Bij een aantal lezers zal de naam Alberto Sordi wellicht geen belletje meer doen rinkelen, maar in Rome is deze filmacteur, regisseur, zanger, componist nog steeds een grote held. Voor zijn begrafenis in 2003 in de basiliek van Sint-Jan van Lateranen kwamen meer dan een miljoen mensen bij elkaar. De acteur speelde in meer dan 150 films. Hij was ook jarenlang de stem van Oliver Hardy in de nagesynchroniseerde versie van de Laurel & Hardy-films. Elf jaar na zijn dood kreeg hij zopas als eerbetoon een grote muurschildering op het kruispunt van de Via Francesco Sivori en de Via della Meloria, vlakbij het metrostation Cipro. Enkele jaren geleden werd de acteur ook al vereeuwigd in een straatnaam.
Rome heeft altijd de gewoonte gehad haar grote filmhelden en -heldinnen, acteurs en actrices die in Rome werden geboren, er lange tijd hebben gewerkt of die de eeuwige stad op één of andere manier een onsterfelijke glorie bezorgden, passend te gedenken met een eigen straatnaam. Denken we bv. aan de Largo Federico Fellini, bovenaan de Via Veneto, de gedenkplaat voor dezelfde regisseur in dezelfde straat, de Via Marcello Mastroianni, enz. Recenter kwamen er de Viale Alberto Sordi en de Via Anna Magnani bij. In de toekomst zullen er ongetwijfeld nog volgen, want in Rome wonen en werken nog heel wat mensen die de stad op het witte doek eeuwigdurende roem bezorgden.
De Viale Alberto Sordi is terug te vinden in Villa Borghese, vlakbij het Casa del Cinema. De plaquette werd onthuld door zijn zus Aurelia en burgemeester Gianni Alemanno. Ook Marcello Mastroianni en de actrice Anna Magnani kregen in deze buurt een straatnaam en een gedenkplaquette. Eerder werd ook al een winkelgalerij aan de Via del Corso (de vroegere Galleria Colonna) naar de populaire Alberto Sordi genoemd. Sordi was ook een hevige supporter van AS Roma en wordt ook bij die club nog altijd sterk in ere gehouden.
Alberto Sordi heeft dat eerbetoon zeker verdiend. De goedlachse en immer vriendelijke acteur is altijd een volksmens gebleven en werd door de Romeinen op handen gedragen. In talrijke Romeinse restaurants heb je ongetwijfeld al eens de foto of poster gezien met de legendarische scène uit de film Un americano in Roma uit 1954, waarbij Sordi een bord maccheroni te lijf gaat. Het is een iconisch beeld die in vrijwel elke authentieke trattoria is terug te vinden.
Alberto Sordi is een acteur die in talrijke films de stad Rome op een onnavolgbare wijze altijd heeft gekoesterd. Maar tegelijk hield hij de Romeinen en Italianen in het algemeen ook een spiegel voor, durfde hij focussen op de fouten, het soms ellendige leven en de miserie van alle dag. Maar hij werd al vroeg onsterfelijk in komedies zoals Due notti con Cleopatra, een film uit 1954, waar hij als Cesarino heerlijk voor de gek wordt gehouden door een stralende 20-jarige Sophia Loren in de dubbelrol van zowel de Egyptische koningin als de slavin Nisca.
Rome heeft respect voor de grote namen uit de Italiaanse en Romeinse filmgeschiedenis, en doet wat straatnaambordjes en herdenkingsplakkaatjes aangaat, hetzelfde met kunstenaars en schrijvers. Dat is echter niet te merken als je tegenwoordig even rondwandelt op Campo Verano, de grootste monumentale begraafplaats van Rome. Sommige toeristen belanden daar weleens, op zoek naar de graven van beroemdheden. Die bereiden zich maar best op het ergste voor.
De verantwoordelijke dienst Ama slaagt er niet in het enorme kerkhof degelijk te onthouden. Gebroken stenen grafplaten, werken in uitvoering, onvoltooide werkzaamheden, fonteintjes die alleen nog gevuld zijn met mos en donkerkleurig slijm,… alleen al de eerste indruk oogt somber en ontmoedigend. Na een tijdje wandelen besef je dat de feitelijke toestand nog erger is. In de loop der jaren deden grafrovers het nodige en verdwenen en beeldhouwwerkjes. Vele graven en de omgeving ervan zijn vervuild door onkruid en mos. Op veel plaatsen kleven uitwerpselen van vogels. In de tombe van de beroemde dichter Trilussa, die in 1950 overleed, maakte een dakloze een tijdje geleden een geïmproviseerde schuilplaats.
Het is gelukkig niet overal even erg. De voormelde zone behoort tot de meest aangetaste gebieden van de begraafplaats die werd geopend in 1812. In het meest recente gedeelte van de begraafplaats, te bereiken vanaf de ingang Porta di San Lorenzo, is de situatie iets beter. Hier wandel je tussen de meer recente filmgeschiedenis en wandel je langs de graven van, jawel, Alberto Sordi, Vittorio De Sica, Marcello Mastroianni en Aldo Fabrizi. Maar toch is ook hier een en ander niet in orde.
Op een verloren plek, tussen metershoog onkruid, ligt een hoop oude banden. Op het graf van Vittorio De Sica staan voederbakjes voor katten. Ook vlakbij de grafsteen van Fabrizi staan blikjes kattenvoer. De plek waar Goffredo Mameli, de componist van het Italiaanse volkslied en familieleden van Garibaldi al vele jaren rusten is overwoekerd door onkruid en korstmossen. In de trap naar de crypte vinden we andermaal donkerkleurig slijm van onbepaalde afkomst, afval en rottende bladeren. De Romeinse helden verdienen toch iets beter.
De carrière van Alberto Sordi (15 juni 1920 – 24 februari 2003) overspant zeven decennia. Hij werd een icoon van de Italiaanse cinema, een medium dat hij, geholpen door zijn speciale stem en accent, gaandeweg wist te veroveren. Hij acteerde vooral in komedies en lichte drama’s. In de laatste jaren van zijn leven was hij een graag gezien jurylid op verschillende internationale filmfestivals. Sordi overleed aan de gevolgen van een longontsteking. Zijn begrafenis in de San Giovanni in Laterano zorgde, na die van paus Johannes Paulus II, voor de grootste volkstoeloop die in Rome ooit voor een dergelijke gebeurtenis had gezien.
Oorspronkelijk gepubliceerd door de stichter van S.P.Q.R. op romenieuws.wordpress.com, op 3 juni 2014. Bekijk het origineel.