Romeinse decadentie: het boek

Lichte, scherpe silhouet van de Lupa Capitolina, gebruikt als vervangfoto

Vanuit verschillende gezichtspunten wordt in het boek Romeinse decadentie de levenswijze beschreven die de (rijke) Romeinen erop na zouden hebben gehouden. Zo wordt ingegaan op de verwerpelijke levenswijze van verschillende keizers en de enorme, luxe paleizen waarin zij woonden. Private luxe, met als voorbeeld rijk ingerichte badkamers, wordt geplaatst naast het tentoonspreiden van decadentie in het openbaar, de organisatie van kostbare gladiatorenspelen. Ook de reacties hierop uit de eigen gelederen, die juist tot soberheid manen, en de opmerkingen erover van Griekse auteurs uit die tijd komen aan de orde. De rijke inrichting van vroeg-christelijke kerken wordt eveneens onder de loep genomen en ten slotte wordt bekeken hoe het beeld van in luxe zwelgende Romeinen in de moderne tijd vorm heeft gekregen.

Het boek bevat bijdragen van Stephan Mols, Olivier Hekster, Eric Moormann, Nathalie de Haan, Louis van den Hengel, Floris Overduin, Vincent Hunink, Sible de Blaauw en Martijn Icks, allen specialisten op het terrein van de Klassieke Oudheid en verbonden aan de Faculteit der Letteren van de Radboud Universiteit Nijmegen. De uitgave sluit nauw aan bij de toptentoonstelling Luxe en decadentie, leven aan de Romeinse goudkust, die nog tot en met 4 januari 2009 te zien zal zijn in Museum Het Valkhof in Nijmegen. Dat museum mocht vorige donderdag overigens de miljoenste bezoeker verwelkomen. Op deze tentoonstelling worden de kunstschatten geëxposeerd uit het leven van de superrijken aan de golf van Napels tijdens het Romeinse Rijk. Hier worden eersteklas pronkstukken uit het Nationaal Archeologisch Museum in Napels voor het eerst buiten Italië vertoond. Naast de betoverende schoonheid en luxe is er aandacht voor de vaak bijtende kritiek van de antieke auteurs op dit luxeleven, dat zich steeds meer op status richtte en dat steeds minder aan de traditionele Romeinse waarden vasthield.

Wie aan de Romeinen denkt, krijgt al gauw visioenen van slemppartijen en uitspattingen, maar in hoeverre klopt dat beeld? Waren ze echt zo decadent? Nogal wat auteurs uit de oudheid noemen de verwerpelijke levenswijze van keizers, hun enorme paleizen en de gruwelijke decadentie van de gladiatorenspelen. Romeinse decadentie plaatst dergelijke verhalen in een breder perspectief. Zo wordt hun betrouwbaarheid getoetst aan archeologische vondsten als de restanten van de luxe paleizen in Rome. Daarbij wordt ook aandacht geschonken aan de luxe in woonhuizen, vooral de kostbaar ingerichte badvertrekken. Na de inleiding komen de volgende onderwerpen aan de orde: decadentie bij de keizers, residenties van de keizers, gladiatorenspelen, badhuizen, decadentie in de Griekse literatuur en de invloed van de opkomst van het christendom. Sluitstuk is een artikel over de historiografie van de beruchte decadente keizer Heliogabalus en wat de beeldvorming zegt over onze tijd. Het boek bevat literatuuropgaven en een aantal afbeeldingen in kleur.


ISBN 978 94 6004 010 8
Tweede druk
paperback, 14×21,5 cm
171 pagina’s
14,95 euro

Oorspronkelijk gepubliceerd door de stichter van S.P.Q.R. op romenieuws.wordpress.com, op 24 november 2008. Bekijk het origineel.