Archeologen van de Spaanse Universiteit van Cádiz hebben deze zomer in de stad Ceuta de resten van een ruim 3 m hoge muur ontdekt die aan het einde van de zesde eeuw vermoedelijk gebouwd werd door keizer Justinianus (527-565).
De oorspronkelijke muur dateert uit de tijd van Marcus Aurelius (161-180). Honderd jaar na de bouw werd een toren tegen de muur geplaatst en nog eens twee eeuwen later volgde een nieuw stuk muur. Archeologen vermoeden dat het nu ontdekte gedeelte daarvan deel uitmaakte en dat keizer Justinianus de opdracht gaf voor de bouw van deze laatste muur.
Keizer Justinianus zoals hij staat afgebeeld op een mozaïek
in de basilliek van San Vitale in Ravenna.
Justinianus staat bekend voor zijn poging om de eenheid in het Romeinse Rijk te herstellen, maar daar slaagde hij niet blijvend in. Zijn regering wordt daarom als het einde van de klassieke oudheid beschouwd.
De opgravingen gebeurden in het Baluarte de la Bandera, een zestiende-eeuws bolwerk in Ceuta. De ontdekte resten bieden archeologen nieuwe informatie over deze stad aan de Noord-Afrikaanse kust in de Romeinse en Byzantijnse tijd.
Ceuta ligt aan de Noord-Afrikaanse zijde van de Straat van Gibraltar, aan de Middellandse Zee. Voorheen viel ze onder bestuur van de Spaanse provincie Cádiz. Sinds 1995 is het een Ciudad Autónoma, een Autonoom Stadsgewest binnen het Spaanse koninkrijk.
Ceuta grenst aan de Marokkaanse kuststad Fnideq. Marokko beschouwt Ceuta, de oostelijker gelegen vestingstad Melilla en zeven onbewoonde eilandjes voor de Noord-Afrikaanse kust, die samen de zogeheten Plazas de soberanía vormen, als bezet Marokkaans grondgebied.
Tijdens de opgravingen kwamen de onderzoekers ook terecht op een aardlaag met bijzonder veel materiaal uit zee, waaronder honderden schelpen, resten van tonijn, zee-egels, talrijke dieren en zelfs het bot van een gier.
Voor archeologen is een dergelijke vondst een dankbare bron van informatie. Niet alleen komen ze meer te weten over het dierenleven in de zesde eeuw, maar er kan vooral uit opgemaakt worden welke vissen of schaaldieren toen door de mensen werden gegeten.
Daarnaast werd in de omgeving van de muur ook veel aardewerk gevonden, evenals enkele stukken metaal en munten. Heel bijzonder is een fragment van een amfoor uit de eerste eeuw met een inscriptie. Die wordt nu bestudeerd en zal in principe één van de pronkstukken worden in het museum dat in de toekomst op de vindplaats zal worden opgetrokken.
De vondsten zijn in behoorlijk goede staat, wat voor Ceuta ongewoon is. Romeinse artefacten die daar worden ontdekt verkeren meestal in een bedenkelijke toestand omdat in de middeleeuwen een nieuwe stad werd gebouwd bovenop de Romeinse aanwezigheid. Daarna volgden nog bouwwerken uit de Portugese tijd en kwam ook het moderne Ceuta er nog bij.
Wetenschappers ontdekten ook dat Ceuta in de tweede helft van de zevende eeuw is getroffen door een aardbeving. Daardoor verschoof een stuk van de Romeinse muur van zijn plaats en ontstonden er verschillende scheuren.
De muur is echter gebouwd met Romeinse degelijkheid. Hij stortte niet in omdat hij steunde op dikke pakketten aarde. Het is door die aardlagen te bestuderen dat nu bepaald kon worden in welke periode de aardbeving plaatsvond.
Bij de opgravingen werd ook een antropoloog betrokken omdat vlakbij de muur ook botten van mensen zijn gevonden. De archeologen vermoeden dat het gaat om de lichamen van minstens dertien personen, zowel volwassenen als kinderen. De lijken werden hier destijds wellicht opgestapeld om verbrand te worden, zodat infecties konden worden voorkomen.
Oorspronkelijk gepubliceerd door de stichter van S.P.Q.R. op romenieuws.wordpress.com, op 27 september 2020. Bekijk het origineel.