In Rome werd door de raadscommissie een nieuw politiereglement goedgekeurd. Nu moet enkel nog de definitieve goedkeuring door het stadsbestuur volgen. In principe is dat een formaliteit, maar niet iedereen is het eens met al de voorstellen. In het reglement staan inderdaad een aantal opmerkelijke nieuwigheden. Zo moeten toiletten in bars en restaurants voortaan altijd toegankelijk zijn voor het publiek. De exploitanten van openbare instellingen moeten hun sanitaire voorzieningen open stellen voor wie dat vraagt. De stedelijke wetgeving op het gebruik van alcohol wordt veel strenger. Het al behoorlijk strenge reglement omtrent de vele fonteinen in Rome wordt nog aangescherpt.
De grotere fonteinen worden vooral in de zomer nogal eens gebruikt om een voetbadje te nemen of er zelfs helemaal in te plonzen. Dat was op straffe van een forse boete al langer verboden en dat blijft zo. Het nieuwe politiereglement maakt een en ander wel nog wat strenger. Zo mag je in de fonteinen niet langer kleding wassen. Dat stond tot dusver niet in het reglement, maar sommige mensen (gaande van toeristen die hun t-shirt even uitspoelen tot een zwerver die zijn garderobe wat opfrist) blijken dat effectief te doen. Dat kan dus niet langer.
Evenmin mag je dieren laten drinken uit een fontein. Op de fonteinen mag je ook niet zitten, liggen of klimmen. Het gooien van munten in fonteinen wordt niet verboden, maar in het reglement is nu wel uitdrukkelijk opgenomen dat zodra geld in de fontein belandt, dit ook eigendom wordt van de stad. Het is ook het stadsbestuur dat ten alle tijde zal beslissen wat er met het geld gebeurt.
Recent ontstond enige commotie over de herbestemming van het vele geld dat jaarlijks uit de Trevifontein wordt opgehaald. De plooien zijn inmiddels gladgestreken en voorlopig blijft alles bij het oude. Maar met deze toevoeging aan het reglement houdt de stad Rome een stok achter de deur om op elk moment en zonder enige discussie de bestemming van de muntjes te kunnen wijzigen.
Net als de historische fonteinen moeten ook de vele nasoni, de drinkfonteintjes, door iedereen te gebruiken zijn. Het reglement bepaalt voor deze nasoni uitdrukkelijk dat ze niet mogen beschadigd worden, dat er geen voorwerpen mogen worden ingegooid of in de buurt van de fonteinen te morsen met vloeistoffen of andere substanties. Ook deze kleine fonteintjes mogen niet gebruikt worden om dieren te wassen of om dieren te laten drinken. Wie dat laatste wil doen moet een doosje of bekertje op zak hebben, het vullen aan de fontein en zijn hond of kat zo laten drinken. Het beestje rechtstreeks laten slurpen aan de fonteintjes mag niet meer.
Alleen al binnen de Aureliaanse stadsmuur vind je ongeveer 280 nasoni, in heel Rome staan er ongeveer 2.000 drinkwaterfonteintjes. Onderzoek heeft uigewezen dat de gemiddelde toerist in Rome op een doorsnee dag 2,2 plastic flesjes water per dag verbruikt. Op warme dagen worden dat vier tot vijf flessen. Dat zorgt jaarlijks voor een gigantische afvalberg. Die hoop vuilnis (gedeeltelijk) kunnen beperken is in deze tijden van klimaatspijbelaars mooi meegenomen. Dat is in Rome dus gemakkelijk mogelijk, tenminste als de vele toeristen én de citytrippende klimaatjongeren ook een beetje meewillen.
Rome heeft inderdaad het grote geluk te beschikken over talrijke drinkfonteintjes, de zogenaamde nasoni of neuzen, cilindervormige waterverschaffers die je op haast elke straathoek en elk plein aantreft. Nasoni kregen hun naam omwille van de typische gebogen ijzeren tuit, die een beetje lijkt op een grote neus. Dankzij deze fonteintjes is er in de hele stad steeds een overvloed van heerlijk, fris water beschikbaar en hoef je eigenlijk nooit water te kopen.
Eén van de oudste drinkwaterfonteintjes dateert uit 1872 en bevindt zich op Piazza della Rotonda, vóór het Pantheon. De meeste zijn gemaakt van gietijzer al bestaan er ook nog modellen uit travertijn. Zeldzame exemplaren uit de beginjaren zijn de fonteintjes met drie tuiten, zoals er bijvoorbeeld in de Via della Cordonata nog steeds eentje staat. De fonteintjes zijn ondergronds verbonden met een waterleidingnetwerk van zowat 130 km.
De ongeveer 16.000 m³ drinkwater die dagelijks via de kleine drinkfonteinen naar buiten wordt gestuwd gaat niet verloren. Het water wordt gerecupereerd en nadien gebruikt in de tuinbouw, door wasserijen en voor andere doeleinden waarvoor het – niet langer drinkbare – water nuttig kan zijn. Jaarlijks worden aan de Romeinse nasoni zowat 250.000 testen uitgevoerd om na te gaan of de waterkwaliteit nog steeds perfect is.
Volgens een onafhankelijk onderzoek in 35 steden behoort het Romeinse drinkwater, ook het gewone leidingwater, tot het beste van het land. Het onderzoek gebeurde door de vereniging Altroconsumo volgens diverse kwaliteitsparameters. Ondermeer de aanwezigheid van calcium, fluoriden en sulfaten werd nagegaan, evenals de hardheid van het water en de aanwezigheid van verontreinigende stoffen, pesticiden en metalen. Rome krijgt voor het stedelijke drinkwater een bijzonder goed rapport.
