lang moeten aanschuiven. Momenteel is het er nog niet druk en kan je er nog in alle comfort rondwandelen omdat de plek absoluut nog niet gekend is. Dat kan natuurlijk snel veranderen zodra (school)groepen en touroperators de nieuwigheid beginnen te ontdekken. De basistoegangsprijs (15 euro voor volwassenen en 8 euro voor kinderen van 5 tot 12 jaar) is niet zo goedkoop, maar je krijgt bijna altijd korting als je ernaar vraagt, maar bijvoorbeeld ook als je het toegangsbiljet online boekt. Voor gezinnen gelden eveneens speciale, goedkopere tarieven bij een voorafgaande online boeking.
Museo Virtuale della Roma Antica
Via Capo d'Africa 5, Rome
Open van maandag tot zondag van 9 tot 19 uur
Tel: +39 (0)6 770 766 27
Fax: +39 (0)6 772 014 58
info@3drewind.com
www.3drewind.com
Oorspronkelijk gepubliceerd door de stichter van S.P.Q.R. op romenieuws.wordpress.com, op 30 juni 2010. Bekijk het origineel.