Het raadselachtige Romeinse schrijfplankje dat in 1914 opdook bij het afgraven van de terp Groot-Tolsum bij Franeker in Friesland is ontcijferd. Althans, dat beweren enkele wetenschappers uit Nederland en Groot-Brittannië. Zij onthullen hun bevindingen op 24 april tijdens een symposium in het Friese historisch en letterkundig centrum Tresoar. De tekst die oorspronkelijk met een scherpe pen in zogeheten schrijfwas werd aangebracht, is ook in het hout gegraveerd. De tekst is daardoor nog steeds zichtbaar. Sinds de eerste bestudering van het schrijftafeltje in 1917 is er geen grootschalig onderzoek meer geweest naar de betekenis van de Latijnse tekst op het schrijftafeltje. Specialisten twijfelen al langer aan de juistheid van de lezing uit 1917.
De letters in het hout werden in 1917 bestudeerd door prof. dr. C. Vollgraff. Hij kwam tot de conclusie dat de tekst gaat over het kopen van een koe. De ingekraste letters zijn echter zeer moeilijk te lezen en de moderne onderzoekers lijken een andere visie te hebben. Het voorwerp is lange tijd tentoongesteld in het Fries Museum, dat het congres mee organiseert. De verwachting is ook dat met dit onderzoek het document nauwkeuriger wordt gedateerd. Het tekstonderzoek draagt ook bij tot meer inzicht in de politieke en economische situatie van Friesland gedurende de Romeinse tijd.
Het houten schrijftafeltje uit de collectie van het Fries Museum in Leeuwarden – gedateerd eerste eeuw na Christus en daarmee alleszins het oudste schriftdocument van Nederland – is de voorbije jaren diepgaand geanalyseerd aan de Universiteit van Oxford die nieuwe technologieën gebruikten om uit te vinden wat er precies geschreven staat. Als het hen lukt wordt daarmee een groot Fries mysterie opgelost. Het universitaire onderzoekscentrum onder leiding van prof. dr. A.K. Bowman beschikt over een manier om bij dit soort moeilijk leesbare documenten of voorwerpen toch zoveel mogelijk tekst zichtbaar te maken. Het Centre for the Study of Ancient Documents is het onderzoekscentrum bij uitstek voor documenten uit de klassieke oudheid.
Oorspronkelijk gepubliceerd door de stichter van S.P.Q.R. op romenieuws.wordpress.com, op 8 maart 2009. Bekijk het origineel.