De Italiaanse wet voorziet strenge straffen voor kopers en verkopers van valse merkartikelen. Al wie al eens in Rome of Italië geweest is, weet dat de straten soms letterlijk worden overspoeld door verkopers die leuren met hun valse producten. De boetes kunnen nochtans oplopen tot 10.000 euro voor wie een namaakartikel koopt. Om inwoners en toeristen te waarschuwen, verschijnen in het straatbeeld regelmatig grote doorkijkboxen, die gevuld zijn met valse spullen en voorzien van niet mis te verstane waarschuwingen. Nog niet zolang geleden kregen toeristen in Venetië een boete van 3.300 euro omdat ze een neptas van Louis Vuitton hadden gekocht voor 30 euro. Hoe je kan zien of het om namaakspul gaat? Dat is soms moeilijk, maar als je bijvoorbeeld een bril die normaal 200 euro kost krijgt aangeboden voor 20 of 30 euro weet je wel hoe laat het is. Erger is dat de vervalsingen niet beperkt blijven tot enkel textiel. De boodschap is in ieder geval: dergelijke praktijken brengen schade toe aan het imago van Italië: hou je dus niet bezig met het kopen van valse artikelen want met elke aankoop maak je de georganiseerde misdaad sterker en steun je vaak kinderarbeid.
Italië fungeert als toegangspoort voor Europa voor nepartikelen. In 2006 werden in Italië meer namaakproducten in beslag genomen dan in alle andere Europese landen samen. Het illegale spul wordt vaak aangevoerd vanuit Aziatische landen. Maar ook lokale maffiosi pikken graag een graantje mee. Soms wordt weleens een clandestien werkatelier ontmanteld waar vaak tientallen illegalen valse merkartikelen produceren op uiterst geavanceerde machines. Op de luchthaven van Fiumicino in Rome worden regelmatig honderdduizenden stuks van een of ander vervalst artikel in beslag genomen. Een deel van de inbeslaggenomen modeartikelen en accessoires zijn zelfs schadelijk voor de gezondheid. Het gaat jaarlijks om miljoenen euro’s. Enkele maanden geleden werd nog een grote vangst gedaan toen de politie in een buitenwijk van Rome honderdduizenden vervalste speelgoedartikelen aantrof. Die waren weliswaar opgeslagen in kartonnen dozen met de vermelding “goedgekeurd door de Europese Unie”. Maar deze vermelding werd niet op het speelgoed zelf aangetroffen.
Zelfs het luxueuze automerk Ferrari is al het doelwit geworden van vervalsers. Zo werden er slechs 6 exemplaren gemaakt van de Ferrari 330 P4, maar in China hebben ze nu blijkbaar een zevende gemaakt. De Europese commissie wil piraterij en vervalsing alleszins harder gaan aanpakken. Tussen 1998 en 2006 is het aantal in beslag genomen goederen aan de Europese grenzen namelijk gestegen met maar liefts 1200 procent. Alleen al Louis Vuitton geeft minstens 10 miljoen euro per jaar uit aan de bestrijding van namaak. Het bedrijf heeft tientallen rechercheurs in vaste dienst die namaak opsporen en vervalsers voor de rechter brengen. Jaarlijks worden zo’n 150.000 namaak-Vuittons in beslag genomen. Dat lijkt veel maar is waarschijnlijk slechts een fractie van wat er aan valse producten circuleert.
Namaak, diefstal of massale import via dubieuze netwerken en het kopieren en vervalsen van luxeproducten blijft echter niet beperkt tot gekopieerde DVD’s, de namaak Louis Vuitton-tasjes en merkkleding. Ook geneesmiddelen worden tegenwoordig vlotjes vervalst. Dat kan leiden tot levensbedreigende situaties, zeker als de namaakmedicijnen worden geslikt door mensen die ze nodig hebben om hun gezondheid in stand te houden. Recent werden 500.000 ampullen zogenaamde insuline ontdekt die enkel suikerwater bleken te bevatten. Of wat te denken van een grote hoeveelheid onderschepte tandpasta waarin het fluoride was vervangen door een niet ongevaarlijke substantie die normaal gebruikt wordt in motorolie?
Merken kunnen aanzienlijke schade oplopen door fraude. Algemeen beschouwd zijn er drie soorten fraude: namaak, verlies van goederen of diefstal en/of de parallelle import van het product via een zwart circuit. Fraude kan gevolgen hebben op verschillende niveaus. Consumenten kunnen misleid worden en hun inschatting van de kwaliteit van de producten of zelfs hun gezondheid kan schade oplopen. De integriteit van het merk kan beschadiging oplopen, het vertrouwen en de eindgebruikersprijs kunnen onder druk komen te staan zodat uiteindelijk het vertrouwen in het merk zelf volledig kan verdwijnen.
Ook de Coldiretti, de belangrijkste Italiaanse landbouworganisatie, trok reeds aan de alarmbel en klaagde over de toename van het aantal vervalste Italiaanse producten. De onechte “Made in Italy”-producten tasten de reputatie van de Italiaanse voeding aan en houden risico’s voor gezondheid en milieu in. De markt van de voedingsfraude wordt geschat op minstens een miljard euro, zegt Coldiretti, die wil dat er strengere Italiaanse en Europese regels komen in verband met de traceerbaarheid.
Dergelijke fraude kan diverse vormen aannemen. Niet alleen gebeurt de etikettering onvolledig of verkeerd, de organisatie wijst erop dat steeds meer Italiaanse producten gewoonweg vervalst worden, zowel wanneer ze bestemd zijn voor export als voor de binnenlandse markt. Zo werd er bijvoorbeeld al olijfolie verkocht onder het etiket “eerste persing” verkocht, terwijl het eigenlijk om koolzaadolie gaat die met kleurstoffen en artificiële aroma’s werd aangepast, is er al mozzarella-kaas gemaakt met melkpoeder uit Colombia of bier met genetische gemanipuleerde gewassen, die nochtans verboden zijn in Italië. In de streek van Napels, bijvoorbeeld, wordt valse mozarella gemaakt voor de export of worden Chinese, Turkse of Griekse schaaldieren verkocht als lokale vissoorten. In oktober namen de Italiaanse politie en fraudediensten honderden hammen in beslag die onterecht het etiket “Parmaham” of “San Daniele” droegen, evenals 6.000 liter valse olijfolie. Volgens Coldiretti is dat nog maar het topje van de ijsberg.
Oorspronkelijk gepubliceerd door de stichter van S.P.Q.R. op romenieuws.wordpress.com, op 4 december 2008. Bekijk het origineel.