Omstreeks 5 u. vanochtend is in Modena de wereldberoemde Italiaanse operazanger Luciano Pavarotti overleden. Gisteren was zijn gezondheidheidstoestand plots heel sterk verslechterd. De 71-jarige tenor raakte volgens E’ TV Antenna Uno (een televisiestation uit zijn thuisbasis Modena) gisterenavond buiten bewustzijn en zijn nieren blokkeerden. Het overlijden van de charismatische tenor donderdagochtend stemt heel Italië somber. Alle dagbladen brengen het nieuws vandaag uitgebreid op de voorpagina. Op internetfora en in de lezersrubrieken regent het rouwbetuigingen. Inwoners van de noordelijke stad Modena stroomden massaal naar het huis van Pavarotti om eer te betonen aan Grote Luciano. De Maestro vocht een langdurig en zwaar gevecht tegen de alvleesklierkanker die hem uiteindelijk het leven kostte, aldus zijn manager Terri Robson. Hij bleef positief tot het laatste moment, toen hij zich overgaf aan de laatste stadia van zijn ziekte. Pavarotti wilde in ieder geval thuis sterven. Francesco Rutelli, de Italiaanse minister van Cultuur, maakte recent nog bekend dat Pavarotti de eerste staatsprijs zou krijgen voor het uitdragen van de Italiaanse cultuur in binnen- en buitenland.
Pavarotti laat vier dochters achter: Lorenza (1962), Cristina (1964) en Giuliana (1967) van zijn eerste vrouw Adua Veroni en Alice (2003), een kind van zijn tweede vrouw en ex-secretaresse Nicoletta Mantovani, met wie hij in 2003 hertrouwde. De Italiaanse uitgeversgroep Poligrafici Editoriale brengt vandaag een speciale en gratis editie van haar kranten (QN, Resto del Carlino, La Nazione, Il Giorno) uit die zal gewijd worden aan het overlijden van de beroemde tenor. De speciale uitgave bevat 24 bladzijden in kleur over zijn laatste uren, aan zijn leven, zijn vrienden en de mooiste foto’s van de beroemde tenor, aldus Poligrafici in een persbericht.
De begrafenis zal zaterdag om 15 u. plaatsvinden in de kathedraal van Modena. Het is nog niet zeker of aartsbisschop Benito Cocchi van Modena-Nonantola de uitvaartdienst voor Pavarotti zal leiden. Gezien de faam en de belangrijkheid van de overledene kan het best zijn dat een kardinaal zal voorgaan, aldus de woordvoerder van het bisdom. De burgemeester van Modena, Giorgio Pighi, liet al weten dat het theater in Modena naar Luciano Pavarotti zal worden genoemd. Een groot man heeft ons verlaten, een goed man. Luciano Pavarotti bracht glamour naar Modena, aldus de burgemeester. “Voor Modena is dit een enorm verlies. Modena is bekend in de wereld dankzij Pavarotti”, zei een inwoner over de geboorte- en woonplaats van de overleden zanger.
Pavarotti werd op 8 augustus in het ziekenhuis van Modena opgenomen met een longontsteking. Op 25 augustus mocht hij het ziekenhuis verlaten om thuis verder te herstellen. Sindsdien verscheen de operaster niet meer in het openbaar. Pavarotti zong voor het laatst in het openbaar toen hij op 10 februari 2006, tijdens de opening van de Olympische Winterspelen in het Italiaanse Turijn, zijn favoriete aria ‘Nessun dorma’ van Puccini ten gehore bracht. Pavarotti gold als een meester in het lyrische Italiaanse repertoire.
