Pietro Parolin is aangetreden als de nieuwe Staatssecretaris van de Heilige Stoel. Hij volgt daarmee de 78-jarige kardinaal Tarcisio Bertone op, die vandaag met emeritaat gaat. De overdracht vond plaats tijdens een sobere ceremonie in het Apostolisch Paleis. Het was echter een overdracht in absentia, omdat Parolin zelf wegens een medische ingreep verstek moest laten gaan. Pas over een aantal weken is hij in staat zijn volledige taak op zich te nemen.
Als hoofd van het Staatssecretariaat is aartsbisschop Parolin de eerste medewerker van de paus in diens hoedanigheid van universeel herder van de Katholieke Kerk. De staatssecretaris is op de eerste plaats verantwoordelijk voor de diplomatieke en politieke activiteiten van de Heilige Stoel. Hij wordt vaak aangemerkt als ‘de tweede man van het Vaticaan’. Of dat zo blijft, hangt af van de hervormingen van de Romeinse Curie die paus Franciscus wil doorvoeren. In tegenstelling tot kardinaal Bertone komt de 58-jarige Parolin uit de diplomatieke gelederen van de Katholieke Kerk. Sinds 2009 was hij apostolisch nuntius in Venezuela. In diplomatieke kringen werd enthousiast gereageerd op zijn benoeming, die op 31 augustus werd aangekondigd.
Kardinaal Bertone, lid van de Salesianen, was aartsbisschop van Genua toen hij in 2006 door paus Benedictus XVI (Joseph Ratzinger) tot staatssecretaris werd benoemd. De twee kenden elkaar van de Congregatie voor de Geloofsleer, waar Ratzinger prefect was en Bertone van 1995 tot 2002 secretaris. De salesiaan volgde kardinaal Angelo Sodano op, een doorgewinterde curieprelaat, die van 1977 tot 1988 apostolisch nuntius in Chili was geweest. De benoeming van Bertone wekte onder het diplomatiek personeel van de Heilige Stoel veel verontwaardiging. Vanaf het begin werd getwijfeld aan zijn capaciteiten om leiding te geven aan het Staatsecretariaat. Hoe kon een man die zijn talen niet sprak en geen diplomatieke opleiding had genoten, het hoofd worden van het voornaamste instituut van de Romeinse Curie.
Bertone werd verweten dat hij ongeschikte personen op sleutelposities zette, een weinig transparant beleid voerde en de paus te weinig beschermde tegen aanvallen van buitenaf. Zijn frequente binnen- en buitenlandse reizen wekte irritatie, omdat hij zich daarbij zou presenteren als vicepaus. Een aantal kardinalen begon toen over hem bij de paus te klagen, maar Benedictus XVI trok zich daar niets van aan. ‘Der Mann bleibt’ (“de man blijft”), zou hij gezegd hebben. De paus hield hem op die post, zelfs toen de kardinaal vanwege het bereiken van de 75-jarige leeftijd zijn ontslag aanbood. In zijn ontslagbrief gaf Bertone toe dat hij tekortkomingen had.
Vooral Vatileaks werd Bertone aangerekend. Dit schandaal ontstond door het lekken van Vaticaanse documenten naar onderzoeksjournalisten. Dat zou zijn gedaan om de paus te beschermen tegen corrupte en promiscue functionarissen van de Romeinse Curie, met name leden van de zogenoemde gaylobby. Een paar dagen nadat de naam van zijn opvolger bekend werd gemaakt, beet Bertone van zich af. Tijdens een bezoek aan het Mariaheiligdom in de Siciliaanse stad Syracuse zei hij tegenover journalisten: “Ik heb altijd alles gegeven. Natuurlijk heb ik mijn fouten gehad. Als ik bepaalde momenten zou moeten heroverwegen zou ik nu anders gehandeld hebben. Maar dat betekent niet dat ik niet heb geprobeerd om de Kerk te dienen.” Over de verwijten aan zijn adres zei hij: “Natuurlijk waren er problemen, vooral in de laatste twee jaar waarin beschuldigingen over mij werden uitgestort. Een web van raven en van adders.”
Bertone, die op 2 december 79 jaar wordt, blijft voorlopig camerlengo van de Heilige Kerk van Rome en voorzitter van de kardinalencommissie die toezicht houdt op de Vaticaanse bank IOR. Binnenkort vertrekt hij uit zijn appartement in het Apostolisch Paleis. Het is niet zeker of Parolin daarnaartoe zal verhuizen. Momenteel logeert die in het Vaticaanse gastenverblijf Casa Santa Marta. Daar blijft hij wellicht, omdat paus Franciscus daar ook woont. Het zou immers geen pas geven om als ondergeschikte in een paleis te gaan wonen, terwijl ‘de eerste man van het Vaticaan’ een soberder onderkomen heeft. (Bron: RKK)
Oorspronkelijk gepubliceerd door de stichter van S.P.Q.R. op romenieuws.wordpress.com, op 19 oktober 2013. Bekijk het origineel.