De beslissing werd reeds in juni vorig jaar genomen, maar sinds 1 januari is het nieuwe toeristenbusplan van de stad Rome van kracht. In het historische centrum worden voortaan geen toeristische touringcars meer toegelaten. Gedaan dus met de busritjes langs het Colosseum, Piazza Venezia, het Forum Romanum, de Spaanse Trappen en andere iconische of historische sites. Virginia Raggi, de burgemeester van Rome, vindt de maatregel nodig voor de bescherming van het archeologische en historische erfgoed van de stad, maar ook om de luchtverontreiniging en de geluidsoverlast te verminderen.
Er zijn uitzonderingen op het verbod voor bussen met scholieren of studenten, passagiers met een handicap en bustransfers voor gasten die naar een hotel in de binnenstad moeten worden gebracht. Die autocars moeten dan wel beschikken over een speciale vergunning, maar zelfs die is beperkt in tijd en moet aan een aantal regels en voorwaarden voldoen.
Om hinder in de omliggende wijken te beperken herziet het nieuwe plan tevens de wijze van parkeren in de zone rond het Colosseum. Om het gebrek aan beschikbare tourbussen te compenseren, zal de stad het aantal parkeerplaatsen buiten het historische centrum en op de stadsrand verhogen om het buschauffeurs gemakkelijker te maken om daar te parkeren. De bezoekers moeten vervolgens te voet of met het openbaar vervoer naar het historische centrum.
Er zijn ook drie nieuwe ZTL-gebieden voor bussen (Zona Traffico Limitato). Touroperators kunnen een zogenaamde ‘carnet di ingressi’ aanschaffen, waarbij een aantal ‘ingangen’ kunnen worden gekocht (50, 100, 200 of 300). Die zijn niet echt goedkoop. Elektrische voertuigen krijgen wel korting.
Reeds in 2010 stelde het stadsbestuur van Rome bij hoogdringendheid een reglement op om de toevloed aan touringcars te reguleren. Er zijn immers heel wat parkeergelegenheden aan de rand van het historische centrum. Vlakbij Vaticaanstad bevindt zich zelfs een enorme parkeergarage, de Parcheggio Gianicolo, die zowat honderd autobussen aankan. Die plaatsen worden zelden allemaal tegelijk opgevuld, al zijn er dagen dat de parkeergarage vrij goed vol staat. Tijdens protestmanifestaties bijvoorbeeld, wanneer autocars massaal betogers naar Rome brengen.
Het plan om de vele bussen met toeristen zoveel mogelijk netjes buiten het centrum te houden werkte niet. Meer zelfs, weinig reisorganisatoren of chauffeurs trokken zich iets aan van het reglement dat in 2011 definitief werd ingevoerd. De toestand werd zelfs erger. Het toerisme in Rome groeit nog steeds en dat zorgt de jongste jaren steeds vaker voor een enorme karavaan aan toeristische bussen die allemaal Rome binnenrijden.
Dat is economisch natuurlijk een goede zaak, erger is dat die grote bussen zich meestal zonder meer ergens op een vrije plek parkeren. Het maakt de chauffeurs weinig uit waar. Als de politie een opmerking maakt rijden ze gewoon een eindje verder. De voornaamste oorzaak is dat toeristen steeds vaker louter blitzbezoekjes afleggen. De tijd om toeristen af te zetten bij een bezienswaardigheid en terug op te pikken is zodanig kort geworden dat de chauffeurs het de moeite niet vinden om een officiële parkeerplaats op te zoeken.
De politie zou kunnen verbaliseren maar beweert het enorme aantal bussen niet aan te kunnen. Temeer omdat naast de geparkeerde bussen op elk moment van de dag ook nog eens talrijke toeristenbussen van diverse maatschappijen rondrijden en veel toeristen door hun buschauffeur ergens midden in de stad voor hun hotel moeten worden afgezet of terug opgehaald. Tel daar nog het gewone openbare busvervoer en autoverkeer bij – op de spitsuren gekruid met duizenden scooters die in alle richtingen langszoeven – en je weet het wel: een ware heksenketel die niet zelden uitdraait op een complete verkeerschaos.
Voor het stadsbestuur is de maat nu vol. Ergens is het natuurlijk een luxeprobleem. Toeristen brengen geld in het laatje maar de last die de bezoekers meebrengen moet draaglijk zijn en blijven. Om een idee te geven om welke aantallen het gaat: in de omgeving van het Colosseum, de Engelenburcht of de Via della Conciliazione naar Vaticaanstad worden in toeristische seizoen elk uur (!) een honderdtal stilstaande tourbussen geteld.
