De fraaie Villa Torlonia uit 1830 aan de Via Nomentana in Rome is sinds zijn restauratie, nu al ruim tien jaar geleden, toegankelijk voor het publiek. Het imposante landhuis is vooral bekend als de woning waar de Italiaanse dictator Benito Mussolini van 1925 tot 1943 heeft verbleven. ‘Il Duce’ huurde het statige landgoed vanaf 1925 voor het symbolische bedrag van 1 lire per jaar en woonde er tot kort voor zijn dood.
Hij gaf er geregeld feesten voor gasten, maar liet er ook twee ondergrondse bunkers aanleggen die hem moesten beschermen tegen luchtaanvallen en giftige gassen, iets waarvoor de dictator zeer bevreesd was. Die schuilkelders werden destijds in het diepste geheim aangelegd. Ze waren in het verleden sporadisch toegankelijk voor een bezoek, maar werden een tijdje geleden op permanente basis opengesteld voor publiek bezoek.
Het publiek maakt tijdens het bezoek zelfs een simulatie mee van een luchtbombardement: speciale effecten en geluiden moeten de bezoekers een idee geven van hoe het er tijdens een bombardement in zo’n bunker aan toe ging. Originele documenten en krantenartikels tonen hoe de buitenlandse pers destijds verslag uitbracht van het verloop van de oorlog en de bombardementen. Een documentaire toont het nooit uitgevoerde plan om Mussolini in Rome letterlijk uit te roken door een gecoördineerde en simultane luchtaanval uit te voeren op zowel Villa Torlonia als Palazzo Venezia.
Het domein waarin zich vandaag Villa Torlonia bevindt was destijds een wijngaard die eigendom was van de machtige familie Colonna. Markies Giovanni Torlonia kocht het landgoed in 1797 en nam Giuseppe Valadier in dienst die in de periode 1802-1806 eerst de bestaande woning verbouwde. Vanaf 1830 werd het oude pand grotendeels afgebroken en werd de huidige villa gebouwd voor de familie Torlonia. Toen Mussolini het pand vanaf 1925 betrok, verhuisden de laatste nazaten van de familie Torlonia naar het vlakbij gelegen sprookjesachtige Huis van de Uilen, het huidige Museo della Casina delle Civette.
Nadat de dictator in 1943 de villa had verlaten, raakte die in verval. Het landgoed werd tegen het einde van de oorlog opgeëist door de Brits-Amerikaanse troepen die het gebruikten van 1944 tot 1947. Uit die periode dateren tevens een hele reeks beschadigingen. In 1978 kocht de stad Rome het park met de inmiddels erg vervallen panden. Het park werd als wandelgebied opengesteld voor het publiek. Maar drugsverslaafden, krakers en vandalen verschaften zich al gauw toegang tot de villa waardoor het verval en de verwaarlozing nog versnelden. In de jaren negentig van de vorige eeuw ging het park dicht en werd uiteindelijk begonnen met de restauratie van de gebouwen.
Het landhuis herbergt tal van fresco’s en is zeer fraai ingericht. De zalen zijn versierd met stucwerk, marmer, beelden en mozaïekvloeren. De renovatie heeft destijds 5,5 miljoen euro gekost. In de grote zalen van de Villa Torlonia staat een selectie van de particuliere collectie antieke beelden en sculpturen van de familie Torlonia opgesteld en die alleen al is een bezoek meer dan de moeite waard. De waarde van de verzameling wordt op 125 miljoen euro geschat.
Behalve het voormelde Museo Casina delle Civette, bevinden zich op het grote domein van Villa Torlonia ook nog verscheidene andere bezienswaardigheden, waaronder het Casino dei Principi, het gerestaureerde en opengestelde theatergebouw, een tempeltje gewijd aan Saturnus, een complex in Moorse stijl, de zogenaamde Serre en Torre Moresca, een kunstmatige grot, een fontein en nagemaakte Romeinse ruïnes uit de achttiende eeuw.
Een bezoek aan de bunker kan je reserveren via de website www.bunkertorlonia.it waarop je tevens alle praktische informatie kan terugvinden. Eerder dit jaar werd in Villa Ada (Savoia) in Rome ook al de voormalige bunker van de Italiaanse koninklijke familie opengesteld voor het publiek. Ook hier kan je een bezoek online reserveren.
Wie niet genoeg krijgt van ondergrondse bunkers kan ook een kijkje nemen in de bunker van Monte Soratte. Dit schuiloord werd in 1937 eveneens in opdracht van Benito Mussolini gebouwd en op 12 mei 1944 gebombardeerd door geallieerde gevechtsvliegtuigen. Daarna volgden jaren van verval tot de Navo het complex verbouwde tot een atoomschuilkelder en nieuwe tunnels aanlegde. Vandaag staat het complex leeg. Een culturele vereniging organiseert er rondleidingen.
Virtueel bezoek aan Villa Torlonia
Oorspronkelijk gepubliceerd door de stichter van S.P.Q.R. op romenieuws.wordpress.com, op 28 september 2018. Bekijk het origineel.