De kerken in Rome waren net als alle andere openbare plekken eveneens het slachtoffer van de lockdown: op 13 maart gingen ze allemaal dicht. De Sint-Pietersbasiliek was toen al enkele dagen eerder gesloten. Ruim twee maanden later, op 18 mei mochten de kerken weer open.
Dat ging gepaard met een grootschalige ontsmettingsoperatie. Nu waarschuwt het Vaticaan dat het inzetten van te agressieve schoonmaakproducten kan leiden tot onherstelbare beschadiging van de kunstwerken of het kerkmeubilair.
Het Vaticaan startte als eerste met de totale ontsmetting van het eigen patrimonium. De vier grote basilieken van Rome zijn extra-territoriaal bezit van de Heilige Stoel en horen bij Vaticaanstad.
In de Sint-Pietersbasiliek (San Pietro) binnen het Vaticaan zelf, maar ook in de Sint-Jan van Lateranen (San Giovanni in Laterano), de Sint-Paulus buiten de Muren (San Paolo Fuori le Mura) en de Onze-Lieve-Vrouw de Meerdere (Santa Maria Maggiore) gingen ontsmettingsploegen aan het werk vooraleer de gebouwen weer werden opengesteld voor het publiek.
De intensieve ontsmettingsronde in de basilieken heeft enkele dagen geduurd en daarbij werd letterlijk iedere tegel en ieder beeld of kunstwerk gedesinfecteerd.
De stad Rome volgde dat voorbeeld en liet eveneens de kerkgebouwen op haar grondgebied ontsmetten vooraleer het publiek er werd toegelaten. Op verzoek van het bisdom zette de stad daarbij ook het leger in. Negen militaire teams gingen aan de slag om de 337 rooms-katholieke kerken die wilden openen een ontsmettings- en reinigingsbeurt te geven.
Het leger pakte voor de ingreep uit met professioneel materiaal, zoals speciale desinfectiepistolen en maxi-vernevelaars met desinfecterende producten. De legergroepen werden gevolgd door tankvoertuigen gevuld met desinfecterende vloeistof. Naast de vloeren, muren en plafonds werden ook stoelen, banken, biechtstoelen, kunstvoorwerpen, het altaar en en al het andere kerkmeubilair ontsmet.
De Pontificio Consiglio della Cultura (de Pauselijke Raad voor de Cultuur ) waarschuwt nu voor het gebruik van verkeerde schoonmaakmiddelen en -methodes bij het desinfecteren van onder meer vloeren, kerkbanken, heiligenbeelden en ander liturgisch materiaal. Bij het gebruik van foute of agressieve ontsmettingsproducten bestaat het risico dat sommige zaken onherstelbaar beschadigd worden.
De waarschuwing komt een beetje laat en we moeten er maar vanuit gaan dat de professionele ontsmettingsploegen en het leger overal de juiste producten hebben gebruikt. De strenge veiligheidsmaatregelen eisen echter ook vandaag nog dat de kerken regelmatig een beperkte ontsmettingsbeurt krijgen. Daarvoor staan de parochies zelf in. Het gaat dan om alles wat de bezoekers hebben kunnen aanraken, van de zitbanken tot andere objecten.
De Pontificio Consiglio della Cultura vraagt om ervoor te zorgen dat mensen kunstwerken zoals heiligenbeelden en andere kwetsbare voorwerpen niet kunnen aanraken. Dan is het ook niet nodig om ze regelmatig te ontsmetten. Er wordt ook ten zeerste afgeraden om producten zoals bleekwater, alcohol of ammoniak, al dan niet verdund, te gebruiken voor de reinigingsbeurten.
Het beste middel is allesreiniger of een gewone neutrale zeep, al dan niet aangebracht met een sproei-installatie. De Pauselijke Raad waarschuwt er ook voor om geen verstuivers met chlooroplossingen te gebruiken om de gebouwen te reinigen.
In alle gevallen wordt aangeraden het gebouw na de schoonmaak zeker goed te ventileren, want de dampen die vrijkomen bij het gebruik van sommige producten kunnen ademhalingsproblemen veroorzaken.
Water en gewone zeep worden aangeraden voor het schoonmaken van liturgische kleding en liturgisch vaatwerk. Ook in dit geval kunnen alcohol en bleekwater veel schade aanrichten. Een kledingstuk of object waarvan men denkt dat het virussporen kan dragen, moet twee weken in quarantaine worden geplaatst.
Kunstwerken, historische boeken en documenten kunnen beter helemaal niet worden gedesinfecteerd. Bij twijfel over het schoonmaakproces kan men de voorwerpen het beste niet behandelen. Het omgekeerde kan onherstelbare schade toebrengen aan ons culturele erfgoed, aldus nog de waarschuwing van de Pontificio Consiglio della Cultura.
Oorspronkelijk gepubliceerd door de stichter van S.P.Q.R. op romenieuws.wordpress.com, op 31 mei 2020. Bekijk het origineel.