De meesten daarvan parkeren zich na het afzetten van hun reizigers ergens in de onmiddellijke omgeving. Een aantal chauffeurs volgt netjes de spelregels: zij droppen hun bezoekers zo dicht mogelijk bij een bezienswaardigheid en parkeren dan de rest van de dag zelf ook ergens buiten de stad. Maar vele toeristen hebben steeds meer haast. Hun reisschema is vaak zo strak dat iedere minuut telt.
Het Colosseum bekijken: op een kwartier moet dat kunnen. Spaanse Trappen: idem. We maakten al mee dat toeristen soms zelfs niet meer uit hun bus stappen om iets te bekijken. Foto’s worden dan gewoon vanuit de bus gemaakt. Sessies van pakweg vijf minuten. Daarna wisselen de passagiers even van plaats, kwestie van ook even voor het raampje te mogen zitten. Een nieuwe fotosessie volgt. Nog eens vijf minuten later rijdt de bus weer weg.
Omdat de Trevifontein volkomen onbereikbaar is voor bussen wordt ook in deze omgeving steeds vaker hinderlijk geparkeerd in de Quirinaal-tunnel of in de zeer drukke Via del Tritone. Alweer met verkeerslast als gevolg. Vooral Aziatische toeristen zijn experts in dit soort snelle bezoekjes. Voor dergelijke korte uitstapjes hoeft het natuurlijk niet te verwonderen dat de chauffeur zoveel mogelijk in de buurt blijft of dat tenminste probeert. Dan krijg je de meest waanzinnige toestanden: dubbel parkeren en files zijn dan eigenlijk nog normaal maar soms ontstaan situaties dat werkelijk geen enkel voertuig nog vooruit of achteruit kan.
Deze nieuwe trend van blitzbezoeken zorgt voor steeds meer hinder, in zoverre zelfs dat inwoners al petities indienden tegen de overlast van de tourbussen. De talrijke bussen nemen niet zelden de toch al vrij schaarse parkeerplaatsen voor auto’s in en hinderen andere weggebruikers. Bovendien laten heel wat chauffeurs hun motor permanent draaien. In de winter omdat het anders te koud wordt in de bus; tijdens de zomer omdat de airco moet blijven draaien. De milieuvervuiling krijgt de stad er gratis bij.
Tijdens een recente gemeenteraadszitting werd opgemerkt dat preventie en een vriendelijke aanmaning blijkbaar niet helpen. Een strengere en repressieve aanpak dringt zich op. Bezoekers moeten leren zich zelf te verplaatsen in het historische stadshart. Het kan niet langer dat dagelijks duizenden mensen zich laten rondrijden in speciale toeristenbussen terwijl je met het gewone openbaar vervoer de stad ook vrij snel kan doorkruisen, redeneert het stadsbestuur.
In december hielden een honderdtal bestuurders van toeristenbussen in Rome een protestactie tegen de nieuwe maatregel. Door Piazza Venezia te blokkeren legden de chauffeurs met hun toeristenbussen het verkeer in het centrum plat uit protest tegen de nieuwe wet die hun verbiedt het historische centrum binnen te rijden. Er ontstond al snel een enorme verkeerschaos waarop burgemeester Raggi de politie het bevel gaf om de bijeenkomst te ontbinden. We laten ons niet gijzelen, de tijd dat toeristenbussen zomaar door het centro storico rijden is echt voorbij, klonk het vastberaden.
De actie werd ook gesteund door touroperators en winkels die tickets voor toeristische bustours verkopen. Zij vrezen dat de nieuwe maatregel een rem zal zetten op het toerisme in de binnenstad.Het nieuwe reglement is vooral ingevoerd om de negatieve impact van het massatoerisme op de historische infrastructuur van de stad te verminderen.
De maatregel gaat echter nog lang niet zover als in Venetië, waar passagiers van bezoekende cruiseschepen bij hun aankomst in de stad tegenwoordig een vergoeding van vijf tot tien euro moeten betalen. Die extra toeristentaks werd ingevoerd omdat de opbrengsten uit het toerisme in de Dogenstad niet meer opwegen tegen de kosten die Venetië maakt om de infrastructuur te onderhouden.
Oorspronkelijk gepubliceerd door de stichter van S.P.Q.R. op romenieuws.wordpress.com, op 24 januari 2019. Bekijk het origineel.