De Via dei Fori Imperiali bereidt zich voor op een nieuwe fase in haar (toekomstige) volledig verkeersvrije bestaan. In de eerste helft van februari komen er nieuwe verkeerslichten op de Via Merulana en de Via Guicciardini en wordt het tweerichtingsverkeer in de Via dei Normanni gewijzigd. Het gaat om ingrepen in de zone, komende vanuit het stadscentrum, achter het Colosseum. De nieuwe signalisatie en aangepaste verkeerslichten moeten het autoverkeer bijsturen en verder afbuigen. Wat er nog overblijft van autoverkeer op de hele Via dei Fori Imperiali wordt van drie naar twee rijstroken gebracht. De bestaande voetpaden richting Colosseum worden breder gemaakt, van drie naar zes meter. Er wordt ook een fietspad aangelegd.
Het verkeersvrij maken van de Via dei Fori Imperiali, een operatie die sinds augustus vorig jaar werd ingezet, verloopt bewust zeer geleidelijk, waarbij in verscheidene fases telkens een stapje verder wordt gegaan in de richting van een totaal voetgangersgebied. Voor burgemeester Ignazio Marino is het wel lastig dat de stadsbegroting voor 2014 nog steeds niet is goedgekeurd. Daarin zit ondermeer het budget voor het verdere verloop van het project, waaronder de aanleg van het fietspad op de Via dei Fori Imperiali, het breder maken van de voetpaden en andere verkeerstechnische aanpassingen.
Het idee van een verkeersvrije Via dei Fori Imperiali werd ruim dertig jaar geleden ingevoerd door de toenmalige burgemeester Luigi Petroselli. Hij lanceerde de gewoonte om de hele straat op zondag af te sluiten voor auto’s, zodat de archeologische en culturele zone tenminste één keer per week was voorbehouden aan voetgangers. Petroselli zag het belang in van de archeologische site rond het stadhuis en wilde op termijn een volledig op elkaar aansluitend archeologisch gebied creëren, vanaf het Capitool, het volledige Forum Romanum en het Colosseum. Ook de afschaffing van het gemotoriseerde verkeer op de Via dei Fori Imperali hoorde daarbij.
De plannen van Luigi Petroselli gingen echter niet door. Petroselli, wellicht de meest populaire Romeinse burgemeester van de vorige eeuw, stierf in 1981 onverwacht aan een hartaanval. Hij was toen amper 49 jaar en pas twee jaar burgemeester. Ondanks dat korte mandaat blijft de naam Petroselli onlosmakelijk verbonden met een unieke, intense en vruchtbare periode in de geschiedenis van Rome. Hij besefte als geen ander dat Rome bezig was op enkele tientallen jaren tijd te vernietigen wat haar voorouders gedurende vele eeuwen voordien hadden opgebouwd.
De bescherming en herwaardering van de vele monumenten en archeologische vindplaatsen werden tijdens Petroselli’s bestuur een forse versnelling hoger geschakeld en vanuit zijn kantoor in het Capitool werd het ene na het andere originele idee de wereld ingestuurd. Tevens werd de aanzet gegeven voor een aantal grootschalige openbare werken en ingrepen die de komende jaren zouden worden uitgevoerd. Zijn naam leeft voort in de Via Luigi Petroselli, ironisch genoeg een straat vlakbij het Capitool waar de auto’s haast permanent voorbijrazen.
De totale afschaffing van het autoverkeer op de Via dei Fori Imperiali – door de burgemeester toen al omschreven als een zorgelijke noodsituatie – heeft Petroselli dus niet meer kunnen realiseren en geen van zijn opvolgers is dapper genoeg geweest om dat te doen. Tot Ignazio Marino, die vorig jaar werd verkozen als burgemeester, op het toneel verscheen en vastbesloten lijkt om verscheidene grote voetgangersgebieden in Rome te creëren. De tegenstand die dit oproept legt hij gewoon naast zich neer. Wat hem wel hindert is de budgettaire toestand van Rome, waarbij tegenstanders proberen duidelijk te maken dat de stad andere prioriteiten kent dan het verkeersvrij maken van straten en pleinen.
Het ontstaan van de Via dei Fori Imperiali is te wijten aan Benito Mussolini. De fascistische tijd in Rome wordt vooral herinnerd door een aantal bouwkundige ingrepen, vaak ten behoeve van – nooit aangelegde – megalomane bouwwerken. De afbraak (1931–1933) van de middeleeuwse en renaissance wijk tussen de Piazza Venezia en het Colosseum is één van de meest omstreden ingrepen. Niet alleen ging veel kunsthistorisch en cultureel belangrijk materiaal verloren, ook werd verzuimd het afgebrokene te documenteren. In de periode 1924 tot 1932 werden de keizerfora opgegraven. Die werden voor een groot deel weer opgeofferd aan een brede laan, hoofdzakelijk bestemd voor de parades van Mussolini. Dat is de strook die we vandaag kennen als de Via dei Fori Imperiali.
Oorspronkelijk gepubliceerd door de stichter van S.P.Q.R. op romenieuws.wordpress.com, op 25 januari 2014. Bekijk het origineel.