Waarom Italiaanse televisie zo belangrijk is? Omdat Italië op 58 miljoen inwoners nog altijd twee miljoen analfabeten telt. Die wonen meestal op het platteland. Televisie is hun enige venster op de wereld. En daar maken sommigen dankbaar gebruik (of misbruik) van… Vooral vlak na de Tweede Wereldoorlog was de graad van analfabetisme in Italië hoog. De televisie heeft altijd een veel grotere rol gespeeld dan kranten of tijdschriften. Eerst liep Italië storm voor de radio, daarna nam de tv die rol over. Vandaag is dat nog altijd zo.
Volgens een recent cultuuronderzoek van de taalfilosoof en linguïst Tullio De Mauro telt Italië vandaag twee miljoen inwoners die niet kunnen lezen of schrijven. Bijna vijftien miljoen Italianen zijn half analfabeet. Nog eens vijftien miljoen Italianen zijn volgens De Mauro “niet in staat de hedendaagse, complexe maatschappij helemaal te doorgronden”. Toch is dat nodig “opdat een land zichzelf niet alleen als democratisch omschrijft, maar dat ook werkelijk is”. Met andere woorden: opdat ook iedereen begrijpt voor wie hij of zij stemt.
Het totaalcijfer: 66 procent Italianen kan niet voldoende (begrijpend) lezen en schrijven. Het Europese gemiddelde schommelt rond 50 procent. Door de armoede, vooral dan in Zuid-Italië, kunnen velen zich geen computer met internetaansluiting of een krantenabonnement veroorloven. Maar een televisie met antenne op het dak heeft iedereen. Wie de televisie in handen heeft, is dus een machtig man…. Moeten we hier nu nog een foto bij plaatsen?
Dit artikel verscheen oorspronkelijk op 17 augustus 2005 op het Romenieuws-archief.