Het Vaticaan gaat op 2 maart 2020 de geheime archieven openen van paus Pius XII. Deze paus stond tijdens de Tweede Wereldoorlog aan het hoofd van de rooms-katholieke kerk, en wordt er door sommigen van beschuldigd zich te weinig te hebben uitgesproken tegen Hitler en de Holocaust.
Zijn verdedigers zeggen echter dat hij achter de schermen probeerde om Joden te redden die vervolgd werden door de nazi’s, onder meer door de deuren van de kloosters en andere gebouwen van de Kerk te openen om hen te huisvesten. Paus Franciscus maakte de datum vandaag bekend tijdens een toespraak voor de medewerkers van de Vaticaanse geheime archieven.
Paus Franciscus zei er vertrouwen in te hebben dat de onderzoekers de daden van de voormalige paus correct kunnen inschatten, net als zijn ‘verborgen maar actieve diplomatie’ tijdens een donkere periode in de geschiedenis.
Eén van deze onderzoekers is de Vlaming Johan Ickx die vorig jaar de Romulusprijs van S.P.Q.R. won voor zijn boek De oorlog en het Vaticaan, waarin een tot dusver onbekend verhaal uit de periode van de Eerste Wereldoorlog werd bekendgemaakt en waarin Eugenio Pacelli (de latere paus Pius XII) ook al een belangrijke rol speelde. Johan Ickx is het hoofd van het Historisch Archief van het Staatssecretariaat op het Vaticaan.
De in Rome geboren Eugenio Pacelli was paus van 1939 tot aan zijn dood in 1958. Hij werd gekozen als paus op 2 maart 1939, overigens zijn verjaardag. Het Israëlische ministerie van Buitenlandse Zaken reageerde alvast positief op de beslissing van het Vaticaan om de inboud van de archieven bekend te maken. Paus Franciscus gaf in 2014 al toestemming om de archieven van Pius XII open te stellen voor onderzoek.
Oorspronkelijk gepubliceerd door de stichter van S.P.Q.R. op romenieuws.wordpress.com, op 4 maart 2019. Bekijk het origineel.