Na nachtelijke bezoeken aan het Colosseum en allerlei initiatieven die je op bepaalde tijden toelaten bij nacht en ontij rond te zwerven in de Romeinse musea, kan je sinds deze maand ook ‘s avonds en ‘s nachts het Forum Romanum bezoeken en dit zelfs met aangepaste sfeerverlichting. Weliswaar onder begeleiding en in groepjes van 25 personen en voorlopig slechts tot 26 oktober. Het initiatief werd gelanceerd onder de noemer La Luna sul Foro Romano. Elke vrijdag vanaf 20 uur (eerste start om 20.15 u.) tot middernacht (laatste toegang om 22.45 u.) kan je voor zo’n wandeling terecht op het Forum Romanum. Elk bezoek duurt 75 minuten. De rondleidingen gebeuren in het Italiaans en het Engels. Aanmelden gebeurt aan de Largo della Salara Vecchia (Via dei Fori imperiali). Deelnemen kost 20 uur je om niet voor teleurstellingen te staan maak je vooraf best een telefonische reservatie op het nummer 06 399 677 00.
De wandeling voert je langs alle bekende plekjes, tempels en triomfbogen op het Forum Romanum, die extra in de kijker worden gezet dankzij het twee jaar geleden geïnstalleerde verlichtingssysteem van architect Piero Castiglioni (zie onze nieuwsbrief van 24 januari 2011) en voor de gelegenheid werd uitgebreid door architect Alessandro Grassia. Als je de monumentale zuilen van dichtbij ziet geeft de verlichting veel meer details vrij. In totaal telt het Forum op dit moment een tiental speciale verlichtingsstations die vanaf zonsondergang permanent branden tot halfdrie in de ochtend. Dankzij deze aangepaste sfeerverlichting zijn evenveel bekende blikvangers uit de oudheid zoals de Boog van Septimius Severus, de tempel van Saturnus, de Zuil van Phocas, de tempel van Antoninus en Faustina,… ook ‘s nachts in volle pracht te bewonderen. De kosten voor de installatie van de verlichtingsapparatuur, zowat 100.000 euro, nam het ministerie op zich. Ook het stroomverbruik zou naar verluidt nogal meevallen en niet hoger liggen dan het gemiddelde verbruik van een gezin in een appartement.
De wandeling begint bij de Basilica Aemilia, opgericht in 179 v.C., herbouwd in 55 en 54 v.C., werd in 410 verwoest door de Hunnen. Bij de Romeinen was een basilica de overdekte ruimte die aansloot bij het forum en het publiek dekking gaf tegen zon zowel als regen, qua functie te vergelijken met die van de Griekse stoa. In de meest voorkomende vorm bestond de basilica uit een rechthoekige zaal, door zuilenrijen verdeeld in drie of meer schepen, waarvan het middelste boven de andere uitstak. De ingang was meestal aan de lange zijde, aan de kant van het forum. Ten behoeve van de rechtspraak werd er dikwijls een absis of rechthoekige uitbouw aan toegevoegd. In Rome bouwde men tijdens de Republiek, tussen 184 en 170 v.C., drie basilica’s aan het Forum Romanum, in 113 een vijfschepige aan het Forum Trajanum, in 120 één bij het Pantheon en ten slotte, ca. 310, nog een aan het Forum Romanum, door keizer Maxentius begonnen en door Constantijn voltooid.
Zowel in Italië als in de provincie had vrijwel elke Romeinse stad haar basilica. De oudste was die in Pompeji, eind 2de eeuw v.C. gebouwd nog vóór de romanisering van de stad. Ook waren er basilica’s die dienst deden als officiële audiëntiezalen, bijv. in het paleis van de Flavische keizers op de heuvel Palatinus en, eveneens te Rome, in de woning van Junius Bassus, consul in 331. Andere werden gebruikt door godsdienstige sekten, zoals wellicht de Basilica Sotterranea (ondergrondse) bij de Porta Maggiore (ook wel voor een graftombe gehouden) uit ca. 25 v. C. en zeker de Basilica Hilariana uit ca. 150 v. C., voor de dienst van Cybele en Attis, beide in Rome.
Daarna gaat het naar de Curia, het indrukwekkende senaatsgebouw, dat in zijn huidige vorm dateert uit ca. 300. Achtereenvolgens komen andere hoogtepunten aan bod. De Boog van Septimius Severus, bij het tienjarig jubileum van de keizer in 203 opgericht, is versierd met reliëfs die zijn veldtochten illustreren. De Basilica Iulia werd opgericht door Julius Caesar in 54 v. C. en ca. 300 vernieuwd.
De tempel van Castor en Pollux dateert uit de vroege Republiek en werd vernieuwd in 6 n. C. Drie zuilen met kroonlijst staan nog overeind. De Santa Maria Antiqua is een kerk uit de zesde eeuw met fraaie fresco’s, ingebouwd in een keizerlijk gebouw. De Regia, het oude koningspaleis, al zeer vroeg zetel van de Pontifex Maximus, werd vernieuwd in 36 v. C. De tempel van Vesta is een rond tempeltje uit de Koningstijd dat omstreeks 200 werd vernieuwd en waarvan het podium, zeven zuilen en een deel van de cella-wand weer zijn opgebouwd. Aan de oostzijde ligt het klooster van de Vestaalse Maagden, rondom een door colonnades omzoomde tuin, met beelden van deze priesteressen.
De tempel van Antoninus en Faustina werd opgericht in 141 na C. Het voorportaal met acht Korinthische zuilen staat nog overeind. Het gebeeldhouwde fries loopt behalve aan de voorkant ook langs de zijmuren van de in de tempel ingebouwde kerk. De tempel van Divus Romulus, jonggestorven zoon van keizer Maxentius, is in werkelijkheid het ronde voorportaal van de kerk van heiligen Cosmas en Damianus en dateert eveneens uit de zesde eeuw.
De Basilica van Maxentius bestaat uit een drieschepig overwelfd gebouw van twee verdiepingen met ingang aan de oost- en absis aan de westzijde (306–310). Na 312 werden door Constantijn een ingang aan de zuid- en een absis aan de noordzijde toegevoegd. De Boog van Titus werd opgericht in 81. De doorgang is versierd met reliëfs, die betrekking hebben op de verovering van Jeruzalem. Het laatste keizerlijke monument is de zuil van keizer Phocas (608), die in het midden van het Forum overeind staat.
In de 8ste eeuw was het Forum al geheel in verval. De ruïnes werden in de middeleeuwen voortdurend ontdaan van stenen en andere bouwmaterialen ten behoeve van andere gebouwen. Tijdens de renaissance begon de belangstelling voor antieke monumenten op te leven. Vanaf het eind van de achttiende eeuw werden de eerste opgravingen verricht, zij het aanvankelijk nog weinig wetenschappelijk
Klik hier voor meer informatie
Zie ook:
http://archeoroma.beniculturali.it/siti-archeologici/foro-romano-palatino
https://archeoroma.beniculturali.it/carcer-tullianum/
Oorspronkelijk gepubliceerd door de stichter van S.P.Q.R. op romenieuws.wordpress.com, op 2 september 2013. Bekijk het origineel.