Voor de elfde keer (!) richt het Nederlands Klassiek Verbond, afdeling Vlaams-Brabant, samen met het Instituut Klassieke Studies van de KU Leuven een Latijnse leeskring in, waarvan de leiding (eveneens voor de elfde keer) in handen is van Dr. Michiel Verweij, al vele jaren een gewaardeerd clublid van S.P.Q.R. In de afgelopen jaren passeerden Vergilius (Aeneis, 2), Livius (begin boek 1), Erasmus (Lof der Zotheid), Terentius (Adelphoe), Suetonius (Nero), Plautus (Menaechmi), Cicero (correspondentie rond de Burgeroorlog), Ovidius (Metamorphoses, 1 en begin boek 2), Horatius (Epoden) en middeleeuwse Latijnse lyriek de revue. Dit jaar is de keuze gevallen op de Epistulae morales ad Lucilium van Seneca.
Lucius Annaeus Seneca (4v.C. x96 65) werd geboren in Cxf3rdoba (zie foto van zijn standbeeld in zijn geboorteplaats, hieronder), maar verhuisde al op jeugdige leeftijd naar Rome waar hij een uitstekende vorming kreeg. Zijn carrixe8re speelde zich af in de coulissen van de grote politiek, waarbij hij zijn hoogtepunt beleefde als leermeester van niemand minder dan keizer Nero. De eerste jaren van Nerox92s regering waakte Seneca over de nieuwe vorst. Later viel hij echter in ongenade en werd Seneca gedwongen zelfmoord te plegen.
Seneca is de auteur van een omvangrijk en veelzijdig oeuvre. Zo is hij de enige Romeinse auteur van wie volledige tragedies zijn bewaard (negen in totaal), waardoor hij met name in de 16de en 17de eeuw aanzienlijke invloed zou hebben op de ontwikkeling van het klassieke toneel in Europa (Corneille, Racine, Vondel).
Ook schreef hij een groot natuurwetenschappelijk werk, Naturales quaestiones, waarin hij probeert allerlei verschijnselen, zoals storm en aardbevingen, te verklaren. Het bekendst zijn echter zijn filosofische werken. Hieronder vallen dialogen en verhandelingen, zoals De brevitate vitae (x91Over de kortheid van het levenx92), De ira (x91De toornx92) of De providentia (x91De voorzienigheid), maar ook een volledige filosofiecursus die zich als een verzameling brieven aan Senecax92s vriend Lucilius, gouverneur van Sicilixeb, presenteert.
In deze collectie (fictieve?) brieven, de Epistulae morales ad Lucilium, schrijft Seneca over een reeks themax92s uit de Stoxefcijnse ethiek en filosofie en verwoordt hij op de hem kenmerkende puntige wijze tal van levenswijsheden die ook vandaag nog niets van hun geldigheid hebben ingeboet. Hij spreekt over het goede gebruik van de tijd, over de vriendschap, over het verschil tussen de wijze en de massa en de juiste houding die de eerste moet aannemen, over de dood (waar de Stoa heel anders over dacht dan wij), maar ook over een menswaardige behandeling van slaven en over de onmenselijkheid van de gladiatorenspelen.
Seneca is een omstreden figuur bij wie men een sterk verschil denkt te zien tussen zijn stoxefcijnse filosofie en ethiek (de theorie) en zijn feitelijk gedrag in de politiek. Dat heeft het succes van zijn werken echter niet belemmerd. Integendeel zelfs: in de middeleeuwen was hij veruit de meest geciteerde klassieke Latijnse prozaschrijver, tegen wie ook een Cicero het moest afleggen.
Aan het eind van de 16de eeuw maakte hij een heuse revival mee, toen zijn werk (en Latijnse stijl), samen met die van Tacitus, door de Brabantse humanist Justus Lipsius (1547-1606) tot (anti-Ciceroniaans) model werd verheven. In de 19de en 20ste eeuw werd hij overwegend negatief beoordeeld als een hypocriet, maar sinds enkele jaren wordt Seneca weer op een positievere wijze gelezen en bestudeerd.
De sessies duren ca. anderhalf uur en vinden om de 2 of 3 weken plaats, steeds op maandag om 19.30 uur in het Erasmushuis, het faculteitsgebouw Letteren van de KU Leuven, Blijde-Inkomststraat 21, 3000 Leuven.
De eerste sessie is voorzien voor maandag 5 november, om 19.30 uur, in het Erasmushuis, lokaal 06.30 (6de verdieping). Deelname is gratis. De tekst wordt aan de deelnemers bezorgd. Aangezien het om een Latijnse leeskring gaat, is een basiskennis van het Latijn wenselijk.
Voor nadere inlichtingen kan je terecht bij de docent: michiel.verweij@kbr.be.
Oorspronkelijk gepubliceerd door de stichter van S.P.Q.R. op romenieuws.wordpress.com, op 6 november 2012. Bekijk het origineel.