De Camera dei Deputati in Rome (de Kamer van Afgevaardigden) in Rome stelt ‘La Vucciria’ tijdelijk tentoon voor het publiek. Dat schilderij is het absolute meesterwerk van de Siciliaanse schilder Renato Guttuso (1911-1987). De toegang is gratis en het beroemde doek is vanaf nu tot 12 januari 2020 te zien in de prestigieuze Sala della Lupa van Palazzo Montecitorio, naast twee andere werken van de kunstenaar, ‘Il Cristo deriso’ (1938) en ‘Carro siciliano e carrettieri’ (1946 ). Deze twee schilderijen behoren tot de collectie van de Camera dei Deputati en werden nooit eerder tentoongesteld voor het publiek.
La Vucciria van de Siciliaanse meester verlaat dus tijdelijk zijn gebruikelijke locatie in Palermo, waar het kunstwerk normaal te vinden is in het Palazzo Chiaromonte-Steri, een museum waarin ook de zetel van het rectoraat van de universiteit van Palermo is gevestigd.
Dat het beroemde kunstwerk tijdens de eindejaarsperiode te bewonderen is in Rome is te danken aan de l’Università degli Studi di Palermo en de Fondazione Sicilia. Het initiatief komt van Civita, met medewerking van Igea Banca. De bedoeling is om het Siciliaanse erfgoed te promoten en moet het begin inluiden van een reeks nieuwe evenementen die in de toekomst ook andere Italiaanse regio’s in de kijker zullen plaatsen in Rome.
La Vucciria is een kunstwerk van drie vierkante meter en werd door Renato Guttuso geschilderd in 1974, op het hoogtepunt van zijn artistieke bestaan. De schilder schonk het werk aan de universiteit van Palermo. Het wordt algemeen beschouwd als zijn beroemdste werk.
Foto’s geven een indruk van het doek maar kunnen het onmogelijk weergeven. Het is vooral de realistische en suggestieve benadering van een dagelijkse scène op de gelijknamige markt in Palermo, één van de meest fascinerende in de stad, die het kunstwerk bijzonder maakt. Het schilderij brengt de de markt haast tot leven en je voelt bijna de geuren en smaken van de groenten en het fruit die de kraampjes vullen met hun rijkdom aan kleuren.
Het woord ‘vucciria’ is afgeleid van het Franse ‘boucherie’ (slagerij). Uiteindelijk werd de naam in het Italiaans verbasterd tot bocceria om in Sicilië te eindigen als vucciria, wat in het Siciliaans ook verwarring of chaos betekent. De naam past dus perfect bij de onbegrijpelijke mix van stemmen, mensen, objecten, uitdrukkingen en gebeurtenissen die typisch zijn voor een drukke buitenmarkt zoals je die alleen maar in Sicilië kan aantreffen.
Desondanks is de chaotische willekeurige structuur van de markt door Guttuso perfect gevat in een schilderij en op een warme en realistische manier tot leven gebracht. Zelfs de chromatische roze kleur van de zwaardvis geeft de kijker zo’n realistische indruk dat je de oceaan bijna kunt ruiken.
Het is niet de eerste keer dat het beroemde schilderij in Rome te zien is. In het Complesso del Vittoriano (Piazza Venezia) vond in het najaar van 2012 een grote overzichtstentoonstelling plaats over het leven en werk van Renato Guttuso. Alle belangrijke werken van de Sicliaanse schilder werden daar toen getoond, samen met zijn vroege tekenwerk, stillevens en portretten tot de dromerige doeken uit de laatste jaren van zijn leven. Ook La Vuccaria was er toen bij. In Romeinse culturele kringen werd de tentoonstelling toen omschreven als één van de grootste kunsthappenings van het jaar.
Renato Guttuso verbleef lange tijd in Rome. Nog steeds is in Rome de vereniging Archivi Guttuso actief, gevestigd in het voormalige atelier van de schilder in Palazzo del Grillo (Piazza del Grillo 5). Deze organisatie is de wettelijke vertegenwoordiger van de nalatenscap van de kunstenaar, controleert de authenticiteit van Guttuso’s werk (er circuleren nogal wat valse kunstwerken van Guttuso) en beheert ook het uitgebreide archief van de schilder dat niet alleen tekeningen en grafische ontwerpen bevat maar ook talrijke documenten, foto’s en handschriften.
Renato Guttuso werd geboren op 26 december 1911 in Bagheria, in de buurt van Palermo. Vanaf 1937 werkte hij grotendeels in Rome, een stad die hij nooit beu zou worden en die in talrijke van zijn werken figureert. Als fervent anti-fascist trad hij in 1940 toe tot de toen verboden Italiaanse Communistische Parij (PCI).
Guttuso was ook een actief tegenstander van de maffia, hoewel hem dat nooit problemen bezorgde met de criminele organisatie. In 1972 ontving de schilder de Lenin Vredesprijs en in 1976 werd hij zelfs verkozen in de Italiaanse Senaat als vertegenwoordiger van de PCI voor het kiesdistrict Sciacca in Sicilië.
Guttuso begon al heel jong met schilderen en zoals uit zijn eerste werken uit 1925 blijkt werd meteen duidelijk dat de jongen beschikte over uitzonderlijke talenten. Guttuso ging naar de middelbare school in Palermo en trok vervolgens naar de universiteit. Zijn kunstwerken openden toen al heel wat deuren en brachten hem tot in Milaan van waaruit hij reizen doorheen heel Europa ondernam.
Terug in Palermo opende hij een eigen studio en vormde samen met de schilder Lia Pasqualino Noto en de beeldhouwers Nino Franchina en Giovanni Barbera een kunstenaarscollectief, de Gruppo dei Quattro. Later verhuisde hij definitief naar Rome waar hij in de Via Margutta een nieuwe studio opende. Het was het begin van een zeer lange en erg vruchtbare carrière. Guttuso stierf op 18 januari 1987 in Rome op 75-jarige leeftijd. In zijn geboortestad Bagheria is in de Villa Cattolica een museum gewijd aan zijn leven en werk.
De Sala della Lupa in Palazzo Montecitorio is open voor bezoekers van maandag tot vrijdag van 10 tot 18 uur (laatste toegang om 17.30 uur). Ingang via Piazza del Parlamento 25.
Het bezoek aan de kunstwerken van Renato Guttuso zal ook worden opgenomen in het maandelijkse publieke bezoek aan Palazzo Montecitorio, van 10.30 tot 16 uur (laatste toegang om 15.30 uur). Voor dit maandelijkse bezoek moet je wel online reserveren.
Oorspronkelijk gepubliceerd door de stichter van S.P.Q.R. op romenieuws.wordpress.com, op 9 december 2019. Bekijk het origineel.