Wie is toch die Romulus?

Lichte, scherpe silhouet van de Lupa Capitolina, gebruikt als vervangfoto

We mogen dan recent wel voor de 8ste keer een Romulusprijs hebben uitgereikt en de meeste mensen zullen inderdaad wel weten dat Romulus en Remus, volgens de Romeinse legende, de stichters van Rome zijn. Volgens de mythe werden Romulus en Remus langs de rivier de Tiber, die buiten zijn oevers trad, achtergelaten zodat ze zouden verdrinken. Ze werden gevonden en opgevoed door een wolvin. Als volwassenen keerden de broers terug naar de plaats waar ze waren achtergelaten. Daar stichtten ze de stad Rome. Op 21 april vieren de Romeinen het feest van Parilia om de dag te herdenken dat de broers de stad stichtten. Tegenwoordig wordt dit de Natalis Romae, ofwel de geboorte van Rome genoemd. Toch stellen we regelmatig vast dat deze mythische figuur door lang niet iedereen gekend is. Daar gaan we meteen iets aan doen met een spoedcursus Romeinse mythologie en een bondige samenvatting van de legendarische stichting van Rome.

Romulus en Remus, de inmiddels wereldberoemde tweelingzoons van de god Mars en van Rhea Silvia, zouden door Amulius, een broer van hun grootvader Numitor, in een mandje in de Tiber geworpen zijn. De mand bleef echter in de modder steken aan de voet van de Palatijnse heuvel nabij een grot gewijd aan Faunus. De kinderen, aldus gered, werden door een wolvin gezoogd in de schaduw van een vijgenboom, waar later de herder Faustulus hen vond. Hij gaf de kinderen aan zijn vrouw Acca Larentia om ze groot te brengen. Acca Larentia is een figuur uit de Romeinse mythologie rond wie tal van sagen en legenden ontstonden. Pietro da Cortona schilderde omstreeks 1643 het moment waarop Romulus en Remus zopas door Faustulus zijn opgepikt en worden opgevangen door zijn vrouw.

Zij zou een lichtekooi geweest zijn en de geliefde van Heracles. Later zou zij gehuwd zijn met een rijke Etrurixebr, Tarutius, en na diens dood zijn vermogen aan het Romeinse volk hebben nagelaten. Als dank hiervoor vierde Rome jaarlijks op 23 december de Larentalia, bij welke gelegenheid op het zogenaamde graf van Acca Larentia een offer werd gebracht. Waarschijnlijk is het Larentalia-feest echter een dodenfeest geweest ter ere van de godin Larenta of Larentina.

Ook het verhaal van de wolvin die de Romeinse tweeling voedde, werd in verband gebracht met Acca Larentia: het Latijnse lupa betekent namelijk zowel lichtekooi als wolvin. In de Romeinse keizertijd ontstond de opvatting dat het aloude priestercollege van de Fratres Arvales als eerste leden de twaalf zonen van Acca Larentia geteld zou hebben, onder wie Romulus. Eenmaal volwassen geworden, doodden Romulus en Remus hun boosaardige oom Amulius en stichtten een nederzetting op de Palatijnse heuvel. Er ontstond echter een twist tussen de broers, waarop Romulus zijn broer doodde en zelf heerste over het jonge Rome.

Om de bevolking uit te breiden, maakte Romulus de plaats tot asiel of wijkplaats voor ballingen en vluchtelingen. Het tekort aan vrouwen werd opgelost door de Sabijnse maagdenroof, waarna de vestiging met de Sabijnse nederzetting op de Quirinalis samensmolt en Romulus met de Sabijnse koning Titus Tatius de regering deelde. Na de dood van deze laatste was Romulus alleenheerser. Op het einde van zijn regering werd hij door de god Mars ten hemel gevoerd en genoot hij, vereenzelvigd met de Sabijnse god Quirinus, goddelijke eer.

Sommige oude teksten (Livius, Ab urbe condita, I, 4; Vergilius, Aenexefs, I, 275; VI, 778, 781; VIII, 342; Ovidius, Metamorphoses, XIV, 772 vv.) vermelden dat Romulus op het Forum werd begraven. De Lapis Niger, het oudste monument op het Forum, is vaak beschouwd als het graf van Romulus. De plek bevindt zich onder een zwart marmeren platform, omheind met rechtopstaande witmarmeren platen. Er staat een x96 afgebroken x96 zuil met een van de oudste Latijnse inscripties (ca. 500 v. C.).

Oorspronkelijk gepubliceerd door de stichter van S.P.Q.R. op romenieuws.wordpress.com, op 3 mei 2012. Bekijk het origineel.