11 juli 2024 —
Onlangs lanceerde het Italiaanse ministerie van Cultuur de app Musei italiani, waarmee je alle nationale musea binnen handbereik hebt. En niet alleen musea, maar ook archeologische parken, monumenten, villa’s, paleizen, … Kortom, “luoghi di cultura“. Met deze app kan je ze verkennen, er praktische informatie over raadplegen en zelfs tickets voor boeken via een officieel kanaal. En er zullen nog mogelijkheden bij komen: binnenkort zal de app ook aanbevelingen geven voor de route die je best volgt en ook audio- en zelfs videogidsen aanbieden voor de betrokken musea.
Het totale aantal musea en archeologische sites in Italië wordt geschat op niet minder dan 5.000. Daarvan worden er 400 beheerd door de nationale overheid; dat zijn de musei statali of nazionali. Die vind je dus allemaal terug in deze app. De duizenden andere musea en sites in het land worden beheerd door hun stad, provincie of regione of zijn in privéhanden; zij kunnen vrijwillig aansluiten bij de app en de website. Een aantal daarvan vind je er nu al; andere zullen volgen. Musea en sites van Vaticaanstad zoals de Musei Vaticani zal je er echter niet aantreffen, want die behoren tot een andere staat.
Musei nazionali in Rome zijn: Castel Sant’Angelo, Colosseum, Domus Aurea, Forum Romanum en Palatijn, Galleria Borghese Galleria Nazionale di Arte Antica (Palazzo Barberini en Palazzo Corsini), Galleria Spada, Museo Nazionale Etrusco di Villa Giulia, Museo Nazionale Romano met zijn vier locaties (Palazzo Altemps, Palazzo Massimo alle Terme, Terme di Diocleziano, Crypta Balbi), Palazzo Venezia, Ostia Antica, Villa Adriana en Villa d’Este.
Voor bezoekers is het onderscheid evenwel niet altijd duidelijk. Zo is het Parco Archeologico del Colosseo dat ook het Forum Romanum en de Palatijn omvat een museo nazionale, terwijl het Museo dei Fori Imperiali in de Mercati di Traiano aan de overkant van de laan onder de stad Rome valt als museo comunale.
De staatsmusea gaan steeds verder de weg van de informatisering op. Dat blijkt uit de mogelijkheden die de app biedt. En sommige musea hebben zelfs geen bemande kassa meer voor de verkoop van toegangstickets; die moet je ofwel online aanschaffen ofwel ter plaatse kopen aan een elektronisch loket (“totem digitale“), uitsluitend met bankkaart te betalen. Dat is nu al het geval in de vier vestigingen van het Museo Nazionale Romano: Palazzo Massimo alle Terme, Terme di Diocleziano, Palazzo Altemps en Crypta Balbi.
De app heeft ook een website als tegenhanger: www.museiitaliani.it. Die biedt niet evenveel mogelijkheden, maar je vindt er wel informatie over de musea en kan er ook tickets boeken. Voorlopig vind je hier “enkel” de 400 staatsmusea en -sites terug, maar instellingen die door een lagere overheid worden beheerd en zelfs privé-instellingen kunnen daarbij aansluiten mits ze aan de gestelde kwaliteitsnormen voldoen.
Bij de voorstelling van deze kanalen maakten minister van Cultuur Gennaro Sangiuliano en algemeen directeur van de staatsmusea Massimo Osanna met terechte trots bekend welke bezoekersaantallen de Italiaanse staatsmusea scoorden in 2023.
Indien je als regelmatige Italië- of Romereiziger de indruk krijgt dat het elk jaar drukker wordt, dan geven die cijfers je helemaal gelijk: de bezoekersaantallen in de musei statali blijven alsmaar stijgen. In 2023 werden daar in totaal 57.730.502 bezoekers geregistreerd, het hoogste aantal ooit en zelfs 10,7 miljoen hetzij 23% meer dan in 2022. Dat leverde bijna 314 miljoen euro aan toegangsgelden op, waarmee de inkomsten 30% hoger liggen dan in 2019, het laatste jaar vóór de pandemiejaren.
Romeliefhebbers zal het niet verbazen dat het Parco archeologico del Colosseo helemaal bovenaan de lijst staat qua bezoekersaantallen: die site kreeg in 2023 ei zo na 12,3 miljoen bezoekers te verwerken, omgerekend bijna 33.700 per dag! Dat is meer dan de nummers 2 en 3 op de lijst samen: het Pantheon kreeg bijna 5,2 miljoen bezoekers over de vloer in 2023, inbegrepen de eerste zes maanden van dat jaar toen de toegang nog gratis was. Voor de Galleria degli Uffizi in Firenze stonden meer dan 5,1 miljoen bezoekers aan te schuiven. In de top 25 vinden we verder de volgende Romeinse musea terug: Castel Sant’Angelo (1,3 miljoen), Villa Adriana en Villa d’Este (748.000), Galleria Borghese (590.000), Museo Nazionale Romano met zijn verschillende afdelingen (318.000) en Ostia Antica (314.000). De Musei Vaticani, die zoals gezegd niet in Italië liggen en daarom niet voorkomen in dit lijstje, zagen vorig jaar 6,8 miljoen bezoekers door de gangen schuifelen.
De app “Musei italiani” wordt voorgesteld in dit filmpje. Je kan hem downloaden in de Play Store van Google of de app store van Apple. Opgelet: je krijgt in die store eerst een gesponsorde adverteerder aangeboden, namelijk de beruchte GetYourGuide. Die kan je beter mijden, want dat is een commercieel bedrijf dat massaal tickets wegkaapt om ze nadien te koop aan te bieden tegen woekerprijzen – soms zelfs een veelvoud van het officiële tarief! We hebben het dus enkel over “Musei italiani”.
Eenmaal geïnstalleerd kan je de taal kiezen: Italiaans ofwel Engels. Musea kan je er zoeken in de stad of provincie naar keuze; en als je de locatie van je smartphone opzet, kan hij je alle musea in de nabijheid aanbieden. Je kan ze ook zoeken op naam van de bezienswaardigheid of op kaart. Voor Rome vind je er momenteel 36 sites: musea, archeologische sites, catacomben, monumenten en enkele kerken. Allicht zullen in de toekomst nog meer instellingen aansluiten.
Natuurlijk zijn er alleen al in Rome véél meer dan 36 bezienswaardigheden. Op onze website www.spqr.be (Marc: link leggen) vind je onder het tabblad Bezoekersinfo een kaart van Rome waarop meer dan 150 sites vermeld zijn: zowel gelokaliseerd op de kaart als alfabetisch opgesomd. Bij elke site staat de officiële website waar je terechtkan voor praktische informatie en reservatie.
Hugo De Keersmaecker
Bronnen:
app Musei italiani.