Het was letterlijk een bijzonder gezicht vanmorgen aan de Waalrivier in Nijmegen. De uitkijkpost van de uit Duitsland afkomstige Nederlandse kunstenaar Andreas Hetfeld is verscheept naar het nieuwe stadseiland Veur-Lent. Het werk is een eigentijdse interpretatie op reuzenformaat van het befaamde Romeinse gezichtsmasker, een pronkstuk van Museum Het Valkhof.
De uitkijk, of ‘het gezicht van Nijmegen’ zoals het in de volksmond wordt genoemd, zal omwille van de actuele viruscrisis pas later officieel overhandigd worden aan de stad Nijmegen maar krijgt nu al wel een passende plek op het stadseiland Veur-Lent waar het een breed uitzicht biedt op het Nijmeegse landschap en de Waal, de vindplaats van het originele masker.
Na de heropening van het museum presenteert Het Valkhof een aansluitende tentoonstelling waar bezoekers een inkijk krijgen in de totstandkoming van Hetfelds reusachtige masker en worden ze uitgenodigd het 2000 jaar oude masker in het echt te bewonderen.
In de expo Het gezicht van Nijmegen, the making of zullen bezoekers stap voor stap meegenomen worden in het hele proces van de creatie van het reusachtige masker.
Het masker is één van de meest markante bodemvondsten uit de oudste stad van Nederland, dat als archeologisch icoon letterlijk een gezicht geeft aan het museum en aan de stad Nijmegen.
Op de tentoonstelling krijgt de bezoeker het verhaal van het masker te zien en worden onder andere slim uitgedachte ontwerpschetsen, maquettes en technisch onderzoeksmateriaal getoond. De sprekende beelden zijn van fotograaf Paul Breuker die ook de foto’s op deze pagina heeft gemaakt.
Het originele en fraai versierde masker, of gezichtshelm, dat in de vaste collectie van Museum Het Valkhof staat opgesteld, dateert vermoedelijk uit de tweede helft van de eerste eeuw na Christus en behoorde toe aan een ruiter uit de Romeinse tijd.
Het masker werd in 1915 aangekocht door de Nijmeegse verzamelaar Gerard Marius Kam, de grondlegger van het latere Museum Kam.
Het zou kort daarvoor zijn opgebaggerd uit de Waal bij Nijmegen, dicht bij de zuidelijke oever ten westen van de spoorbrug. De relatief grote openingen voor ogen, neus en mond maken het masker geschikt om te dragen tijdens het gevecht.
Maskers werden echter ook gedragen tijdens parades, toernooien en ceremoniële gelegenheden, waar de ruiters hun vaardigheden konden tonen. Er zijn wereldwijd slechts 120 gezichtsmaskers teruggevonden, maar volgens Het Valkhof is dit één van de mooist bewaard gebleven exemplaren uit het Romeinse Rijk.
Kunstenaar Andreas Hetfeld won in 2017 de Ideeënwedstrijd ‘Nijmegen langs de Waal’ met zijn plannen voor een replica van het Romeinse masker, die hij uiteindelijk samen met de stad Nijmegen en Stichting De Uitkijk kon realiseren. Het immense kunstwerk weegt ongeveer vier ton en werd afgewerkt in de scheepswerf van Millingen.
Met moderne materialen geeft de kunstenaar het masker vanuit een eigentijdse interpretatie een nieuwe functie. De monumentale vergroting van 6 m bij 5,5 m zal fungeren als uitkijkpost.
Bezoekers zullen via een trap de binnenkant van het masker kunnen beklimmen. Op die manier kunnen ze door de ogen van het masker kijken naar de stad Nijmegen.
Myrte Riethorst van de afdeling Marketing en Communicatie van Museum Het Valkhof weet het op een mooie en treffende manier te verwoorden:
Het masker op stadseiland Veur-Lent biedt bezoekers een uitzicht op het prachtige, weidse Nijmeegse landschap, alsof ze vanuit het verre verleden naar het heden kijken. De trap naar het oog nemen is je opgenomen voelen in het masker en één worden met de Romeinse ruiter die het droeg. Het masker is een kenmerkende toevoeging aan het profiel van de stad.
Oorspronkelijk gepubliceerd door de stichter van S.P.Q.R. op romenieuws.wordpress.com, op 8 april 2020. Bekijk het origineel.