Tot zover het duurzame waterverbruik in Rome, we keren nog even terug naar het nieuwe politiereglement. Er mogen niet langer potentieel gevaarlijke voorwerpen worden meegenomen op bus, tram of metro. Die worden niet allemaal gedefinieerd, maar daaronder vallen alvast ook fietsen, scooters en skateboards. Een uitzondering is er voor personen met een handicap of voor wie een speciale vergunning heeft van vervoersexploitant ATAC.
Het reglement pakt ook de nepcenturions aan, verklede Romeinen die op historische sites en dan vooral in de omgeving van het Colosseum argeloze toeristen proberen te verleiden om met hen op de foto te gaan en daar dan grof geld voor vragen. De taferelen rondom het Flavische Amfitheater zijn voor zowel de directie van het Colosseum als de stad Rome al lang een doorn in het oog. Er zijn nog altijd een heleboel toeristen die de verklede mannen rond het monument flink wat geld betalen om met hen op de foto te mogen. Dat kost al gauw een biljet van 10 of 20 euro. Naïeve Japanners en Amerikanen moeten soms nog dieper in de portefeuille tasten. Er zijn gevallen bekend waarbij voor die ‘dienst’ 50 euro en meer werd gevraagd. Er zijn ook regelmatig klachten wegens zakkenrollen en ongewenste intimiteiten.
De aftroggelarij levert de kerels dus veel en vooral vlug verdiend geld op. Daar betalen ze bovendien geen cent belasting op. Die gouden zaken lokten bovendien anderen aan en je zag de (steeds slechter geklede) figuranten de jongste jaren dan ook steeds vaker in het stadsbeeld opduiken. Ook op andere plaatsen, zoals voor het Pantheon, de Engelenburcht of zelfs de Sint-Pietersbasiliek. Aan de miljoenen toeristen valt zoveel geld te verdienen dat ook criminele bendes al probeerden zich in deze lucratieve markt te dringen en al pogingen deden om zich het territorium met geweld toe te eigenen. Ook de georganiseerde misdaad zou zich in het verleden al met de exploitatie van de centurions hebben bemoeid door concurrenten te intimideren met grof geweld.
Een paar jaar geleden pakte de politie nog een twintigtal centurions op omdat ze concurrenten mishandelden. Tijdens de undercoveroperatie die voorafging aan de arrestatie, verkleedden ook agenten zich als centurion en begaven zich op het zelfverklaarde territorium van de bende om te zien of de situatie wel degelijk uit de hand aan het lopen was. De reactie bleef niet lang uit. Al snel kwam het tot een gevecht met de ‘concurrenten’, waarna andere undercoveragenten in burger of vermomd als vuilnisman of toerist, eveneens moesten tussenkomen. Een twintigtal nep-centurions, onder wie verschillende met een gerechtelijk verleden, werden toen opgepakt. Tegen acht van hen werd een onderzoek geopend wegens gebruik van geweld. Het bleek om leden van dezelfde familie te gaan.
Het initiatief om aan het Colosseum te poseren met toeristen ontstond in het begin van de jaren ’90 toen een werkloze acteur zich verkleedde als gladiator en voor de ingang van het amfitheater de toeristen begon te animeren. Al gauw liepen er een tiental concurrenten rond, aanvankelijk in de meest bizarre outfits van zowel gladiator, centurion of legionair. Vandaag is hun aantal niet te schatten. In de gloriedagen stonden er alleen al in de buurt van het Colosseum veertig tot vijftig centurions. Ze maken onder elkaar afspraken en werken met een beurtrol. Wie geen plaats op de rol kan bemachtigen wijkt vaak uit naar andere locaties zoals het Forum Romanum of het Pantheon, maar je kan tegenwoordig op de meest vreemde of ongewone plekken in Rome een centurion of legionair tegenkomen.
Ook de jacht op illegale gidsen en ronselaars wordt geopend, vooral degenen die in de buurt van de belangrijkste monumenten, musea en sites toeristen een ‘skip the line’ en een ‘bijzondere rondleiding’ beloven. Doorgaans gaat het om pure oplichting waarbij wie in de val trapt, een pak meer betaalt dan nodig en daar eigenlijk niets noemenswaardig extra voor in de plaats krijgt.
Alcohol eist een belangrijke plaats op in het nieuwe reglement. Voortaan is het ook strikt verboden dronken te zijn, dronken te worden of alcohol te drinken op bussen, trams of in de metro, kortom het hele openbaar vervoersnetwerk. Er komt ook een absoluut verbod op nachtelijke bierceremonies, kroegentochten en alcoholreizen, die vaak leiden tot gevechten en (vaak erg jonge) toeristen die volkomen bewusteloos moeten worden afgevoerd. In bepaalde zones van het historische centrum waar het nachtleven vlotjes zijn gang gaat (zoals op de Campo de’ Fiori bijvoorbeeld) zal vanaf 22 uur de verkoop van afhaalalcohol voortaan verboden zijn.
Vanaf datzelfde tijdstip mag je op straat ook geen alcohol meer consumeren in een glas of flesje. Vanaf 23 uur mag in het openbaar helemaal geen alcohol meer worden geconsumeerd, ook niet in plastic bekers. Ten slotte geldt in deze zones vanaf 2 uur ‘s nachts een algemeen verbod op het gebruik van alcohol, ook binnen. Vooral dat laatste puntje vinden sommigen wat te ver gaan. Wordt dus zeker vervolgd.
Oorspronkelijk gepubliceerd door de stichter van S.P.Q.R. op romenieuws.wordpress.com, op 27 februari 2019. Bekijk het origineel.