Luciano Pavarotti werd geboren in Modena op 12 oktober 1935. Zijn vader, een begaafde amateurzanger, diende in Mussolini’s leger. Pavarotti maakte zijn operadebuut op 29 april 1961 als Rodolfo in La Bohème, in het operahuis in Reggio Emilia. Zijn belangrijkste doorbraak kwam er op 17 februari 1972, in een productie van La fille du régiment van Donizetti in de opera van New York, waarin hij het publiek verbaasde met zijn moeiteloze hoge noten. Pavarotti werd bekend dankzij frequente televisieoptredens. Hij heeft vele Grammy’s en platina en gouden platen verworven. Bij het grote publiek werd hij een wereldster toen zijn uitvoering van de aria Nessun dorma uit Turandot van Puccini gebruikt werd als herkenningsmelodie van het Wereldkampioenschap voetbal 1990.
In de jaren ’90 werd Pavarotti nog bekender dankzij zijn druk bezochte openluchtconcerten. Zijn op de televisie uitgezonden concert in het Hyde Park in Londen was het eerste concert in de geschiedenis van het park met klassieke muziek en lokte bijna 150.000 mensen. In juni 1993, verzamelden meer dan 500.000 luisteraars zich voor zijn concerten in Central Park in New York, terwijl daarnaast miljoenen via de televisie het optreden volgden. In september van datzelfde jaar zong hij bij de Eiffeltoren in Parijs voor zo’n 300.000 mensen. Zijn beroemdste optreden is echter dat van de drie tenoren, dat Pavarotti samen met Plácido Domingo en José Carreras uitvoerde. De opnamen en de video’s van dit concert hebben in verkoopcijfers die van Michael Jackson, Elvis Presley en de Rolling Stones overtroffen.
Luciano Pavarotti was niet te beroerd om operamuziek tot in de arena’s en de voetbalstadions te brengen. Zijn waanzinnige populariteit dankte hij aan de wereldbeker voetbal, maar toch vooral aan een gouden stem. De laatste jaren was Luciano Pavarotti vooral een graag geziene gast in de roddelrubrieken. In smeuïge verhalen werden steeds weer zijn kleine kantjes in de verf gezet. Zijn eeuwige appetijt en zijn obsessie met diëten. Zijn ijdelheid en opvliegendheid. Zijn huwelijk met zijn 35 jaar jongere secretaresse. Zijn steeds weer uitgestelde afscheid. Tot overmaat van ramp zat de Italiaanse fiscus hem ook nog eens een tijdlang op de hielen, omdat hij 21 miljoen euro aan belastinggeld ontdoken had.
Hoewel hij een karikatuur van zichzelf was geworden en de kenners voortdurend bleven herhalen dat hij nu wel de pensioengerechtigde leeftijd had bereikt, liet het grote publiek hem niet in de steek. Pavarotti werd aanbeden als een god, een entertainer buiten categorie, een klankwaterval die golven van muzikale passie wist op te roepen. Waar hij op het podium verscheen, met zijn witte zakdoek in de linkerhand om de zweetdruppels van het voorhoofd te wissen, kreeg hij zijn fans in extase. Op de belangrijke operapodia was hij intussen al lang verguisd. Het dieptepunt kwam er in 2002, toen hij op het laatste moment afzegde voor een Tosca in de Metropolitan Opera in New York. Voor de zoveelste keer had hij een verkoudheid voorgewend. De voltallige pers rekende hem erop af: the fat man strikes again.
Meer dan dertig jaar had Pavarotti op dat moment glansrollen gezongen in New York. Hij had er zijn grootste successen gevierd, was in de huid gekropen van wel twintig verschillende personages uit het Italiaanse repertoire. Regisseurs waren zo welwillend om hun concept aan te passen, omdat hij met zijn imposante verschijning niet echt meer de meest galante bewegingen kon maken. Maar voor puristen was het al sinds de jaren ‘90 een uitgemaakte zaak: Pavarotti was een ster op retour, die zijn reputatie te grabbel gooide door duetten te zingen met Céline Dion, Bono of Zucchero. Zijn rijke carrière dankte hij aan een stem, waarmee hij zinnelijkheid kon suggereren maar evengoed de kracht van natuurgeweld kon ontwikkelen.
www.lucianopavarotti.it
www.comune.modena.it
Dit artikel verscheen oorspronkelijk op 6 september 2007 op het Romenieuws-archief.