Een vuurtoren in Rome? Die zou je misschien nog wel verwachten in het huidige (of vroegere) havengebied van Ostia (Antica) maar niet in de binnenstad. Nochtans staat er een mooi exemplaar op de Gianicoloheuvel. De bouw van de toren werd gefinancierd door de Italiaanse immigranten die destijds naar Argentinixeb trokken en fungeert vandaag als algemeen eerbetoon aan de Italianen die het aandurfden om elders het geluk te zoeken. De Faro degli italiani d’Argentina werd in Rome ingehuldigd op 19 september 1911. Het eeuwfeest van het monument werd eerder dit jaar plechtig gevierd met een ceremonie in aanwezigheid van talrijke prominenten en de ambassadeur van Argentinixeb.
De vuurtoren werd ontworpen door architect Manfredo Manfredi (1859-1927). Hij studeerde in Rome en begon na 1880 systematisch deel te nemen aan allerlei architectuurwedstrijden. In 1884 eindigde hij als tweede laureaat in de ontwerpwedstrijd voor het Vittoriano. Hij greep dus net naast de opdracht om dat prestigieuze gebouw te mogen realiseren maar door die deelname bouwde hij wel voldoende bekendheid en respect op om daarna het graf van de koning, Vittorio Emanuele II, in het Pantheon te mogen ontwerpen. De koning werd in het Pantheon begraven in plaats van te worden bijgezet in het koninklijk mausoleum in Superga bij Turijn, traditioneel de begraafplaats van het Huis Savoye. Dat gebeurde met toestemming van zijn zoon Umberto I.
Architect Manfredi raakte in de loop der jaren erg bekend. Zo kwam de overheid bijna systematisch bij hem aankloppen wanneer er weer eens een Italiaans paviljoen voor een wereldtentoonstelling moest worden ontworpen. Zijn werk was te zien op de Wereldtentoonstellingen van Parijs in 1889, Chicago in 1893, Antwerpen in 1894 en opnieuw in Parijs in 1900. In 1911 werd Manfredi aangetrokken voor de bouw van de vuurtoren op de Gianicolo, ter ere van de Italianen in Argentinixeb. Andere grote ontwerpen van zijn hand zijn het gebouw van het ministerie van Binnenlandse Zaken in Rome (Palazzo del Viminale), het monument voor de onafhankelijkheid van Brazilixeb in Sxe3o Paulo en het monument voor de slachtoffers van de Slag om de Volturno, één van de belangrijkste veldslagen van Garibaldi.
In het muurtje naast de vuurtoren is ook een gedenkplaat aangebracht die de dertigste verjaardag van de staatsgreep in Argentinixeb op 24 maart 1976 in herinnering brengt. Generaal Videla vestigde toen een militaire dictatuur die resulteerde in de vervolging en moord op talrijke politieke tegenstanders. De nederlaag tegen de Britten tijdens de Falklandoorlog in 1982 maakte een einde aan de militaire dictatuur. Dit bordje – ‘Nooit meer!’ – in Rome herinnert aan die donkere periode.
De Gianicolo is bij toeristen vooral gekend als één van de plaatsen vanwaar je een mooi uitzicht hebt over de binnenstad. De vuurtoren is al jarenlang een romantisch pleisterplekje voor Romeinse verliefde koppeltjes. De lege flesjes bier en het afval dat er soms rondslingeren spreken voor zich. De faro, die er de jongste jaren wat verwaarloosd bijlag en beklad was met allerlei graffiti, kreeg ter gelegenheid van de feestelijkheden rond de 150ste verjaardag van de eenmaking van Italixeb een flinke opknapbeurt. Vandaag staat de toren er weer mooi bij. De vuurtoren werkt ook echt. Als het systeem of de lamp niet stuk zijn – wat nogal eens gebeurt – zie je de toren ‘s nachts vanuit het stadscentrum de groen-wit-rode kleuren van de Italiaanse vlag uitstralen.
Faro degli italiani d’Argentina
Piazzale del Faro
Rione Trastevere, Rome
Oorspronkelijk gepubliceerd door de stichter van S.P.Q.R. op romenieuws.wordpress.com, op 5 juli 2012. Bekijk het origineel.