In Rome gaat La Divina Commedia, het bekende middeleeuwse werk van Dante Alighieri als opera in première. De operaversie van De Goddelijke Komedie zou nogal ‘musical-achtig’ zijn en werd gemaakt door twee priesters die overigens op de volle steun kunnen rekenen van het Vaticaan. Het wordt alleszins de grootste Italiaanse musical aller tijden, al spreken de makers liever van een opera. Een rockopera misschien?
De voornaamste rollen worden gespeeld door Vittorio Matteucci (Dante) en Stefania Fratepietro. La Divina Commedia is een lang gedicht in drie delen over een reis van de Hel (Inferno), door het Vagevuur (Purgatorio) naar het Paradijs (Paradiso) en wordt beschouwd als een hoogtepunt van de wereldliteratuur. De kaarten voor het operaspektakel kosten tussen 20 en 65 euro en gaan vlot van de hand.
De 14.233 verzen van Dante zijn nu samengevat in een een wervelende show van meer dan twee uur die na Rome gans Italië zal rondtrekken en, wie weet, in de toekomst ook elders in Europa te zien zal zijn. Het is niet zomaar een spektakel, maar een voorstelling met een boodschap. Dantes reis voert hem door hel en vagevuur naar het paradijs, zodat hij daar in een hemels visioen God mag zien.
Een gegeven dat de makers, twee priesters met een passie voor muziek en literatuur, hebben aangegrepen om ook het moderne publiek weer op het rechte pad te brengen. Zo wordt de spirituele reis van de grondlegger van de Italiaanse taal een manier om het geloof te verspreiden in een 21ste-eeuws jasje.
De componist is de priester Marco Frisina, directeur van het bureau liturgie van het bisdom Rome. Hij heeft al diverse musicals geschreven, waaronder eentje over de liefde tussen sopraan Maria Callas en scheepsmagnaat Aristoteles Onassis. Kan je een 14de eeuwse klassieker populariseren voor een modern publiek? Frisina vindt van wel.
“Het is eigenlijk heel actueel. Want de mens is de weg kwijt en weet niet wat hij wil. Dat lijkt veel op wat Dante schrijft. De mens is op zoek naar de zin van zijn leven. Met mooie kunst kun je mensen tot mooie gevoelens en gedachten bewegen en vooral tot goede beslissingen”, klinkt het.
Frisina laat de scènes in de hel, waarbij Dante zich laat begeleiden door de Romeinse dichter Vergilius, vergezeld gaan van punk, rock, jazz en metal. Voor het deel over het vagevuur, waarin Vergilius nog steeds Dantes metgezel is, heeft hij vooral gekozen voor mystieke gregoriaanse klanken. Als Dante in de hemel is, weerklinken klassieke aria’s in de trant van Donizetti en Bellini, maar ook moderne componisten.
Dante schreef zijn meesterwerk tussen 1307 en 1321. Het bestaat uit honderd gezangen met in totaal 14.233 verzen. Aanvankelijk noemde Dante zijn magnum opus simpelweg ‘Mijn komedie’.
Het was Boccaccio die het in 1360 zijn huidige eretitel gaf. Het werk is geschreven in het Italiaans, meer bepaald het Florentijnse dialect en is daarmee één van de eerste grote werken in de Italiaanse volkstaal. In Dantes tijd werd nog meestal het Latijn gebruikt als schrijftaal. Het speelde een belangrijke rol in de erkenning van het Florentijns als standaard-Italiaans, een status die het nog steeds heeft.
Alle details, opvoeringsdata, en praktische info vind je op deze website:
Dit artikel verscheen oorspronkelijk op 13 december 2007 op het Romenieuws-archief.