Een trouw clublid wees ons recent op het bestaan van een amper drie minuten durend filmpje dat op 1 april 1957 door de BBC werd uitgezonden in het televisieprogramma Panorama.
Een datum die de alarmbellen had moeten doen rinkelen. We hadden al weleens gehoord van deze stunt, maar de uitzending nog nooit gezien. Tot nu dus.
Het filmpje wordt voorgesteld als een reportage waarbij beelden worden getoond van een vrolijk gezin in het kanton Ticino aan de Zwitsers-Italiaanse grens. De familie is bezig met de oogst van spaghetti die aan de bomen groeit in hun achtertuin.
Te gek voor woorden? Nee hoor. In die tijd werd spaghetti in het Verenigd Koninkrijk en waarschijnlijk in nog een aantal andere landen als een exotisch voedingsproduct beschouwd en was het amper bekend.
Zelfs wie wel al had gehoord van spaghetti of het ooit al eens had gegeten, had er meestal geen flauw idee van hoe pasta eigenlijk werd gemaakt.
Er keken naar schatting acht miljoen mensen naar de uitzending. De ‘reportage’ was zo geloofwaardig dat talrijke kijkers na het programma contact opnamen met de BBC met de vraag waar ze een spaghettiboom konden kopen of hoe ze die zelf konden kweken.
De kijkers kwamen nog te weten dat de teelt van spaghetti in Zwitserland een eerder familiaal gebeuren is. De echt grote oogsten vinden plaats in Italië. Vooral in de uitgestrekte Po-vallei zouden zich enorme plantages met spaghettibomen bevinden.
Ook werd duidelijk gemaakt hoe het komt dat spaghettislierten allemaal even lang zijn. Dat is het werk van kwekers die generaties lang de bomen hebben veredeld en gecultiveerd.
Het filmpje eindigt ermee dat de geoogste spaghetti wordt gedroogd in de zon en vervolgens afgeleverd in een restaurant, waarna de chef er een overvloedige schotel mee klaarmaakt voor de familie. In werkelijkheid schoven de programmamakers en enkele figuranten aan tafel.
De grap werd bedacht door de Oostenrijkse cameraman Charles De Jaeger. Ze werd aanzienlijk geloofwaardiger gemaakt door de ernstige stem van de bekende presentator Richard Dimbleby die de tekst voorlas.
Voor de praktische uitwerking van de grap werden tien kilo slierten gekookte spaghetti in bomen gehangen. Op de achtergrond is Italiaanse muziek te horen om de sfeer te vergroten.
Decennia later noemde CNN de nepdocumentaire ‘de grootste grap die een gerenommeerde nieuwszender ooit heeft bedacht’.
Bekijk het spaghetti-filmpje hier
Oorspronkelijk gepubliceerd door de stichter van S.P.Q.R. op romenieuws.wordpress.com, op 8 december 2021. Bekijk het origineel.