'Het Romeinse Rijk onder druk. Het legerkamp van Oudenburg en de kustverdediging langs de Noordzee'. Dat is het thema van een lezing door Sofie Vanhoutte (Vlaams Instituut voor het Onroerend Erfgoed) op donderdag 18 november in Tongeren. Vanaf de jaren 170 na Chr. komt er een einde aan de langdurige vrede in het Romeinse Rijk. Ook onze gewesten worden geteisterd door Germaanse invallen van over land en over zee. Als reactie wordt een kustverdedigingssysteem opgericht langs de Noordzee, waarvan het fort van Oudenburg tussen ca. 200 na Chr. en het begin van de 5de eeuw een zeer belangrijke schakel vormt.
Dankzij toevalsvondsten en archeologische opgravingen geeft het rijke bodemarchief van Oudenburg sinds de jaren 1950 beetje bij beetje zijn geheimen prijs. Grootschalig archeologisch onderzoek op de zuidwesthoek van het legerkamp, van 2001 tot 2005 uitgevoerd door het Vlaams Instituut voor het Onroerend Erfgoed, levert een massa aan gegevens en vondsten op. Het onderzoek leidt tot nieuwe inzichten, niet alleen over de organisatie van het Romeinse leger, de legerbevoorrading en de internationale contacten, maar ook over de evolutie van de ruimtelijke organisatie in het fort, het dagelijkse leven binnen de kampmuren en het omringende landschap.
De betekenis van de belangrijkste laatromeinse militaire site van Vlaanderen is niet te onderschatten. Het castellum uit de late 3de eeuw na Chr. moet een belangrijke rol hebben gespeeld in het Gallische Rijk, een afscheidingsrijk dat door Postumus, de bevelhebber van de Rijnlegers, wordt opgericht in 260 na Chr. Later, tijdens de 4de eeuw na Chr., is het kamp onderdeel van de Litus Saxonicum, een grootschalig verdedigingssysteem langs de Britse en Gallische kusten.
Sofie Vanhoutte is sinds 2000 als archeoloog verbonden aan het Vlaams Instituut voor het Onroerend Erfgoed. Van 2001 tot 2005 leidde ze het veldonderzoek op de zuidwesthoek van het Romeinse castellum van Oudenburg, waarvan de wetenschappelijke verwerking momenteel volop aan de gang is.
De lezing vindt plaats op donderdag 18 november in het auditorium van het Gallo-Romeins Museum, Kielenstraat 15, B-3700 Tongeren. Aanvang: 20 uur, toegangsprijs: 3 euro.
Oorspronkelijk gepubliceerd door de stichter van S.P.Q.R. op romenieuws.wordpress.com, op 16 november 2010. Bekijk het origineel.