In Massimina, even buiten het historische centrum, dichtbij de Via Aurelia, is alweer een nieuwe archeologische ontdekking gedaan. Ditmaal zijn de resten ontdekt van een Romeinse villa uit de 1ste tot 2de eeuw na Christus. In die buurt zijn de jongste jaren al meerdere resten van Romeinse woningen en villa’s ontdekt. Lorium was in de oudheid een dorpje, gelegen aan de Via Aurelia en werd reeds genoemd in de Tabula Peutingeriana. In die buurt bevond zich ondermeer een grote villa gebouwd door keizer Antoninus Pius, en waarin later zowel Marcus Aurelius als Hadrianus hebben verbleven. Heel wat restanten van villa’s en gebouwen langs de straten kwamen aan het licht tijdens opgravingen uitgevoerd in de periode 1823-1824.
Eén van de bekendste vondsten is de Villa Olivella, die pas in 2006 grondig onderzocht werd, en dit nadat illegale schattenjagers het jaar voordien waren betrapt door de Guardia di Finanza. De ontdekking bleek uiteindelijk te behoren tot een grote residentiële villa uit de 2de-3de eeuw. Eerder al waren in de buurt nog twee andere overblijfselen van residentiële villa’s aangetroffen, waaronder de Villa Colonnacce, die in de jaren zeventig eveneens werd geplunderd door rovers. Op deze belangrijke site, in Castel di Guido, zowat 15 km van het centro storico, wordt nog steeds gegraven. Op aanvraag kan je deze archeologische site zelfs bezoeken.
Binnen het groene gebied tussen Portuense de Via Aurelia bevinden zich verschillende Etruskische en Romeinse vondsten en graven, waarvan er heel wat pas vrij recent zijn geïdentificeerd en uitgegraven. Men was wel op de hoogte van het bestaan ervan, maar eerder gebeurde dat gewoon niet door een gebrek aan financiële middelen. Er circuleert nu een voorstel om, in samenspraak met de lokale bevolking, het parkgebied te beschermen en uit te bouwen met zowel ecologische als archeologische elementen.
Een openbaar park met een aantal publieke voorzieningen, gunstig gelegen aan de rand van Rome, is natuurlijk altijd meegenomen. In de buurt bevindt zich nogal wat landbouwgrond, alles samen zowat 2.000 ha, maar het is zeker niet de bedoeling de landbouwbedrijven hun broodwinning af te pakken. Er wordt zowel graan verbouwd maar er grazen ook kuddes vee. Fietspaden en een paardenrenbaan stellen het gebied nu al gedeeltelijk open voor het publiek.
De Lega Italiana Protezione Uccelli (LIPU), de Italiaanse tegenhanger van de vogelbescherming, is eveneens actief in dit parkgebied. De organisatie werd opgericht in 1965 en telt ongeveer 42.000 leden. In Italië worden vaak vallen gezet om kleine zangvogels te vangen, die vervolgens worden gegeten of als huisdier worden verkocht. Verder wordt er veel op vogels gejaagd. Deze activiteiten probeert de organisatie tegen te gaan. Verder stimuleert de LIPU de belangstelling voor vogels door informatie te verschaffen over de observatie ervan, en les te geven over vogels. Verspreid over heel Italië beheert de Lega tientallen natuur- en parkgebieden. Die bieden de vogelbeschermers de mogelijkheid het publiek meer over vogels te laten leren.
Vrijwilligers van de Gruppo Archeologico Romano helpen al een tijdje bij de opgraving van de Villa Colonnacce in Castel di Guido. Er is ondermeer een stortbak voor het bewaren van regenwater ontdekt. In de vloer bevonden zich ondergrondse leidingen, wat ook vandaag nog goed te zien is. In twee kamers bevond zich tevens een fabriekje voor de productie van wijn en olie. In de marmeren badkamer zie je in het dak een rechthoekig gat waardoor het regenwater in het huis geraakte. Ook werd een huisaltaartje ontdekt.
De eetzalen van de woning waren uitgerust met rijk versierde vloeren en prachtige versieringen muurschilderingen. De mooiste werden na conservatie overgebracht naar het Museo Nazionale Romano. Achter de grote eetzaal waren corridors voorzien, waarlangs de slaven zich konden verplaatsen zonder de gasten of de eigenaar van de villa te storen. De villa beschikte ook over een centrale tuin met fontein. Het dak van de portiek werd ondersteund door twaalf zuilen. Het feit dat de villa goed bewaard bleef is grotendeels te danken aan het uitstekende werk van archeologe dr. Daniela Rossi.
Om in Massimina of Castel di Guido te komen neem je de Via Aurelia, aan de uiterste rand van Rome. Opgelet: die weg kan je niet te voet doen, er is wel openbaar vervoer. De omgeving van dit middeleeuwse stadje bevat ongetwijfeld nog heel wat niet ontdekte schatten. Behalve de Romeinse villa’s kan je er ondermeer ook de Torre della Bottaccia bezoeken (momenteel in restauratie) en kan je op afspraak ook de paleontologische site Cecanibbio bezoeken, een van de grootste in Europa.
Enkele lokalen van het kasteel, een voormalig landgoed van zowat 2.500 ha, worden nu nu gebruikt voor de verwerking en verkoop van landbouwproducten. Eigenlijk is het zowat de grootste boerderij van de stad. In een winkeltje, beheerd door de Coop.Agricoltura Nuova kan je dagelijks, behalve op maandag, verse biologische producten kopen. Een groot deel van het domein wordt gebruikt als een natuurlijke oase gerund door Lega Italiana Protezione Uccelli.
In Castel di Guido tref je prachtige getuigenissen uit het verleden aan, gaande van de prehistorie, over de Romeinse tijd, de middeleeuwen tot het heden. Op amper 15 kilometer van de Sint-Pietersbasiliek is deze mooie plek volkomen onbekend bij veel toeristen. Een beetje jammer is dat het cultureel erfgoed grotendeels wordt overgelaten aan het beheer en de bescherming van de vrijwilligers van de Gruppo Archeologico Romano. Gelukkig is er wel steun en medewerking van de universiteiten van Rome en Lecce.
Somiggen dromen hardop van een soort Museum van de Landbouw, dat zou kunnen ondergebracht worden in het kasteel, al dan niet met medewerking van de Romeinse scholieren die er een prachtig educatief project zouden kunnen opzetten. Ook rondleidingen op de paleontologische site Cecanibbio en de Romeinse villa’s behoren zeker tot de mogelijkheden. Er is zeer veel parkeerruimte, er kunnen fietspaden worden aangelegd, enz. De mogelijkheden zijn er, nu moeten de toeristen maar ook de eigen inwoners nog volgen.
Ville Romana delle Colonnare e Olivella
Gruppo Archeologico Romano
Via Baldo degli Ubaldi 168/B
Tel 06/6385256
info@gruppoarcheologico.it
Aanvraag bezoek: dr. Mileto Benvenuti,
tel. 340 488 26 19 – 333 485 81 97 – 349 759 67 27
info@sinopie.it
Oasi Lega Italiana Protezione Uccelli
Castel di Guido
dr. Alessia De Lorenzis
347/268 46 54
oasi.casteldiguido@lipu.it
Paleontologische site Polledrara di Cecanibbio
Tel. 06 509 178 17
Oorspronkelijk gepubliceerd door de stichter van S.P.Q.R. op romenieuws.wordpress.com, op 15 maart 2010. Bekijk het origineel.