Het Vaticaan geeft drie beeldfragmenten uit de oudheid terug aan Griekenland. Ze zijn afkomstig van de 160 m lange fries die rond het Parthenon was aangebracht, de tempel voor de godin Athene die in de vijfde eeuw v. Chr. op de Akropolis in Athene werd gebouwd.
Op de Parthenonfries was een processie voor Athene te zien, met afbeeldingen van de godin, mythologische figuren, mensen en dieren.
De drie fragmentarische sculpturen waar het nu over gaat, tonen een paardenkop, het hoofd van een jongen en een man met baard. Ze bevonden zich sinds de negentiende eeuw in de Vaticaanse Musea.
In de zeventiende eeuw gingen veel delen van de Parthenonfries verloren door oorlogsgeweld.
De helft van wat er over was, werd in de negentiende eeuw door de Britse diplomaat en kunstverzamelaar Lord Thomas Bruce Elgin (1766-1841) meegenomen naar Groot-Brittannië. Elgin was in die tijd ambassadeur bij het Ottomaanse Rijk dat toen over Griekenland heerste.
Lord Elgin wilde met de sculpturen zijn Schotse landgoed verfraaien, maar door financiële problemen moest hij de fragmenten van het Parthenon uiteindelijk verkopen aan de Britse regering.
De meeste fragmenten, zowat 75 m van de oorspronkelijk 160 m lange Parthenonfries, bevinden zich sinds 1816 samen met één van de kariatiden van het Erechtheion, in het British Museum in Londen.
Die collectie staat vandaag bekend als de zogenaamde Elgin Marbles, al gebruikt het British Museum die omschrijving niet graag en heeft ze het liever over The Parthenon Marbles.
Griekenland probeert al tientallen jaren de fragmenten terug te krijgen omdat het volgens hen om roofkunst gaat. Groot-Brittannië ontkent dat en zegt dat het de artefacten op rechtmatige wijze heeft verkregen.
De Griekse regering zou de fragmenten graag onderbrengen in het Akropolismuseum dat in 2009 in Athene de deuren opende.
De (diplomatieke) onderhandelingen en discussies over de teruggave van de Parthenonfries zijn nog steeds aan de gang.
Hoewel onder meer Unesco er bij Griekenland en Groot-Brittannië op aandringt om de zaak op te lossen, ziet het er niet naar uit dat er snel een akkoord over een mogelijke teruggave zal komen.
Het Vaticaan heeft de fragmenten uit de eigen collectie nu dus wel overgedragen. Dat gebeurde niet rechtstreeks aan de Griekse regering, maar aan de Grieks-orthodoxe aartsbisschop van Athene.
Volgens een mededeling van het Vaticaan gaat het om een schenking. Die stap werd wellicht gevolgd om te voorkomen dat andere landen dit als een precedent zouden kunnen beschouwen om mogelijk ook kunstvoorwerpen van het Vaticaan op te eisen.
Wat de aartsbisschop met de drie fragmenten gaat doen is niet bekendgemaakt. Volgens de verwachtingen zal hij die op zijn beurt overdragen aan de Griekse staat, maar in principe is de man daartoe niet verplicht.
Bekijk in dit filmpje de Parthenon Marbles in het British Museum.
Oorspronkelijk gepubliceerd door de stichter van S.P.Q.R. op romenieuws.wordpress.com, op 7 januari 2023. Bekijk het origineel.