Vanaf woensdag 10 februari 2010 (in Nederland vanaf 25 februari) speelt de Italiaanse film Vincere van regisseur Marco Bellocchio in de bioscoopzalen. De film kreeg uitstekende commentaren tijdens het jongste Filmfestival van Cannes, waar hij als enige Italiaanse film in competitie werd vertoond. De film handelt over de ‘geheime’ eerste vrouw van de (toen nog) jonge Benito Mussolini. Vincere (‘Winnen’) gaat echter vooral over manipulatieve erotiek als sleutel tot de macht. Is het toeval dat de veelgeplaagde Silvio Berlusconi vaak wordt vergeleken met Benito Mussolini? Berlusconi is lang niet vies van vrouwelijk schoon. Il Duce moest je het ook geen twee keer vragen. Beide mannen waren of zijn baas in Italië. Maar daar houdt de vergelijking op. Mussolini bediende zich door middel van de gestrekte arm, Berlusconi doet het gewoon met de glimlach. De hoofdrollen in Vincere worden vertolkt door Giovanna Mezzogiorno en Filippo Timi, een acteur die de jonge Mussolini fantastisch vertolkt.
Het leven van Mussolini herbergt een geheim: een vrouw en zoon, Benito Albino, die na zijn geboorte eerst erkend en daarna ontkend werd. Het geheim draagt een naam: Ida Dalser. Het gaat om een zwarte pagina in de geschiedenis, zelfs eentje die compleet ontbreekt in de officiële biografie van Il Duce. Wanneer Ida de jonge Mussolini ontmoet, in Milaan, is hij uitgever van Avanti! en een fervent socialist die de massa naar een antiklerikale, antimonarchale en sociaal geëmancipeerde toekomst wil leiden. Na hun eerste korte ontmoeting in Trento bleef Ida als door de bliksem getroffen achter. Ida gelooft in hem en zijn ideeën. Om Il popolo d’Italia, de door hem opgerichte krant én de bakermat van de Fascistische Partij, te kunnen financieren, verkoopt Ida al haar bezittingen. Wanneer Wereldoorlog I uitbreekt, neemt Benito Mussolini dienst in het leger en verdwijnt hij uit Ida’s leven. Ida vindt hem terug in een militair hospitaal waar hij wordt verzorgd door Rachele, zijn kersverse bruid.
Ida haalt woedend uit naar haar rivale en eist haar rechten op als Mussolini’s echte vrouw en de moeder van zijn eerstgeboren zoon Benito Albino. Ze wordt verwijderd uit Mussolini’s leven. Gedurende meer dan 11 jaar zit Ida opgesloten in een gekkenhuis waar ze gefolterd wordt. Ze zal haar zoon, die inmiddels ook in een inrichting werd geplaatst, nooit meer zien. Ida Dalser was een groot probleem voor Mussolini, al is het huwelijksdocument waarvan zij bij hoog en bij laag volhield dat het bestond, nooit meer teruggevonden. Met al dat soort problemen wist de fascistische dictatuur genadeloos korte metten te maken, zoals Vincere laat zien. Moeder en zoon kwijnen weg in volstrekte vergetelheid. Ida Dalser sterft op haar 57ste, zoon Benito op zijn 27ste.
Ida Dalser werd in 1880 in Sopramonte, vlakbij Trento, geboren. Zij was dus een onderdaan van het keizerrijk Oostenrijk-Hongarije en wordt daardoor ook wel eens “de Oostenrijkse” genoemd. Ze was een knappe, vlotte jonge vrouw van goed afkomst. Haar vader was de burgemeester van het dorp. Ida was ook een ondernemend meisje: toen ze de 20 net gepasseerd was, trok ze naar Milaan om er een schoonheidssalon “Franse stijl” te openen. Met dit project in gedachten had ze ook in Parijs gestudeerd en behaalde daar haar diploma esthetische geneeskunde. Zo’n zin voor ondernemerschap was in die tijd zeer zeldzaam voor een vrouw.
Toen ontmoette ze Mussolini. Het begin van een overrompelende, passionele relatie. Wanneer Benito ontslagen werd door de krant Avanti! en uit de Socialistische Partij gezet werd omwille van zijn interventionisme – ook beïnvloed door het futurisme – , verdedigde Ida hem. Ze verkocht alles wat ze bezat, haar appartement en haar schoonheidssalon, om zo Mussolini’s krant Il Popolo d’Italia te financieren. De krant zou de officiële basis van de Nationale Fascistische Partij vormen. Al zijn er geen officiële documenten om het te bewijzen, toch gaat het gerucht dat het koppel in september 1914 voor de kerk trouwde. Wat wel zeker is, is dat Ida op 11 november 1915 een zoontje op de wereld zette: Benito Albino Mussolini. Il Duce erkende zijn zoon in eerste instantie maar hij liet enkele jaren later de geboortedatum en achternaam van de jongen veranderen.
Tijdens zijn relatie met Ida Dalser onderhield Mussolini ook een liefdesaffaire met Rachele Guidi. Een jaar na zijn niet te bewijzen huwelijk met Ida Dalser, op 17 december 1915, trouwde hij met haar voor de wet – in het hospitaal van Treviglio, vlakbij Bergamo, waar hij herstelde van een oorlogsblessure – met Rachele Guidi met wie hij een dochtertje Edda had, geboren in 1910. Volgens de wetten van die tijd werd Edda dus beschouwd als een bastaardkind. Ze werd wel geregistreerd als Mussolini’s dochter, maar haar moeder was ‘onbekend’. Naarmate Mussolini’s macht toenam, nam hij meer afstand van Ida. Ida reageerde met opgeheven hoofd, koppig en agressief op zijn toenemend gebrek aan interesse. Als eerste echtgenote en moeder van zijn eerste zoon, eiste zij de rechten op die haar en haar zoon toekwamen. Maar toen Mussolini de confrontatie moest aangaan met een meelevende, passionele en soms hysterische vrouw die hem vooral intellectueel de baas was, liet hij haar verwijderen.
In 1926, werd Ida Dalser opgepakt en geïnterneerd in een inrichting voor geestelijk gestoorden in Pergine, naast Trento; later werd ze overgebracht naar San Clemente, een eiland tegenover Venetië. Haar pogingen om Mussolini en de hoogste instanties te contacteren en om hulp te vragen, haalden niets uit. Ida schreef talloze, radeloze aanvragen en brieven, zelf naar de Paus, die nooit werden afgeleverd omdat ze onderschept en vernietigd werden, al blijven er nog restanten van over. De medische directeur van het San Clemente Sanatorium kon geen mentale ziekte noch een fysiek gebrek vaststellen bij haar. Desondanks werd ze gedwongen martelingen “ter genezing” te ondergaan, waardoor ze half verlamd raakte. Op 3 december 1937 stierf ze als gevolg van een hersenbloeding na elf jaar opgesloten geweest te zijn, zonder haar zoon ooit te hebben teruggezien.
Oorspronkelijk gepubliceerd door de stichter van S.P.Q.R. op romenieuws.wordpress.com, op 25 november 2009. Bekijk het origineel.